«Ηφαίστειο» το 2026 στη Βουλή: Αναθεώρηση Συντάγματος, πολιτική αντιπαράθεση και σκιές στον εκλογικό νόμο

Το 2026 μπαίνει με ισχυρό πολιτικό πρόσημο στη Βουλή, καθώς ξεκινά η διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος σε μείζονα άρθρα, ανοίγοντας μια σειρά από θεσμικές, πολιτικές και παραπολιτικές συγκρούσεις που δύσκολα θα μείνουν… στα χαρτιά.

Η κυβέρνηση υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη έχει ήδη θέσει ως στόχο την αλλαγή τεσσάρων βασικών άρθρων του Συντάγματος:

• Την μονιμότητα στο Δημόσιο (άρθρο 103),
• Τις διατάξεις για τη μη κρατική ανώτατη εκπαίδευση (άρθρο 16),
• Την προστασία του περιβάλλοντος (άρθρο 24) και
• Την ποινική ευθύνη των υπουργών (άρθρο 86).

Αυτές οι επιλογές δεν είναι τυχαίες. Η αναθεώρηση του άρθρου 16 για ιδιωτικά πανεπιστήμια και η αλλαγή στο άρθρο 103 για την αξιολόγηση στο Δημόσιο έχουν ήδη προκαλέσει αντιπαραθέσεις τόσο εντός της Νέας Δημοκρατίας όσο και με συμμάχους και αντιπάλους στην Αντιπολίτευση.

Πολιτική αντιπαράθεση και παρασκήνιο

Το πλαίσιο της Συνταγματικής αναθεώρησης συνδέεται στενά με το πολιτικό καθεστώς του 2026, όπου η κυβέρνηση επιδιώκει να δείξει μεταρρυθμιστική δυναμική ενώ ταυτόχρονα επιχειρεί να χειριστεί την πίεση για εσωτερική συναίνεση.

Στο παρασκήνιο, υπάρχουν ήδη αναφορές για νέες «υποψίες» σχετικά με πιθανές αλλαγές στον εκλογικό νόμο, θέμα που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις ακόμα και μέσα στο ίδιο το κόμμα της συμπολίτευσης.

Η αντιπολίτευση, από τη δική της πλευρά, επιχειρεί να εκμεταλλευτεί το θέμα όχι μόνο ως θεσμική συζήτηση αλλά και ως πολιτικό πεδίο αντιπαράθεσης για την επόμενη μέρα —καθώς μία αναθεώρηση Συντάγματος είναι ταυτόχρονα και πολιτική δήλωση κατάστασης.

Τα κρίσιμα άρθρα στο επίκεντρο

Το άρθρο 86 – που αφορά την ποινική ευθύνη των υπουργών – έχει ήδη συζητηθεί έντονα και από πολιτικούς όπως ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, που έχει καλέσει για γενναία αναθεώρηση ώστε «κανείς πολιτικός να μην στέκεται πάνω από τον νόμο».

Παράλληλα, η συζήτηση για το άρθρο 16, το οποίο σχετίζεται με την ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων, επαναφέρει στη δημόσια σφαίρα εμβληματικά εκπαιδευτικά και ιδεολογικά ζητήματα, τα οποία είχαν διχάσει την πολιτική σκηνή και στο παρελθόν.

Θεσμικό πλαίσιο και παραπολιτικοί τόνοι

Η διαδικασία αναθεώρησης στην Ελλάδα είναι θεσμικά πολύπλοκη: απαιτείται πλειοψηφία 3/5 στην παρούσα Βουλή για να προταθούν άρθρα που θα ψηφιστούν στην επόμενη με πλειοψηφία 180 βουλευτών ή με ευρεία συναίνεση.

Αυτό σημαίνει ότι η θεσμική πρόθεση αναθεώρησης συνοδεύεται αυτομάτως από την πολιτική ανάγκη για συνεννόηση και διακομματικό διάλογο, κάτι που προφανώς δεν είναι εύκολο να επιτευχθεί σε ένα τόσο διχασμένο πολιτικό περιβάλλον.

Παραπολιτικά, αρκετοί σχολιαστές επισημαίνουν ότι η κυβερνητική πρωτοβουλία μπορεί να λειτουργήσει ως πολιτικό εργαλείο για ευρύτερη επανεξέταση εξουσιών και σχέσεων μεταξύ κρατικού μηχανισμού και πολιτικού προσωπικού — και όχι μόνο ως τεχνοκρατική αναθεώρηση. Η κάθε παράμετρος των άρθρων αυτών μπορεί να εκληφθεί είτε ως μεταρρύθμιση είτε ως σκανδαλολογικό μέσο πίεσης στα κόμματα που έρχονται αντιμέτωπα με εκλογική φθορά.

Οι προκλήσεις για το 2026 και μετά

Καθώς η Βουλή ξεκινά αυτή την ιστορική και εν δυνάμει συγκρουσιακή διαδικασία, η ελληνική πολιτική σκηνή φαίνεται έτοιμη για μια χρονιά όπου το Σύνταγμα δεν θα είναι απλώς νομικό κείμενο — αλλά αντικείμενο σκληρού πολιτικού ανταγωνισμού, τόσο μέσα στο κόμμα της κυβέρνησης όσο και με την αντιπολίτευση.

Η επόμενη φάση — που θα συμπέσει με μεταγενέστερες κοινοβουλευτικές συνεδριάσεις ή τους επόμενους εκλογικούς κύκλους — ενδέχεται να καθορίσει σε μεγάλο βαθμό όχι μόνο τη νομική δομή της χώρας αλλά και τη σχέση των πολιτών με τους θεσμούς.

Πηγή: pagenews.gr