Τι κρύβεται πίσω από τις απειλές Τραμπ για τη Γροιλανδία και το ρήγμα που ανοίγει στο ΝΑΤΟ

Οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για μονομερή απόκτηση της Γροιλανδίας επαναφέρουν με εκκωφαντικό τρόπο ερωτήματα που η Δύση θεωρούσε λυμένα μετά τον Ψυχρό Πόλεμο: τα όρια της συμμαχικής αλληλεγγύης, την αξιοπιστία του ΝΑΤΟ και τον ρόλο της ισχύος έναντι του διεθνούς δικαίου. Σε μια περίοδο που η Ευρώπη αναζητά εγγυήσεις ασφάλειας απέναντι στη Ρωσία και η Αρκτική μετατρέπεται σε νέο γεωπολιτικό πεδίο ανταγωνισμού, η Γροιλανδία αναδεικνύεται σε κρίσιμο «σταυροδρόμι» συμφερόντων.

Η σκληρή γραμμή του Λευκού Οίκου

Η απάντηση της κυβέρνησης Τραμπ στις ευρωπαϊκές χώρες που υπερασπίστηκαν την κυριαρχία της Γροιλανδίας ήταν σαφής και προκλητική: όλες οι επιλογές για την «απόκτηση» του νησιού παραμένουν στο τραπέζι, ακόμη και μονομερείς. Η αναφορά ότι «η χρήση του αμερικανικού στρατού είναι πάντα μια επιλογή» προκάλεσε σοκ σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς για πρώτη φορά τίθεται ανοικτά το ενδεχόμενο στρατιωτικής πίεσης εναντίον κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ.

Ρήγμα εμπιστοσύνης στο ΝΑΤΟ

Η Δανία προειδοποιεί ότι μια τέτοια εξέλιξη θα ισοδυναμούσε με το τέλος της διατλαντικής συμμαχίας. Το ΝΑΤΟ, θεμελιωμένο στην αρχή της συλλογικής άμυνας, δεν έχει προβλέψει σενάριο σύγκρουσης μεταξύ συμμάχων. Το Άρθρο 5, αν και συμβολίζει το «όλοι για έναν», αφήνει γκρίζες ζώνες όταν η απειλή προέρχεται από κράτος-μέλος. Η συζήτηση αυτή επαναφέρει τον φόβο κατακερματισμού της συμμαχίας, σε μια στιγμή που η συνοχή της είναι κρίσιμη.

Η αμήχανη στάση της Ευρώπης

Παρά τη σοβαρότητα των δηλώσεων, μόνο έξι ευρωπαϊκές χώρες προχώρησαν σε κοινή δήλωση υπέρ της δανικής κυριαρχίας. Η απουσία ενιαίας ευρωπαϊκής φωνής ενισχύει την αίσθηση αδυναμίας και δίνει χώρο στην Ουάσινγκτον να πιέσει περαιτέρω. Αναλυτές επισημαίνουν ότι μια κοινή τοποθέτηση των «27» θα αποτελούσε σαφές μήνυμα αποτροπής.

Γιατί η Γροιλανδία είναι τόσο κρίσιμη

Η Γροιλανδία κατέχει κομβική θέση στο χάσμα GIUK, το θαλάσσιο πέρασμα που συνδέει την Αρκτική με τον Ατλαντικό. Η στρατηγική αυτή θέση την καθιστά κρίσιμη για τον έλεγχο ναυτικών και αεροπορικών κινήσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης. Παράλληλα, τα πλούσια κοιτάσματα σπάνιων γαιών, πετρελαίου και φυσικού αερίου την καθιστούν πολύτιμο γεωοικονομικό στόχο, ιδίως σε μια εποχή που η Κίνα κυριαρχεί στις σπάνιες γαίες.

Αρκτική, κλιματική κρίση και νέος ανταγωνισμός

Η τήξη των πάγων λόγω της κλιματικής κρίσης καθιστά τους φυσικούς πόρους της Αρκτικής πιο προσβάσιμους και ανοίγει νέες θαλάσσιες οδούς. Η Αρκτική μετατρέπεται σταδιακά σε νέο πεδίο αντιπαράθεσης μεγάλων δυνάμεων, με τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την Κίνα να επιδιώκουν αυξημένη παρουσία.

Το πολιτικό μήνυμα Τραμπ

Παρότι ο Τραμπ υποβαθμίζει δημοσίως τη σημασία των ορυκτών, επικαλούμενος λόγους «εθνικής ασφάλειας», οι δηλώσεις του εντάσσονται σε μια ευρύτερη λογική ισχύος. Το μήνυμα είναι σαφές: οι συμμαχίες δεν θεωρούνται δεδομένες και η αμερικανική πολιτική προτάσσει τα εθνικά συμφέροντα έναντι των παραδοσιακών δεσμεύσεων.

Σε αυτό το πλαίσιο, η υπόθεση της Γροιλανδίας δεν αφορά μόνο ένα απομακρυσμένο νησί της Αρκτικής. Αποτελεί δοκιμασία για τη συνοχή του ΝΑΤΟ, την αξιοπιστία της Δύσης και τη διεθνή τάξη που διαμορφώθηκε μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Πηγή: pagenews.gr