Ιράν: Αιματηρές διαδηλώσεις,δεκάδες νεκροί,χιλιάδες συλλήψεις και ένταση που ξεφεύγει από τον έλεγχο

Το Ιράν βιώνει μία από τις πιο σφοδρές και αιματηρές κοινωνικές αναταραχές των τελευταίων ετών, καθώς δεκάδες χιλιάδες πολίτες κατεβαίνουν στους δρόμους και συγκρούονται με τις δυνάμεις ασφαλείας σε μια διαρκώς κλιμακούμενη κρίση. Τα νέα στοιχεία από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διεθνή μέσα δείχνουν δραματικές εξελίξεις:

Τουλάχιστον 36 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί και πάνω από 2.000 έχουν συλληφθεί από την αρχή των διαδηλώσεων πριν από περίπου δέκα ημέρες, σύμφωνα με αναφορές ακτιβιστών και μη κυβερνητικών οργανώσεων — μεταξύ των νεκρών περιλαμβάνονται και παιδιά. 

Οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν στα τέλη Δεκεμβρίου στο Μεγάλο Παζάρι της Τεχεράνης με αφορμή την πτώση της αξίας του εθνικού νομίσματος ριάλ και την εκρηκτική άνοδο του πληθωρισμού, που έχει φτωχοποιήσει νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις.

Οι διαδηλώσεις επεκτάθηκαν γρήγορα σε σχεδόν όλη τη χώρα, με συγκρούσεις σε περισσότερες από 250 πόλεις και 27 από τις 31 επαρχίες. 

Οι δυνάμεις ασφαλείας απαντούν με καταστολή μεγάλης έντασης, χρησιμοποιώντας πυρά, δακρυγόνα και επιθετικές τακτικές, ενώ υπάρχουν αναφορές ακόμη και για επιθέσεις σε νοσοκομεία για τη σύλληψη τραυματισμένων διαδηλωτών. 

Η ιρανική κυβέρνηση έχει αναφέρει ότι αναγνωρίζει την οικονομική δυσφορία των πολιτών, όμως απέδωσε σε «ξένες δυνάμεις» και «ταραξίες» το μέγεθος των κινητοποιήσεων, ενώ ανακοίνωσε την καταβολή μείωσης φόρων και μικρών επιδομάτων, μέτρα όμως που χαρακτηρίστηκαν ανεπαρκή από τους διαδηλωτές.

 Το ευρύτερο πλαίσιο και σημασία

Αυτές οι διαδηλώσεις εντάσσονται σε ευρύ κύμα οικονομικής και πολιτικής δυσαρέσκειας, που θυμίζει τις κινητοποιήσεις του 2022‑2023 αλλά με μεγαλύτερη γεωγραφική επέκταση στην κοινωνία και διαφορετικό μείγμα αιτημάτων:

Οι διαμαρτυρίες πλέον έχουν πολιτικά χαρακτηριστικά, με συνθήματα κατά του πολιτικού καθεστώτος και της ηγεσίας, όχι μόνο για το κόστος ζωής.

Η οικονομική κρίση — με τη ραγδαία πτώση του ισοτιμίας του ριαλ, την εκτόξευση του πληθωρισμού και την απώλεια αγοραστικής δύναμης — λειτουργεί ως καύσιμο των κινητοποιήσεων.

Οι πολίτες έχουν βιώσει περιορισμό πολιτικών και κοινωνικών ελευθεριών και έχουν εκφράσει τις πιο έντονες αντιδράσεις τους μετά από πολύ καιρό. 

 Διεθνείς αντιδράσεις και πιέσεις

Η κατάστασης αυτή έχει προσελκύσει διεθνή προσοχή και ανησυχία:

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει εκφράσει στήριξη στους διαδηλωτές, ενώ Το Ιράν έχει ανταπαντήσει με προειδοποιήσεις κατά οποιασδήποτε ξένης επέμβασης.

Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κράτη έχουν καταδικάσει τη βίαιη καταστολή και τις παραβιάσεις βασικών δικαιωμάτων. 

Σημασία για την περιοχή

Η κρίση στο Ιράν δεν είναι μόνο εσωτερική υπόθεση — έχει πρακτικές επιπτώσεις σε:

•  Τοπική σταθερότητα στην Μέση Ανατολή και τα σύνορα με Ιράκ, Αφγανιστάν και Περσικό Κόλπο.
•  Τιμές ενέργειας και αγορές πετρελαίου, καθώς το Ιράν είναι βασικός παραγωγός.
•  Γεωπολιτική ισορροπία μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας, Κίνας και περιφερειακών δυνάμεων, που παρακολουθούν στενά τις εσωτερικές εξελίξεις.

Το Ιράν βρίσκεται σε σημείο καμπής: δεκάδες νεκροί, χιλιάδες συλλήψεις και διαδηλώσεις που δεν περιορίζονται σε αστικά κέντρα αλλά αγκαλιάζουν μεγάλα τμήματα της κοινωνίας. Η κυβέρνηση προσπαθεί να κρατήσει τον έλεγχο… αλλά το κύμα αγανάκτησης φαίνεται ευρύτερο και βαθύτερο από μια απλή οικονομική διαμαρτυρία. 

Πηγή: pagenews.gr