Πρωτογενές πλεόνασμα 8 δισ. ευρώ το 2025 – Υπέρβαση στόχου κατά 2,7 δισ. χάρη σε υψηλότερες εισπράξεις φόρων

Η ελληνική οικονομία έκλεισε το 2025 με ισχυρό πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 8,006 δισ. ευρώ σε ταμειακή βάση, υπερβαίνοντας κατά σχεδόν 2,7 δισ. ευρώ τον στόχο των 5,327 δισ. ευρώ που είχε τεθεί στην εισηγητική έκθεση του προϋπολογισμού 2026. Το αποτέλεσμα αυτό μετατρέπει το προβλεπόμενο έλλειμμα 2,586 δισ. ευρώ σε οριακό πλεόνασμα 17 εκατ. ευρώ, ενώ σε σχέση με το 2024 (πρωτογενές πλεόνασμα 8,698 δισ. ευρώ) η απόδοση παραμένει σε υψηλά επίπεδα, παρά τις σημαντικές μεταβολές στην εκτέλεση.

Τα προσωρινά στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού για την περίοδο Ιανουαρίου – Δεκεμβρίου 2025, που δημοσιοποίησε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, δείχνουν ότι η υπέρβαση οφείλεται κυρίως σε δύο παράγοντες: την υπέρβαση των φορολογικών εσόδων κατά 451 εκατ. ευρώ και την υποεκτέλεση δαπανών κατά 3,524 δισ. ευρώ (ή 4,4% έναντι των προβλέψεων).

Φορολογικά έσοδα: +451 εκατ. ευρώ έναντι στόχου

Τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού διαμορφώθηκαν στα 76,940 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας υστέρηση 921 εκατ. ευρώ (1,2%) έναντι του στόχου της εισηγητικής έκθεσης του προϋπολογισμού 2026. Ωστόσο, η υστέρηση αυτή οφείλεται κυρίως σε:

• Την ετεροχρονισμένη είσπραξη 1,3 δισ. ευρώ από τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού (που δεν έχει δημοσιονομική επίπτωση το 2025, αλλά μεταφέρεται στο 2026 και εφεξής με ετήσιο δημοσιονομικό όφελος 38,6 εκατ. ευρώ).
• Τις μειωμένες εισπράξεις από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) κατά 692 εκατ. ευρώ.

Αντίθετα, τα έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 71,967 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 451 εκατ. ευρώ (0,6%) έναντι του στόχου. Οι επιστροφές εσόδων περιορίστηκαν στα 8,419 δισ. ευρώ, μειωμένες κατά 55 εκατ. ευρώ από τον στόχο, ενώ τα έσοδα ΠΔΕ έφτασαν τα 3,523 δισ. ευρώ, υπολειπόμενα κατά 692 εκατ. ευρώ.

Στο Δεκέμβριο 2025 τα καθαρά έσοδα ανήλθαν στα 8,163 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 3,216 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου, κυρίως λόγω της μεταφοράς της δόσης του Ταμείου Ανάκαμψης από Νοέμβριο σε προηγούμενο μήνα, των μειωμένων εσόδων ΠΔΕ και της ετεροχρονισμένης είσπραξης από την Εγνατία Οδό.

Δαπάνες: Υποεκτέλεση 3,5 δισ. ευρώ – Κύριοι λόγοι

Οι συνολικές δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού διαμορφώθηκαν στα 76,922 δισ. ευρώ, μειωμένες κατά 3,524 δισ. ευρώ έναντι του στόχου (80,447 δισ. ευρώ). Παράλληλα, ήταν αυξημένες κατά 3,181 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2024, κυρίως λόγω των μεταβιβάσεων σε ασφαλιστικά ταμεία (ΟΚΑ) και των δαπανών του Ταμείου Ανάκαμψης.

Στο σκέλος του Τακτικού Προϋπολογισμού οι πληρωμές υπολείφθηκαν κατά 3,535 δισ. ευρώ, κυρίως λόγω:

• Υποεκτέλεσης και ετεροχρονισμού μεταβιβαστικών πληρωμών προς φορείς γενικής κυβέρνησης κατά 1,225 δισ. ευρώ.
• Ταμειακής υποεκτέλεσης εξοπλιστικών προγραμμάτων κατά 705 εκατ. ευρώ.

Αξιοσημείωτες μεταβιβάσεις περιλαμβάνουν:

• 1,696 δισ. ευρώ προς νοσοκομεία και Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας.
• 400 εκατ. ευρώ για Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) στην ηλεκτρική ενέργεια.
• 638 εκατ. ευρώ προς ΕΚΑΠΥ για φάρμακα και υπηρεσίες υγείας.
• 422 εκατ. ευρώ προς συγκοινωνιακούς φορείς (ΟΑΣΑ, ΟΑΣΘ, ΟΣΕ).
• 173 εκατ. ευρώ προς Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα.

Οι επενδυτικές δαπάνες ανήλθαν στα 14,611 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 11 εκατ. ευρώ έναντι στόχου και κατά 1,296 δισ. ευρώ έναντι 2024.

Ειδική περίπτωση: Σύμβαση Εγνατίας Οδού

Στα έσοδα Δεκεμβρίου είχε προβλεφθεί είσπραξη 1,3 δισ. ευρώ από τη Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού (κυρώθηκε με ν. 5260/2025), αλλά δεν είχε δημοσιονομική επίπτωση το 2025. Το τίμημα ήταν 1.275 εκατ. ευρώ + ΦΠΑ 306 εκατ. ευρώ (που αποδόθηκε τον Ιανουάριο 2026). Μετά παρακρατήσεις (180 εκατ. ευρώ για εκσυγχρονισμό σηράγγων, 30 εκατ. ευρώ για έξοδα συναλλαγής), αποδόθηκαν 759 εκατ. ευρώ στο Ειδικό Λογαριασμό Δημοσίου Χρέους. Η δημοσιονομική επίπτωση ξεκινά από το 2026 με 38,6 εκατ. ευρώ ετησίως.

Συμπέρασμα

Το 2025 έκλεισε με σημαντική υπέρβαση του πρωτογενούς στόχου, χάρη σε καλύτερες εισπράξεις φόρων και συγκρατημένες δαπάνες. Ωστόσο, σημαντικό μέρος της υπέρβασης (1,930 δισ. ευρώ) οφείλεται σε ετεροχρονισμούς και υποεκτέλεση που δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα της γενικής κυβέρνησης σε όρους ESA. Εξαιρώντας αυτά, η πραγματική υπέρβαση εκτιμάται σε 749 εκατ. ευρώ. Η τελική εικόνα της γενικής κυβέρνησης (με ΟΤΑ, ΟΚΑ κ.λπ.) θα αποτυπωθεί τις επόμενες ημέρες με τα οριστικά στοιχεία.

Πηγή: Pagenews.gr