ΟΗΕ: «Ανησυχητική αύξηση» της θανατικής ποινής το 2025

Ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ, εξέφρασε σήμερα σοβαρή ανησυχία για την παγκόσμια αύξηση της θανατικής ποινής το 2025, χαρακτηρίζοντας την εξέλιξη «ανησυχητική» και «ασυμβίβαστη» με το διεθνές δίκαιο. Σε δήλωσή του, ο Τουρκ τόνισε ότι η θανατική ποινή όχι μόνο δεν αποτρέπει το έγκλημα, αλλά μπορεί να οδηγήσει στην εκτέλεση αθώων ανθρώπων και εφαρμόζεται συχνά με τρόπο αυθαίρετο και δυσανάλογο.

Το Γραφείο του Ύπατου Αρμοστή παρακολούθησε μια σημαντική αύξηση των εκτελέσεων παγκοσμίως, ιδιαίτερα για αδικήματα που δεν πληρούν το αυστηρό κριτήριο των «πιο σοβαρών εγκλημάτων» που απαιτεί το διεθνές δίκαιο – δηλαδή εγκλήματα με πρόθεση δολοφονίας. Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η επέκταση των εκτελέσεων για αδικήματα σχετιζόμενα με ναρκωτικά, καθώς και η συνέχιση της επιβολής θανατικής ποινής σε άτομα που διέπραξαν εγκλήματα ως παιδιά. Παράλληλα, η μυστικότητα γύρω από πολλές εκτελέσεις παραμένει κανόνας σε αρκετές χώρες, καθιστώντας αδύνατη την πλήρη καταγραφή και τον έλεγχο.

Ιράν: Η μεγαλύτερη κλίμακα εκτελέσεων – 1.500+ το 2025

Το Ιράν ξεχωρίζει ως η χώρα με τον μεγαλύτερο αριθμό εκτελέσεων το 2025, με τουλάχιστον 1.500 καταγεγραμμένες περιπτώσεις. Το 47% από αυτές αφορούσε αδικήματα ναρκωτικών, ενώ η κλίμακα και ο ρυθμός των εκτελέσεων δείχνουν, σύμφωνα με τον Τουρκ, μια συστηματική χρήση της θανατικής ποινής ως εργαλείου πολιτικού εκφοβισμού. Ο Ύπατος Αρμοστής τόνισε ότι η πρακτική αυτή έχει δυσανάλογο αντίκτυπο σε εθνοτικές μειονότητες και μετανάστες, παραβιάζοντας θεμελιώδεις αρχές ισότητας ενώπιον του νόμου.

Σαουδική Αραβία: Νέο ρεκόρ με 356 εκτελέσεις

Η Σαουδική Αραβία κατέγραψε 356 εκτελέσεις το 2025, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ του 2024. Το 78% αυτών αφορούσε αδικήματα ναρκωτικών, μετά την επανέναρξη των εκτελέσεων τέτοιου είδους στα τέλη του 2022. Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι τουλάχιστον δύο από τους εκτελεσθέντες είχαν καταδικαστεί για εγκλήματα που διέπραξαν ως παιδιά, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα για την προστασία των δικαιωμάτων των παιδιών.

ΗΠΑ: 47 εκτελέσεις – Ο υψηλότερος αριθμός σε 16 χρόνια

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το 2025 εκτελέστηκαν 47 άτομα, ο υψηλότερος αριθμός από το 2009. Η επέκταση της μεθόδου ασφυξίας από αέρια (που εισήχθη το 2024) προκάλεσε έντονες ανησυχίες για βασανιστήρια ή σκληρή, απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση, όπως σημείωσε ο Τουρκ.

Η θέση του ΟΗΕ: Άμεση αναστολή και πλήρης κατάργηση

Ο Φόλκερ Τουρκ επανέλαβε την έκκλησή του προς όλα τα κράτη που διατηρούν ακόμα τη θανατική ποινή να προχωρήσουν άμεσα σε:

• Άμεση αναστολή όλων των εκτελέσεων
• Μετατροπή όλων των υπαρχουσών θανατικών ποινών σε ποινές φυλάκισης
• Πλήρη κατάργηση της θανατικής ποινής από το νομικό τους σύστημα

«Η θανατική ποινή δεν αποτελεί αποτελεσματικό μέσο καταπολέμησης του εγκλήματος», τόνισε ο Ύπατος Αρμοστής. «Στην πράξη, συχνά εφαρμόζεται κατά τρόπο αυθαίρετο, παραβιάζοντας τις θεμελιώδεις αρχές της ισότητας και της δικαιοσύνης. Μπορεί να οδηγήσει στην εκτέλεση αθώων ανθρώπων – και αυτό από μόνο του είναι απαράδεκτο».

Η δήλωση του Τουρκ έρχεται σε μια χρονική στιγμή που η παγκόσμια τάση προς την κατάργηση της θανατικής ποινής φαίνεται να αντιστρέφεται σε ορισμένες περιοχές, με χώρες να επεκτείνουν τη χρήση της για αδικήματα πέρα από τα πιο σοβαρά. Ο ΟΗΕ καλεί για επείγουσα δράση, προκειμένου να σταματήσει αυτή η «ανησυχητική» εξέλιξη και να προστατευθούν τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα.

Πηγή: Pagenews.gr