Διατλαντική ρήξη: Ποιες χώρες βλέπουν τον Τραμπ ως «εχθρό της Ευρώπης»

Η μεγάλη δημοσκόπηση του γαλλικού περιοδικού Le Grand Continent σε συνεργασία με το Cluster 17 αποτυπώνει μια βαθιά μετατόπιση στη συλλογική συνείδηση των Ευρωπαίων. Έναν χρόνο μετά την έναρξη της δεύτερης θητείας του Ντόναλντ Τραμπ, η διατλαντική σχέση δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως αυτονόητη σταθερά, αλλά ως δυνητικός παράγοντας αστάθειας για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Η «στιγμή της Γροιλανδίας»

Οι απειλές και οι δηλώσεις Τραμπ για τη Γροιλανδία λειτούργησαν ως καταλύτης. Για πρώτη φορά, η πλειοψηφία των Ευρωπαίων αντιμετωπίζει σοβαρά το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να ενεργήσουν επιθετικά απέναντι σε ευρωπαϊκά εδάφη ή συμφέροντα. Το 81% θεωρεί ότι μια στρατιωτική επιχείρηση στη Γροιλανδία θα ισοδυναμούσε με πράξη πολέμου κατά της Ευρώπης, ενώ το 63% δηλώνει ότι θα υποστήριζε ακόμη και αποστολή ευρωπαϊκών στρατευμάτων για την υπεράσπισή της.

Ο Τραμπ ως «εχθρός»

Ιδιαίτερα ανησυχητικό εύρημα αποτελεί το γεγονός ότι το 51% των ερωτηθέντων χαρακτηρίζει πλέον τον Ντόναλντ Τραμπ «εχθρό της Ευρώπης», ενώ το 44% εκτιμά ότι η συμπεριφορά του προσομοιάζει σε εκείνη δικτάτορα. Οι απόψεις αυτές καταγράφονται με μεγαλύτερη ένταση σε χώρες της Βόρειας και Δυτικής Ευρώπης, όπως η Γαλλία, η Γερμανία και οι σκανδιναβικές χώρες, όπου η προσήλωση στο διεθνές δίκαιο και τη πολυμερή συνεργασία παραμένει ισχυρή.

Αμερικανική πολιτική και «επαναποικιοποίηση»

Για το 64% των Ευρωπαίων, η αμερικανική εξωτερική πολιτική πλέον ερμηνεύεται μέσα από ένα πρίσμα «αρπακτικό» και «επαναποικιοποιητικό». Τα γεγονότα στη Βενεζουέλα και η υπόθεση Μαδούρο ενίσχυσαν αυτή την εικόνα, με το 63% να θεωρεί την απαγωγή του παράνομη και παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας ενός ανεξάρτητου κράτους.

Η Ευρώπη μόνη της

Το πιο καθοριστικό συμπέρασμα της έρευνας είναι η αυξανόμενη αποδοχή της ιδέας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να βασιστεί αποκλειστικά στις δικές της δυνάμεις. Το 73% πιστεύει ότι η ευρωπαϊκή ανεξαρτησία δεν μπορεί πλέον να εγγυηθεί από τις ΗΠΑ, ενώ ένα 21% θεωρεί πιθανό ακόμη και ένα άμεσο στρατιωτικό επεισόδιο με την Ουάσιγκτον – ποσοστό υψηλότερο από τον αντίστοιχο φόβο για σύγκρουση με την Κίνα ή το Ιράν.

Ο Πούτιν παραμένει η βασική απειλή

Παρά τη ραγδαία επιδείνωση της εικόνας των ΗΠΑ, η Ρωσία και ο Βλαντιμίρ Πούτιν εξακολουθούν να θεωρούνται η κύρια απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, ειδικά στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και κυρίως στην Πολωνία. Ωστόσο, η έρευνα δείχνει ότι η Ουάσιγκτον παύει να λειτουργεί ως αυτονόητο αντίβαρο.

Συνολικά, η Ευρώπη φαίνεται να περνά σε μια νέα φάση στρατηγικής ωρίμανσης – ή απομόνωσης. Ο συμβιβασμός με τις ΗΠΑ υποχωρεί και τη θέση του παίρνει μια πιο σκληρή, πιο ρεαλιστική στάση, με άγνωστες αλλά δυνητικά ιστορικές συνέπειες για το μέλλον της Δύσης.