Η ελληνική αγορά εργασίας βρίσκεται σε μια από τις πιο κρίσιμες αλλά και ελπιδοφόρες καμπές των τελευταίων δεκαετιών. Τα πρόσφατα στοιχεία για την ανεργία δεν αφήνουν αμφιβολίες ότι κάτι αλλάζει ουσιαστικά: το γενικό ποσοστό υποχώρησε στο 7,5%, επίπεδο που η χώρα είχε να δει από τα μέσα του 2008, ενώ για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια η ανεργία των γυναικών πέρασε σε μονοψήφιο ποσοστό, στο 9,9%. Ακόμη πιο ενθαρρυντική είναι η εικόνα για τους νέους έως 24 ετών, όπου η ανεργία περιορίστηκε στο 13%, καταγράφοντας σταθερή αποκλιμάκωση.
Ωστόσο, στο Υπουργείο Εργασίας γνωρίζουν καλά ότι τα θετικά στατιστικά δεν σημαίνουν αυτόματα και οριστική νίκη. Η πραγματική πρόκληση βρίσκεται μπροστά: πώς θα αυξηθεί ουσιαστικά η απασχόληση, πώς θα συγκλίνει η Ελλάδα με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και πώς θα προετοιμαστεί το εργατικό δυναμικό για μια εποχή όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη, η πράσινη μετάβαση και οι ψηφιακές δεξιότητες αλλάζουν ριζικά το τοπίο της εργασίας.
Η μεγάλη υστέρηση και το στοίχημα της σύγκλισης με την Ευρώπη
Παρά τη μείωση της ανεργίας, τα ποσοστά απασχόλησης παραμένουν χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Σήμερα, στην Ελλάδα εργάζεται το 65,6% του πληθυσμού παραγωγικής ηλικίας, όταν ο αντίστοιχος μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση αγγίζει το 71,3%. Το χάσμα αυτό δεν είναι απλώς αριθμητικό. Αντανακλά διαρθρωτικές αδυναμίες, ελλείψεις δεξιοτήτων, αλλά και μια αγορά εργασίας που για χρόνια δεν μπορούσε να συνδεθεί αποτελεσματικά με τις πραγματικές ανάγκες της οικονομίας.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο εστιάζει ο στρατηγικός σχεδιασμός του υπουργείου Εργασίας, όπως αποτυπώνεται στον λεγόμενο «μπλε φάκελο»: όχι απλώς λιγότερη ανεργία, αλλά περισσότερη και ποιοτικότερη απασχόληση, με εργαζόμενους που διαθέτουν σύγχρονες δεξιότητες και επιχειρήσεις που μπορούν να τους αξιοποιήσουν παραγωγικά.
Οι στόχοι του 2026 και ο ρόλος της ΔΥΠΑ
Κεντρικός πυλώνας αυτής της στρατηγικής είναι η ΔΥΠΑ, η οποία μπαίνει σε φάση εντατικής μεταρρύθμισης. Για την περίοδο έως το 2026, ο σχεδιασμός περιλαμβάνει ριζικές αλλαγές τόσο στις παθητικές όσο και στις ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης.
Στον πυρήνα των αλλαγών βρίσκεται η εφαρμογή ενός νέου μοντέλου επιδότησης της ανεργίας, που θα συνδέεται περισσότερο με το πραγματικό μισθολογικό ιστορικό του εργαζομένου, αλλά και η μετάβαση σε μια νέα γενιά Προγραμμάτων Συνεχιζόμενης Επαγγελματικής Κατάρτισης. Ο στόχος είναι φιλόδοξος: έως το τέλος του 2026 να έχουν ολοκληρώσει προγράμματα κατάρτισης και πιστοποίησης δεξιοτήτων 500.000 άνεργοι και εργαζόμενοι.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις ψηφιακές δεξιότητες, στις πράσινες τεχνολογίες και στον χρηματοοικονομικό αλφαβητισμό, τομείς που θεωρούνται κρίσιμοι για τη βιωσιμότητα της απασχόλησης τα επόμενα χρόνια.
Από τη μαθητεία έως τα τοπικά κέντρα απασχόλησης
Η μεταρρύθμιση δεν σταματά στην κατάρτιση. Το υπουργείο Εργασίας δρομολογεί την αναβάθμιση του συστήματος μαθητείας, τον εκσυγχρονισμό της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, αλλά και τον επαναπροσδιορισμό των τοπικών κέντρων προώθησης της απασχόλησης. Τα κέντρα αυτά καλούνται να μετατραπούν από απλούς διαχειριστές επιδομάτων σε ενεργούς διαμεσολαβητές μεταξύ εργαζομένων και επιχειρήσεων.
Το χρονοδιάγραμμα είναι σαφές: οι βασικές παρεμβάσεις σε μαθητεία, κατάρτιση και τοπικές δομές αναμένεται να ολοκληρωθούν εντός της διετίας 2026–2027, δημιουργώντας ένα πιο ευέλικτο και αποτελεσματικό οικοσύστημα απασχόλησης.
Η ψηφιακή στροφή και η Τεχνητή Νοημοσύνη στην αγορά εργασίας
Καθοριστικής σημασίας θεωρείται και ο ψηφιακός μετασχηματισμός της ΔΥΠΑ. Η επένδυση σε νέες υποδομές πληροφορικής και σύγχρονα εργαλεία δεν αφορά μόνο την εσωτερική λειτουργία της υπηρεσίας, αλλά αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο συνδέονται η προσφορά και η ζήτηση εργασίας.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα εργαλείο σύζευξης προσόντων και θέσεων εργασίας με βάση τις δεξιότητες (skills-based matching), το οποίο φιλοδοξεί να περιορίσει το φαινόμενο της αναντιστοιχίας προσόντων. Παράλληλα, αναπτύσσονται συστήματα διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού, ενισχύονται οι υποδομές κυβερνοασφάλειας και δημιουργείται ένα Κέντρο Ελέγχου της Αγοράς Εργασίας (Control Room), που θα επιτρέπει τη συνεχή παρακολούθηση τάσεων και αναγκών.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά και η νέα εφαρμογή Τεχνητής Νοημοσύνης στο Μετοχικό Ταμείο Πολιτικών Υπαλλήλων, καθώς και η Ενιαία Ψηφιακή Πύλη για τις Ενεργητικές Πολιτικές Απασχόλησης, η οποία θα λειτουργεί ως κεντρικός κόμβος πληροφόρησης και διαχείρισης για πολίτες και επιχειρήσεις.
Ένα νέο μοντέλο για την επόμενη δεκαετία
Το μήνυμα που εκπέμπει το υπουργείο Εργασίας είναι σαφές: η μείωση της ανεργίας είναι μόνο η αρχή. Το πραγματικό στοίχημα είναι η ανθεκτικότητα της απασχόλησης σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία. Με εργαζόμενους καλύτερα καταρτισμένους, με επιδόματα πιο δίκαια και συνδεδεμένα με την πραγματικότητα, και με μια ΔΥΠΑ που λειτουργεί ψηφιακά και προληπτικά, η Ελλάδα επιχειρεί να χτίσει ένα νέο μοντέλο αγοράς εργασίας.
Η επιτυχία ή η αποτυχία αυτού του σχεδίου θα κριθεί τα επόμενα δύο χρόνια. Προς το παρόν, όμως, τα στοιχεία δείχνουν ότι η χώρα έχει περάσει από τη φάση της επιβίωσης στη φάση του σχεδιασμού για το μέλλον.
Πηγή: Pagenews.gr