Τουρκικές Navtex και μήνυμα «ηρεμίας» στο Αιγαίο: Διπλωματικοί ελιγμοί και το ραντεβού κορυφής

Οι νέες επ’ αόριστον Navtex που εξέδωσε η Τουρκία για το Αιγαίο συνοδεύονται, σύμφωνα με τουρκικές διπλωματικές πηγές, από ένα σαφές πολιτικό μήνυμα: η Άγκυρα δηλώνει ότι επιθυμεί τη διατήρηση της ηρεμίας και παρουσιάζει την υπόθεση ως ένα «τεχνικό ζήτημα», χωρίς –όπως υποστηρίζει– να αλλάζει τη συνολική της στάση έναντι της Ελλάδας. Την εικόνα αυτή μεταφέρει από την Κωνσταντινούπολη ο ανταποκριτής του ΣΚΑΪ Μανώλης Κωστίδης, τονίζοντας ότι η τουρκική πλευρά επιχειρεί να υποβαθμίσει πολιτικά το ζήτημα.

«Τεχνικό θέμα» ή πάγια αμφισβήτηση;

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι νέες Navtex δεν εισάγουν κάτι καινούργιο σε σχέση με το παρελθόν. Η Τουρκία υπενθυμίζει ότι έχουν εκδοθεί εκατοντάδες Navtex για δραστηριότητες του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού σε περιοχές που η ίδια θεωρεί πως εμπίπτουν στη δική της υφαλοκρηπίδα. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσει και τη συζήτηση περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών, επαναλαμβάνοντας τη γνωστή της επιχειρηματολογία ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να δραστηριοποιείται –ούτε να εκδίδει Navtex– σε ζώνες που η Άγκυρα αμφισβητεί.

Η τουρκική αφήγηση, ωστόσο, έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τη θέση της Αθήνας, η οποία θεωρεί ότι τέτοιες κινήσεις δεν έχουν καμία νομική βάση και δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα. Για την ελληνική πλευρά, η επανάληψη των Navtex συνιστά μια ακόμη προσπάθεια εμπέδωσης διεκδικήσεων μέσω της πρακτικής των τετελεσμένων, έστω και αν αυτές παρουσιάζονται ως «ρουτίνα».

Η ελληνική απάντηση και το μήνυμα Δένδια

Τη θέση αυτή ξεκαθάρισε δημόσια ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, υπογραμμίζοντας ότι «η Ελλάδα δεν μπορεί να πάρει στα σοβαρά μια τέτοια προσέγγιση και αυτό το γνωρίζει η Τουρκία». Μιλώντας σε ραδιοφωνική συνέντευξη, τόνισε ότι οι διαρκείς τουρκικές Navtex στο Αιγαίο στερούνται νομικής ουσίας και δεν μπορούν να επηρεάσουν το καθεστώς κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Ο κ. Δένδιας επεσήμανε επίσης ότι τέτοιες κινήσεις δεν συμβάλλουν στη βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, αφήνοντας να εννοηθεί ότι ενδέχεται να εξυπηρετούν και εσωτερικές πολιτικές σκοπιμότητες στην Τουρκία. Το μήνυμα της Αθήνας είναι σαφές: η Ελλάδα δεν προτίθεται να αποδεχθεί ούτε να νομιμοποιήσει στην πράξη τέτοιου είδους ενέργειες, ανεξαρτήτως του πώς αυτές βαφτίζονται επικοινωνιακά από την άλλη πλευρά.

Ηρεμία στο Αιγαίο και διπλωματικός συγχρονισμός

Παρά τη συγκυρία, τουρκικές πηγές διαμηνύουν ότι επιθυμούν την επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού στην Άγκυρα, στο πλαίσιο του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας. Η έκδοση των Navtex, όπως υποστηρίζουν, δεν αναιρεί τη βούληση για συνέχιση του διαλόγου. Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι πως η Τουρκία επιδιώκει να κρατήσει ανοιχτούς τους διαύλους, ακόμη κι αν παράλληλα επιμένει στις πάγιες θέσεις της.

Αυτή η διπλή τακτική –ήπια ρητορική περί «ηρεμίας» σε συνδυασμό με πρακτικές αμφισβήτησης– συνθέτει ένα γνώριμο σκηνικό στο Αιγαίο. Για την Αθήνα, η πρόκληση είναι να διατηρηθεί ο διάλογος χωρίς να δημιουργούνται γκρίζες ζώνες αποδοχής σε επίπεδο πρακτικής πολιτικής.

Πότε θα συναντηθούν Μητσοτάκης – Ερντογάν

Στο διπλωματικό παρασκήνιο, όλα δείχνουν ότι η συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν πλησιάζει. Όπως μεταφέρει ο ρεπόρτερ του ΣΚΑΪ Γιάννης Καντέλης, η ανακοίνωση της τελικής ημερομηνίας θεωρείται θέμα ημερών – αν όχι ωρών.

Οι δύο πλευρές έχουν καταλήξει σε δύο εναλλακτικές ημερομηνίες που εξυπηρετούν τα προγράμματα των ηγετών: Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου ή Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου. Η επικρατέστερη επιλογή φέρεται να είναι η 11η Φεβρουαρίου, μία ημέρα πριν από τη μετάβαση του Έλληνα πρωθυπουργού στις Βρυξέλλες για την άτυπη σύνοδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η χρονική αυτή σύμπτωση δεν περνά απαρατήρητη. Η Αθήνα επιδιώκει να προσέλθει στη συνάντηση με την Άγκυρα έχοντας διαμορφώσει ένα σαφές ευρωπαϊκό πλαίσιο αναφοράς, ενώ η Τουρκία φαίνεται να επιθυμεί να διατηρήσει το κανάλι επικοινωνίας ανοιχτό, σε μια περίοδο που οι γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή παραμένουν εύθραυστες.

Ένα λεπτό διπλωματικό ισοζύγιο

Οι εξελίξεις γύρω από τις Navtex και η επικείμενη συνάντηση κορυφής αποτυπώνουν ένα λεπτό διπλωματικό ισοζύγιο. Από τη μία πλευρά, η Τουρκία δηλώνει ότι θέλει «ηρεμία στο Αιγαίο». Από την άλλη, επιμένει σε πρακτικές που η Ελλάδα θεωρεί άνευ νομικής βάσης και πολιτικά προβληματικές. Η Αθήνα, χωρίς να υποβαθμίζει τις κινήσεις αυτές, επιλέγει να τις αντιμετωπίζει θεσμικά και να διατηρεί ανοικτό τον διάλογο σε ανώτατο επίπεδο.

Το αν αυτή η ισορροπία μπορεί να διατηρηθεί και μετά τη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο οι δηλώσεις περί «ηρεμίας» θα μεταφραστούν σε συνεπή πρακτική στο πεδίο. Μέχρι τότε, το Αιγαίο παραμένει ένας χώρος όπου η ρητορική αποκλιμάκωσης και οι κινήσεις επί του χάρτη συνεχίζουν να συνυπάρχουν με τρόπο αντιφατικό αλλά γνώριμο.

Πηγή: Pagenews.gr