37% λέει «κανέναν»: Η κοινωνία αποσύρει την εμπιστοσύνη της στην πολιτική;

Η δημοσκόπηση της MRB αποκαλύπτει μια ανησυχητική εικόνα για την κατάσταση του πολιτικού σκηνικού στην Ελλάδα. Το 37% των πολιτών δηλώνει ότι δεν επιλέγει κανέναν από τους υπάρχοντες πολιτικούς ηγέτες ως καταλληλότερο για πρωθυπουργό. Αν και ενδέχεται να θεωρηθεί ως μία ακόμη ένδειξη δυσαρέσκειας, αυτό το νούμερο αποτελεί κάτι πολύ περισσότερο: μια συνειδητή άρνηση του πολιτικού συστήματος και των επιλογών του. Είναι η απόρριψη ενός πολιτικού μενού, το οποίο εμφανίζεται περιορισμένο, ασφυκτικό και αδιάφορο για την κοινωνική πλειοψηφία.

Η αποστροφή προς το πολιτικό κατεστημένο: Όχι απλώς αδυναμία επιλογής, αλλά απόρριψη συστήματος

Όταν το 37% των ερωτηθέντων απαντά «άλλος», δεν πρόκειται για αδυναμία επιλογής ή αμηχανία. Πρόκειται για πολιτική καταγγελία, για την άρνηση της «ασφαλούς» εναλλαγής προσώπων στην εξουσία, η οποία δεν οδηγεί σε πραγματική αλλαγή. Αυτό το εύρημα της δημοσκόπησης είναι η συλλογική δήλωση ότι οι υπάρχουσες πολιτικές επιλογές δεν καλύπτουν τις ανάγκες της κοινωνίας. Η πολιτική αντιπαράθεση, παρά τις επικοινωνιακές συγκρούσεις, δεν φαίνεται να έχει ουσιαστικό περιεχόμενο, καθώς οι διαφορές μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων είναι συχνά επιφανειακές.

Η αιτία αυτής της αίσθησης απογοήτευσης βρίσκεται στη βαθιά σύγκλιση των κυρίαρχων πολιτικών δυνάμεων. Παρά τις λεκτικές αντιπαραθέσεις, οι βασικές πολιτικές κατευθύνσεις, όπως η δημοσιονομική πειθαρχία, οι περιορισμοί στο κοινωνικό κράτος, και η ιδιωτικοποίηση δημόσιων αγαθών, παραμένουν σταθερές και κοινές, ανεξαρτήτως του ποιος βρίσκεται στην εξουσία. Σε αυτό το πλαίσιο, η εναλλαγή προσώπων δεν δημιουργεί ελπίδα για αλλαγή, αλλά ενισχύει τον κυνισμό και την αίσθηση της πολιτικής απογοήτευσης.

Μια κοινωνία σε κρίση: Οξύνονται οι ανισότητες και η αδικία

Η κοινωνία ζει σήμερα μια σκληρή και άνιση πραγματικότητα. Η ακρίβεια κατατρώει τα εισοδήματα, κυρίως των χαμηλών και μεσαίων στρωμάτων, ενώ οι ευέλικτες μορφές εργασίας και οι χαμηλοί μισθοί καθιστούν το μέλλον αβέβαιο για τη νέα γενιά. Παράλληλα, οι βασικές δημόσιες υπηρεσίες (υγεία, παιδεία, μεταφορές) υποβαθμίζονται, πολλές φορές στο όνομα της «αποτελεσματικότητας». Η συντριπτική πλειοψηφία της κοινωνίας ζει με την αίσθηση ότι το μέλλον της είναι αβέβαιο, και ότι το πολιτικό προσωπικό φαίνεται αποκομμένο από την καθημερινότητα των πολιτών.

Σ’ αυτό το κλίμα, η πολιτική εξουσία φαίνεται να παραμένει αδιάφορη για τα προβλήματα των πολιτών. Σκάνδαλα αποκαλύπτονται χωρίς ουσιαστικές συνέπειες, η θεσμική εκτροπή κανονικοποιείται, και η λογοδοσία αδειάζει από το περιεχόμενό της. Το αίσθημα της αδικίας εντείνεται, και όταν αυτό συνδυάζεται με την ατιμωρησία, η εμπιστοσύνη στις πολιτικές δυνάμεις καταρρέει.

Ο «άλλος» δεν είναι πρόσωπο, είναι καταγγελία του συστήματος

Το 37% που απαντά «άλλος» δεν ζητά κάποιον νέο «σωτήρα» ή έναν ακόμη χαρισματικό διαχειριστή. Είναι ένα κατηγορητήριο για το σύστημα, μια καταγγελία της πολιτικής που θεωρεί τη κοινωνική δικαιοσύνη ως εμπόδιο και τη δημοκρατία ως βάρος. Ο «άλλος» είναι μια απαίτηση για ρήξη με το υπάρχον πολιτικό μοντέλο, που συντηρεί ένα σύστημα συμφερόντων και που έχει χάσει κάθε επαφή με τις ανάγκες της κοινωνικής πλειοψηφίας.

Η κοινωνία δεν ζητάει απλώς μια αλλαγή προσώπου στην εξουσία, αλλά μια αλλαγή κατεύθυνσης. Θέλει πολιτικές που θα επαναφέρουν στο προσκήνιο την εργασία, την αναδιανομή του πλούτου, και την ενίσχυση του κοινωνικού κράτους. Μια τέτοια ρήξη απαιτεί επίσης μια ανασύνθεση του πολιτικού λόγου: λιγότερη τεχνοκρατική αυτάρκεια, περισσότερη πολιτική ειλικρίνεια, λιγότερες γενικόλογες υποσχέσεις και περισσότερες σαφείς δεσμεύσεις.

Η αποχή δεν είναι αδιαφορία, αλλά πολιτική στάση

Αυτό που παρατηρούμε τα τελευταία χρόνια είναι ότι η αποχή από τις εκλογές έχει αρχίσει να αποκτά πολιτικό νόημα. Δεν είναι απλώς αποτέλεσμα αδιαφορίας ή ιδιώτευσης, αλλά μια συνειδητή απόφαση αποστασιοποίησης από ένα σύστημα που δεν προσφέρει ουσιαστικές εναλλακτικές. Η απογοήτευση και η έλλειψη εμπιστοσύνης οδηγούν σε μια σταδιακή απομάκρυνση από την κάλπη. Και όσο περισσότεροι πολίτες δηλώνουν «κανέναν», τόσο αυξάνεται η αποχήκαι η αποστασιοποίηση από το πολιτικό σύστημα.

Το μήνυμα της κοινωνίας: Αντιμετώπιση ή αγνόηση;

Η αντίδραση του πολιτικού συστήματος σε αυτό το μήνυμα είναι αποκαλυπτική. Αντί για βαθιά αυτοκριτική, προκρίνεται η ενίσχυση της επικοινωνιακής διαχείρισης και η συνέχιση της πολιτικής συνέχειας. Όμως, το πρόβλημα δεν είναι η εικόνα, αλλά η ουσία. Η ουσία αφορά το ποιον εξυπηρετούν οι πολιτικές επιλογές και ποιοι πληρώνουν το κόστος τους.

Το 37% δεν είναι περιθώριο, είναι κοινωνικό ρεύμα. Είναι προειδοποίηση ότι η ανοχή εξαντλείται και ότι η πολιτική νομιμοποίηση δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη. Αν το μήνυμα αυτό συνεχίσει να αγνοείται, η κρίση εμπιστοσύνης θα βαθύνει και η απόσταση μεταξύ κοινωνίας και πολιτικής θα καταστεί αγεφύρωτη.

Εάν, ωστόσο, το μήνυμα ληφθεί σοβαρά, μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για μια ουσιαστική ανασύνθεση του πολιτικού τοπίου. Όχι με όρους προσώπων, αλλά με όρους πολιτικής κατεύθυνσης. Το ερώτημα δεν είναι ποιος θα είναι ο «άλλος» πρωθυπουργός, αλλά αν θα υπάρξει πολιτική που να αξίζει την εμπιστοσύνη μιας κοινωνίας που έχει κουραστεί από το ίδιο παιχνίδι και το ίδιο τίμημα.

Πηγή: pagenews.gr