Τριμερής διάλογος για το Ουκρανικό στο Άμπου Ντάμπι: Πάγωμα μετώπου ή ουκρανική υποχώρηση;

Ουκρανία, Ρωσία και ΗΠΑ ανοίγουν απευθείας δίαυλο – Το εδαφικό, οι πιέσεις της Ουάσιγκτον και τα παρασκήνια της «ειρήνης»

Η έναρξη τριμερών συνομιλιών στο Άμπου Ντάμπι μεταξύ Ουκρανίας, Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών σηματοδοτεί μια ποιοτικά νέα φάση στον πόλεμο που μαίνεται εδώ και σχεδόν τρία χρόνια. Παρότι επισήμως το αφήγημα μιλά για «αναζήτηση αξιοπρεπούς και διαρκούς ειρήνης», στο παρασκήνιο κυριαρχεί ένα ωμό γεωπολιτικό παζάρι με επίκεντρο το εδαφικό και τη διαχείριση της ήττας ή της φθοράς.

Ο επικεφαλής της ουκρανικής αντιπροσωπείας και γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, Ρουστέμ Ουμέροφ, επιβεβαίωσε την έναρξη των συνομιλιών χωρίς να αποκαλύψει λεπτομέρειες. Η σιωπή αυτή, ωστόσο, λέει περισσότερα από όσα κρύβει. Η Ουκρανία προσέρχεται πιεσμένη στρατιωτικά, ενεργειακά και δημογραφικά, ενώ η Ρωσία εμφανίζεται πρόθυμη να διαπραγματευτεί από θέση ισχύος.

Το εδαφικό ως κεντρικός μοχλός πίεσης

Το κύριο αγκάθι είναι ξεκάθαρο:

• Η Μόσχα απαιτεί ουκρανική αποχώρηση από περιοχές του Ντονέτσκ που δεν ελέγχει πλήρως.
• Το Κίεβο πιέζει για παύση των μαχών στη σημερινή γραμμή επαφής και πάγωμα του μετώπου, ένα σενάριο που θα ισοδυναμούσε με de facto αλλά όχι de jure απώλεια εδαφών.

Στο παραπολιτικό επίπεδο, η ουκρανική ανησυχία δεν στρέφεται μόνο προς τη Μόσχα, αλλά και προς την Ουάσιγκτον. Στο Κίεβο υπάρχει έντονος φόβος ότι οι ΗΠΑ –με τον Ντόναλντ Τραμπ να επανέρχεται σε λογική «γρήγορου deal»– ενδέχεται να ευνοήσουν έναν ρεαλιστικό συμβιβασμό εις βάρος των ουκρανικών κόκκινων γραμμών.

Βόμβες στο πεδίο, διαπραγματεύσεις στο τραπέζι

Η έναρξη των συνομιλιών σκιάζεται από μαζικά ρωσικά πλήγματα με drones και πυραύλους σε Κίεβο, Χάρκοβο και Οδησσό, με νεκρούς και εκτεταμένες διακοπές ρεύματος εν μέσω πολικού ψύχους. Το μήνυμα της Μόσχας είναι σαφές: διαπραγματευόμαστε, αλλά δεν σταματάμε τον πόλεμο.

Από την άλλη πλευρά, ουκρανικά drones έπληξαν περιοχές του Λουγκάνσκ, με θύματα αμάχους σύμφωνα με τις τοπικές αρχές που έχουν διοριστεί από τη Ρωσία. Και οι δύο πλευρές επιχειρούν να βελτιώσουν τη διαπραγματευτική τους θέση μέσω στρατιωτικής πίεσης, επιβεβαιώνοντας ότι η διπλωματία και η βία λειτουργούν παράλληλα.

Οι παίκτες και τα μηνύματα

• Ουκρανία: Ο Ουμέροφ και ο Κίριλο Μπουντάνοφ εκπροσωπούν μια γραμμή ρεαλιστικής επιβίωσης, με στόχο χρόνο, ανάσες και δυτική στήριξη.
• Ρωσία: Ο Ιγκόρ Κοστιούκοφ, επικεφαλής της GRU και πρόσωπο υπό κυρώσεις, υποδηλώνει ότι η Μόσχα βλέπει τις συνομιλίες ως στρατιωτικο-πολιτική διαπραγμάτευση ισχύος.
• ΗΠΑ: Ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ εκπροσωπεί μια Ουάσιγκτον που κουράζεται από τον πόλεμο, ανησυχεί για το κόστος και κοιτά προς την Κίνα και τη Μέση Ανατολή.

Η αμερικανική στόχευση φαίνεται να είναι η «διαχείριση» της σύγκρουσης, όχι απαραίτητα η απόλυτη δικαίωση του Κιέβου.

Πάγωμα σήμερα, κρίση αύριο;

Το σενάριο παύσης πυρός στη σημερινή γραμμή μπορεί να μοιάζει με διέξοδο, αλλά στην πραγματικότητα παγώνει μια ανοιχτή πληγή. Η Ρωσία θα εδραιώσει εδαφικά κέρδη, η Ουκρανία θα επιβιώσει πολιτικά, και η Δύση θα αγοράσει χρόνο. Όμως η σύγκρουση δύσκολα θα κλείσει οριστικά.

Το Άμπου Ντάμπι δεν φιλοξενεί ειρήνη. Φιλοξενεί μια διαπραγμάτευση φθοράς, υπό αμερικανική εποπτεία και ρωσική πίεση.

Πηγές

• Reuters
• AFP (Agence France-Presse)
• TASS (Ρωσικό Πρακτορείο Ειδήσεων)