Νέος γύρος συνομιλιών Ουκρανίας–Ρωσίας στο Άμπου Ντάμπι, με τις ΗΠΑ στο περιθώριο

Η Ουκρανία και η Ρωσία ετοιμάζονται για νέο γύρο διαπραγματεύσεων στις 4 και 5 Φεβρουαρίου στο Άμπου Ντάμπι, σε μια συγκυρία όπου η κόπωση του πολέμου συναντά τη γεωπολιτική καχυποψία. Την ημερομηνία επιβεβαίωσε ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, μετά την αναβολή των συνομιλιών που αρχικά είχαν προγραμματιστεί νωρίτερα, ενώ το Κρεμλίνο αποφεύγει –προς το παρόν– επίσημα σχόλια.

Ο πρώτος γύρος, στα τέλη Ιανουαρίου, χαρακτηρίστηκε από όλες τις πλευρές ως «εποικοδομητικός», χωρίς ωστόσο να παράξει απτά αποτελέσματα. Ο λόγος είναι γνωστός: το αγεφύρωτο χάσμα στο ζήτημα των εδαφικών παραχωρήσεων, με τη Μόσχα να απαιτεί την αναγνώριση των «νέων συνόρων» και το Κίεβο να απορρίπτει κατηγορηματικά κάθε συζήτηση που θίγει την εδαφική του ακεραιότητα.

Οι ΗΠΑ παρούσες… αλλά όχι στο τραπέζι

Αν και οι συνομιλίες παρουσιάζονται ως τριμερείς, η αμερικανική παρουσία μοιάζει αυτή τη φορά θολή. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο ξεκαθάρισε ότι οι βασικοί Αμερικανοί απεσταλμένοι δεν θα συμμετάσχουν άμεσα στον νέο γύρο, αφήνοντας ανοιχτό μόνο το ενδεχόμενο «έμμεσης εμπλοκής».

Η εξέλιξη αυτή έρχεται στον απόηχο δημοσιευμάτων διεθνών μέσων, όπως οι New York Times, που αποκάλυψαν αιφνιδιαστική συνάντηση Ρώσων και Αμερικανών αξιωματούχων στη Φλόριντα, γεγονός που προκάλεσε ερωτήματα στο Κίεβο για τον πραγματικό ρόλο της Ουάσινγκτον στη διαδικασία.

Στρατιωτική πίεση και διπλωματικά όρια

Η Μόσχα επιμένει ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να περιλαμβάνει την αποχώρηση της Ουκρανίας από περιοχές του Ντονμπάς, καθώς και την αναγνώριση της Κριμαίας ως ρωσικού εδάφους. Το Κίεβο, από την άλλη, δηλώνει έτοιμο για διάλογο, αλλά όχι για «ειρήνη υπό όρους ήττας», ακόμη κι αν η κατάσταση στο μέτωπο παραμένει δυσμενής.

Δυτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι οι συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι έχουν περισσότερο χαρακτήρα διερεύνησης προθέσεων παρά άμεσης συμφωνίας. Ωστόσο, σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου η Μέση Ανατολή, οι εκλογές στις ΗΠΑ και η ευρωπαϊκή ασφάλεια αλληλεπιδρούν, ακόμη και μια εύθραυστη διπλωματική γέφυρα θεωρείται πολύτιμη.

Τι διακυβεύεται

Η επιτυχία ή η αποτυχία αυτού του γύρου δεν θα κριθεί μόνο από τις δηλώσεις, αλλά από το αν μπορεί να υπάρξει έστω μια προσωρινή αποκλιμάκωση. Για την Ευρώπη, το διακύβευμα παραμένει στρατηγικό: σταθερότητα, ενεργειακή ασφάλεια και αποφυγή ενός «παγωμένου πολέμου» που θα διαρκέσει δεκαετίες.

Σε κάθε περίπτωση, το Άμπου Ντάμπι αναδεικνύεται σε ουδέτερο διπλωματικό κόμβο, αλλά το ερώτημα παραμένει ανοιχτό: είναι οι δύο πλευρές έτοιμες να πληρώσουν το πολιτικό κόστος της ειρήνης;

Πηγές: Reuters, The New York Times, The Guardian, Financial Times, AFP