Νορβηγία: Συντριπτικό «ναι» στη μοναρχία από το Κοινοβούλιο παρά σκάνδαλα και φθορά εμπιστοσύνης

Το κοινοβούλιο της Νορβηγίας έστειλε σήμερα ένα σαφές πολιτικό μήνυμα υπέρ της διατήρησης της μοναρχίας, απορρίπτοντας με ευρεία πλειοψηφία την πρόταση για μετάβαση σε αβασίλευτη δημοκρατία. Παρά τη σκιά που ρίχνουν τα πρόσφατα σκάνδαλα στη βασιλική οικογένεια και τη μείωση της κοινωνικής αποδοχής του θεσμού, οι βουλευτές έκριναν ότι η μοναρχία εξακολουθεί να αποτελεί πυλώνα σταθερότητας για το πολιτικό σύστημα της χώρας.

Η ψηφοφορία στο Storting, όπως είναι γνωστό το νορβηγικό κοινοβούλιο, κατέληξε σε 141 ψήφους υπέρ της διατήρησης της μοναρχίας έναντι μόλις 26 κατά. Η πρόταση που απορρίφθηκε ζητούσε ουσιαστικά τον τερματισμό της βασιλείας του Χάραλντ Ε΄ και των διαδόχων του, ανοίγοντας τον δρόμο για εκλογή αρχηγού του κράτους από τον λαό.

Ένας θεσμός πάνω από τα κόμματα

Οι υποστηρικτές της μοναρχίας επανέλαβαν στη συζήτηση ότι ο θεσμός λειτουργεί ως ουδέτερος εγγυητής της πολιτικής ομαλότητας, μακριά από κομματικές αντιπαραθέσεις. Από την ανεξαρτησία της Νορβηγίας το 1905, όταν αποσπάστηκε από τη Σουηδία, η μοναρχία έχει, σύμφωνα με τους ίδιους, προσφέρει συνέχεια, συμβολική ενότητα και θεσμική σταθερότητα σε κρίσιμες ιστορικές στιγμές.

Η βασιλική οικογένεια, παρότι δεν ασκεί πραγματική πολιτική εξουσία, θεωρείται από μεγάλο μέρος του πολιτικού κόσμου ως στοιχείο που ενισχύει τη διεθνή εικόνα της χώρας και λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για την εθνική ταυτότητα. Αυτό το επιχείρημα αποδείχθηκε καθοριστικό στη σημερινή ψηφοφορία, παρά την έντονη δημόσια συζήτηση των τελευταίων μηνών.

Το επιχείρημα της δημοκρατικής ανανέωσης

Στον αντίποδα, οι υποστηρικτές της αβασίλευτης δημοκρατίας υποστήριξαν ότι η Νορβηγία λειτουργεί ήδη ως πλήρως ανεπτυγμένη κοινοβουλευτική δημοκρατία, με την ουσιαστική πολιτική εξουσία να βρίσκεται στα χέρια του εκλεγμένου κοινοβουλίου και της κυβέρνησης. Για αυτούς, τα κληρονομικά προνόμια ενός αρχηγού κράτους δεν συνάδουν με τις αξίες μιας σύγχρονης, ισότιμης κοινωνίας.

Η απορριφθείσα πρόταση προέβλεπε αναθεώρηση του Συντάγματος, ώστε ο αρχηγός του κράτους να εκλέγεται απευθείας από τον λαό, θεσπίζοντας τον ρόλο του προέδρου της Δημοκρατίας. Είχε κατατεθεί από επτά βουλευτές διαφορετικών κομμάτων, ένδειξη ότι το ζήτημα διαπερνά κομματικές γραμμές, χωρίς ωστόσο να διαθέτει ακόμη την κρίσιμη μάζα στήριξης.

Σκάνδαλα και πίεση στη βασιλική οικογένεια

Η σημερινή απόφαση λαμβάνεται σε μια περίοδο έντονης πίεσης για τη νορβηγική βασιλική οικογένεια. Η πριγκίπισσα διάδοχος Μέτε-Μάριτ βρέθηκε στο επίκεντρο σφοδρής κριτικής, ακόμη και από τον πρωθυπουργό, ο οποίος μίλησε δημόσια για «κακή κρίση». Αφορμή αποτέλεσαν νέες πληροφορίες για τις επαφές της με τον Τζέφρι Έπστιν, μετά το 2008, χρονιά κατά την οποία εκείνος είχε ήδη καταδικαστεί για σεξουαλικά εγκλήματα.

Το Σάββατο, η ίδια ζήτησε συγγνώμη, αναγνωρίζοντας ότι η συνέχιση αυτών των σχέσεων υπήρξε σοβαρό λάθος. Το ζήτημα έχει πλήξει την εικόνα της, ειδικά ενόψει του ρόλου που αναμένεται να αναλάβει στο μέλλον ως βασίλισσα.

Την κρίση επιβαρύνει και η δικαστική περιπέτεια του 29χρονου Μάριους Χόιμπι, γιου της Μέτε-Μάριτ από προηγούμενη σχέση. Ο Χόιμπι οδηγήθηκε σήμερα ενώπιον δικαστηρίου αντιμετωπίζοντας κατηγορίες για βιασμούς, ενδοοικογενειακή βία, επίθεση και κατοχή ναρκωτικών. Ο ίδιος αρνείται τις βαρύτερες κατηγορίες, αποδεχόμενος μόνο ορισμένες λιγότερο σοβαρές, ωστόσο η υπόθεση έχει προκαλέσει ισχυρό κοινωνικό σοκ.

Φθορά στη λαϊκή στήριξη

Η πολιτική απόφαση του κοινοβουλίου έρχεται σε αντίθεση με την τάση που καταγράφεται στη δημόσια γνώμη. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση για λογαριασμό της εφημερίδας Verdens Gang, το 61% των Νορβηγών εξακολουθεί να στηρίζει τη μοναρχία, ωστόσο το ποσοστό αυτό είναι αισθητά μειωμένο σε σχέση με το 72% της περσινής χρονιάς. Την ίδια στιγμή, η υποστήριξη προς την αβασίλευτη δημοκρατία αυξήθηκε κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες, φτάνοντας το 27%.

Ιδιαίτερα ανησυχητικά για το παλάτι είναι τα ευρήματα σχετικά με τη Μέτε-Μάριτ. Σε έρευνα του ινστιτούτου InFact σε δείγμα 1.014 πολιτών, το 44% απάντησε ότι δεν θα έπρεπε να γίνει η επόμενη βασίλισσα της Νορβηγίας, ενώ μόλις το 33% εξέφρασε θετική άποψη. Το υπόλοιπο ποσοστό απέφυγε να τοποθετηθεί, στοιχείο που αποτυπώνει αμηχανία και διχασμό στην κοινή γνώμη.

Μια συζήτηση που δεν κλείνει

Παρά τη συντριπτική κοινοβουλευτική πλειοψηφία υπέρ της μοναρχίας, η σημερινή ψηφοφορία δεν κλείνει οριστικά τη συζήτηση. Η πτώση της λαϊκής στήριξης και η πίεση που ασκούν τα σκάνδαλα στη βασιλική οικογένεια δείχνουν ότι το ζήτημα της μορφής του αρχηγού κράτους θα συνεχίσει να επανέρχεται στον δημόσιο διάλογο.

Για την ώρα, όμως, το πολιτικό σύστημα της Νορβηγίας επέλεξε τη θεσμική συνέχεια, στέλνοντας το μήνυμα ότι, ακόμη και σε περιόδους κρίσης, η μοναρχία παραμένει για τους βουλευτές ο πιο ασφαλής δρόμος.

Πηγή: Pagenews.gr