Μελίνα Τραυλού: Η ελληνική ναυτιλία ως «άγκυρα σταθερότητας» σε έναν κόσμο γεμάτο ρήγματα

Σε μια εποχή που η αβεβαιότητα έχει γίνει «κανονικότητα» και οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού δοκιμάζονται από αλλεπάλληλες κρίσεις, η Μελίνα Τραυλού επέλεξε να μιλήσει με όρους στρατηγικής, όχι επικοινωνίας. Από το βήμα της ετήσιας γενικής συνέλευσης της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, η πρόεδρος της ΕΕΕ περιέγραψε τη ναυτιλία των Ελλήνων ως δύναμη σταθερότητας απέναντι στις παγκόσμιες ρήξεις, επιμένοντας ότι το διακύβευμα δεν αφορά μόνο έναν κλάδο, αλλά τον ίδιο τον «σκελετό» του διεθνούς εμπορίου και, τελικά, την παγκόσμια ευημερία.

Η κεντρική της θέση ήταν ξεκάθαρη και φορτισμένη: «Απαιτείται η ναυτιλία να διαφυλαχθεί ως θεματοφύλακας του διεθνούς εμπορίου και της παγκόσμιας ευημερίας». Στη διατύπωση αυτή συμπυκνώνεται μια ανησυχία που διατρέχει πλέον κάθε σοβαρή συζήτηση για την οικονομία: οι κανόνες της παγκοσμιοποίησης δεν θεωρούνται δεδομένοι, ενώ η γεωπολιτική επανέρχεται ως παράγοντας που καθορίζει αγορές, επενδύσεις και κόστος μεταφοράς.

Ο ελληνόκτητος στόλος «παρών» και ισχυρός, αλλά σε νέο περιβάλλον ανταγωνισμού

Η κ. Τραυλού στάθηκε στη διατήρηση της ισχύος του ελληνόκτητου στόλου, σημειώνοντας ότι παραμένει κυρίαρχος τόσο στην Ευρώπη όσο και στη διεθνή κατάταξη, αποδίδοντας αυτή τη διαχρονική πρωτοκαθεδρία στη στρατηγική διαχείριση και στη συνεχή επένδυση. Η «σταθερά ανοδική πορεία», όπως την περιέγραψε, δεν παρουσιάστηκε ως αυτονόητο κεκτημένο, αλλά ως αποτέλεσμα επιλογών που προϋποθέτουν διορατικότητα, πρόσβαση σε κεφάλαια και ικανότητα προσαρμογής σε μεταβαλλόμενες συνθήκες.

Ωστόσο, η ομιλία της δεν έμεινε σε έναν τόνο αυτάρεσκης αυτοεπιβεβαίωσης. Αντίθετα, χρησιμοποίησε το ίδιο το μέγεθος της ελληνικής ναυτιλίας ως επιχείρημα ευθύνης: ως πρώτη δύναμη στην Ευρώπη και ως παγκόσμιος ηγέτης, ο κλάδος οφείλει να βλέπει «με καθαρή ματιά» τη νέα πραγματικότητα. Η φράση αυτή λειτουργεί σαν προειδοποίηση ότι το «αύριο» δεν θα κριθεί μόνο από εμπορικές αποφάσεις, αλλά από πολιτικά και ρυθμιστικά πεδία όπου οι ισορροπίες αλλάζουν γρήγορα.

Βιωσιμότητα και γεωπολιτική: όταν η ναυτιλία γίνεται ζήτημα διεθνούς πολιτικής

Ένας από τους πιο χαρακτηριστικούς άξονες της παρέμβασής της ήταν η παραδοχή ότι η βιωσιμότητα της ναυτιλίας συνδέεται πλέον όσο ποτέ με τη διεθνή πολιτική. Το μήνυμα ήταν διπλό: από τη μια, οι απαιτήσεις για απανθρακοποίηση γίνονται πιο πιεστικές, από την άλλη, ο ανταγωνισμός παύει να είναι μόνο εμπορικός και αποκτά γεωπολιτικά χαρακτηριστικά.

Σε έναν κόσμο με εντεινόμενο προστατευτισμό, με ανασφάλεια στις μεταφορές και με κρίσεις που επηρεάζουν θαλάσσιες οδούς, η ναυτιλία καλείται να λειτουργήσει σε περιβάλλον αυξημένου ρίσκου. Η πρόεδρος της ΕΕΕ υπενθύμισε ότι η προστασία και ενίσχυση του κλάδου σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο δεν είναι «φιλολογική» υπόθεση, αλλά ζήτημα ζωτικής σημασίας.

Κίνα στην κορυφή: «καμπανάκι» για την Ευρώπη και τον ιδιωτικό χαρακτήρα της ελληνικής ναυτιλίας

Ιδιαίτερο βάρος έδωσε στο γεγονός ότι η Κίνα βρίσκεται πλέον οριακά στην πρώτη θέση της διεθνούς ναυτιλιακής κατάταξης, στοιχείο που χαρακτήρισε αφύπνισης. Η επισήμανση ότι μεγάλο μέρος του κινεζικού στόλου και των νέων παραγγελιών ανήκει σε εταιρείες κρατικών συμφερόντων, φωτίζει μια κρίσιμη πτυχή: ο ανταγωνισμός δεν διεξάγεται πάντα με τους ίδιους όρους, καθώς κράτη-παίκτες μπορούν να στηρίξουν στρατηγικά τον στόλο τους με εργαλεία πολιτικής και χρηματοδότησης που δεν είναι διαθέσιμα σε ιδιωτικούς ομίλους στον ίδιο βαθμό.

Το ενδιαφέρον είναι ότι η κ. Τραυλού δεν στάθηκε μόνο στη «σκιά» του κρατικού ανταγωνισμού. Ανέδειξε και το «μάθημα» πίσω από την κινεζική άνοδο: αμετάβλητος στόχος, σταθερή πολιτική, ολιστικός σχεδιασμός. Μια έμμεση υπενθύμιση ότι η Ευρώπη, συχνά εγκλωβισμένη σε αργούς ρυθμούς και αντιφατικές προτεραιότητες, χρειάζεται συνεκτική στρατηγική αν θέλει να διατηρήσει βιομηχανική και ναυτιλιακή ισχύ.

Η Ευρώπη και η «στρατηγική αντίφαση» της πράσινης μετάβασης

Στο ευρωπαϊκό σκέλος, η πρόεδρος της ΕΕΕ μίλησε με τη γλώσσα του ρεαλισμού: η ναυτιλία δεν είναι απλώς ένας επιχειρηματικός κλάδος, αλλά στρατηγικός πυλώνας της ευρωπαϊκής οικονομίας, της ενεργειακής επάρκειας και της επισιτιστικής ασφάλειας. Άρα, όπως τόνισε, πρέπει να βρίσκεται στο κέντρο της ευρωπαϊκής πολιτικής.

Εκεί εντάχθηκε και η αναφορά στην έκθεση Ντράγκι για την ανταγωνιστικότητα, ως υπενθύμιση ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να διεκδικήσει ισχυρή θέση διεθνώς χωρίς να στηρίξει κλάδους-κλειδιά, μεταξύ των οποίων και η ναυτιλία.

Όμως ο πυρήνας της ευρωπαϊκής κριτικής της ήταν η «σοβαρή αντίφαση» που, όπως είπε, αναδεικνύεται όλο και πιο έντονα: ενώ σε άλλους κλάδους παρατηρείται χαλάρωση περιβαλλοντικών απαιτήσεων, η ναυτιλία συνεχίζει να επιβαρύνεται με περιφερειακά μέτρα εισπρακτικού χαρακτήρα, στο όνομα της πράσινης μετάβασης. Εδώ η κ. Τραυλού έδειξε ευθέως προς το EU ETS για τη ναυτιλία και το FuelEU Maritime, υποστηρίζοντας ότι δημιουργούν στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό και επιβαρύνουν τις εταιρείες χωρίς αντίστοιχη ουσιαστική μείωση παγκόσμιων εκπομπών.

Η Ένωση, όπως ανέφερε, έχει καταθέσει τεκμηριωμένα στοιχεία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και επιμένει στο αίτημα απόσυρσης των μέτρων αυτών, προβάλλοντας την ανάγκη για λύσεις διεθνείς και όχι κατακερματισμένες, που μετακινούν απλώς δραστηριότητα και κόστος χωρίς να αλλάζουν την παγκόσμια εικόνα.

Η μεγάλη πρόκληση λέγεται απανθρακοποίηση και ο ΙΜΟ βρίσκεται σε κρίση εμπιστοσύνης

Αν υπήρχε ένας όρος που επανερχόταν ως «ορίζοντας» αλλά και ως πρόβλημα, αυτός ήταν η απανθρακοποίηση. Η κ. Τραυλού περιέγραψε ως κορυφαία πρόκληση τις εξελίξεις στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό και ειδικότερα την ανατροπή στη διαδικασία υιοθέτησης του Net-Zero Framework, όταν, σε μια πρωτόγνωρη συνεδρίαση, υπήρξε ψηφοφορία για διακοπή εργασιών και αναβολή για έναν χρόνο.

Τα στοιχεία της διεθνούς διαδικασίας που έχουν καταγραφεί δείχνουν το μέγεθος του ρήγματος: η έκτακτη συνεδρίαση του IMO για το Net-Zero Framework ανεβλήθη για ένα έτος μετά από ψηφοφορία, με 57 κράτη υπέρ της αναβολής, 49 κατά και 21 αποχές, ενώ η συνέχεια μεταφέρθηκε για το 2026. Αυτό, στην πράξη, δημιουργεί ένα διάστημα ρυθμιστικής αβεβαιότητας και ενισχύει τον κίνδυνο να πολλαπλασιαστούν περιφερειακές ρυθμίσεις αντί για ένα ενιαίο παγκόσμιο πλαίσιο.

Η πρόεδρος της ΕΕΕ υπογράμμισε ότι η συμφωνία που διαμορφώθηκε, όπως την περιέγραψε, στερούνταν ρεαλισμού καθώς ήταν προϊόν πολιτικών συμβιβασμών που δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της ναυτιλίας, ενώ επεσήμανε και το στοιχείο της αμερικανικής στάσης, καθώς οι ΗΠΑ είχαν εκφράσει επίσημα την εναντίωσή τους. Το γεγονός ότι η αναβολή τελικά «πέρασε» με τη στήριξη κρατών με μεγάλα νηολόγια και ισχυρή επιρροή υπογράμμισε, όπως σημείωσε, ότι η πορεία της απανθρακοποίησης απαιτεί επανεκτίμηση με στόχους ρεαλιστικούς και σεβασμό στις οικονομίες και στη διαβίωση των πολιτών.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η κ. Τραυλού πρόβαλε ως κρίσιμη κατάκτηση την αρχή της μετακύλισης του κόστους στον commercial operator, αρχή που ήδη εφαρμόζεται στα ευρωπαϊκά περιφερειακά μέτρα. Η επιλογή να φωτίσει αυτό το σημείο δείχνει ότι η συζήτηση δεν είναι πλέον θεωρητική: αφορά το ποιος πληρώνει τη μετάβαση, πώς μοιράζεται το κόστος στην αλυσίδα μεταφοράς και με ποια εργαλεία μπορεί μια εταιρεία να παραμείνει ανταγωνιστική.

«Θεσμική φωνή» και πλήρης συνεργασία με την Πολιτεία

Η ομιλία κατέληξε με μια έμφαση που λειτουργεί ως πολιτικό μήνυμα προς Βρυξέλλες και διεθνείς οργανισμούς: η ελληνική ναυτιλία, είπε, είναι παρούσα «όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις», με υπεύθυνη και αξιόπιστη θεσμική φωνή. Παράλληλα υπογράμμισε ότι σε όλα τα στάδια των διαπραγματεύσεων υπάρχει πλήρης συνεργασία με την Πολιτεία, ενώ το Διοικητικό Συμβούλιο ασχολείται συστηματικά με το θέμα και έχει συγκροτήσει ειδική ομάδα εργασίας για την απανθρακοποίηση.

Στο βάθος, το μήνυμα της κ. Τραυλού ήταν ότι η ελληνική ναυτιλία δεν ζητά «ασυλία» από τις αλλαγές, αλλά κανόνες που να βγάζουν νόημα. Σε έναν κόσμο που ο ανταγωνισμός γίνεται πιο κρατικοκεντρικός, ο προστατευτισμός εντείνεται και η πράσινη μετάβαση συχνά μετατρέπεται σε περίπλοκο ρυθμιστικό λαβύρινθο, η ναυτιλία των Ελλήνων επιδιώκει να παραμείνει αυτό που ιστορικά υπήρξε: ένας παγκόσμιος πρωταγωνιστής που κρατά ανοικτές τις θαλάσσιες αρτηρίες του εμπορίου. Και, όπως προειδοποίησε, αν αυτός ο ρόλος υπονομευθεί από αντιφατικές πολιτικές, οι επιπτώσεις θα ξεπεράσουν κατά πολύ τον ίδιο τον κλάδο.

Πηγή: Pagenews.gr