Εξάρχου: «Ρεαλιστική στρατηγική LNG τώρα» – Καμπανάκι για τον Κάθετο Διάδρομο και τις υποδομές ως το 2028

Με φόντο μια Ευρώπη που επαναχαράσσει βιαστικά τον ενεργειακό της χάρτη, ο Αλέξανδρος Εξάρχου έθεσε στο τραπέζι ένα μήνυμα χωρίς περιστροφές: αν η ΕΕ θέλει ενεργειακή ασφάλεια, πρέπει να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα του LNG και να «τρέξει» τις υποδομές μεταφοράς από Νότο προς Βορρά. Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου AKTOR και CEO της ATLANTIC SEE LNG TRADE, μιλώντας στο 16ο Capital Link Greek Shipping Forum την Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου, ανέδειξε τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακής πύλης, αλλά και την ανάγκη να πάψει η Ευρώπη να επενδύει σε λύσεις που δεν απαντούν στην άμεση απειλή: την επάρκεια φυσικού αερίου την επόμενη ημέρα.

Στο πάνελ με θέμα «Greece as Europe’s Energy Gateway: Maritime Power & Transatlantic Security» συμμετείχαν επίσης ο Joshua Huck, επιτετραμμένος της Πρεσβείας των ΗΠΑ στην Αθήνα, ο δρ Νικόλας Τσάκος (Founder & CEO της TEN LTD) και ο Φραγκίσκος Κανελλάκης (Executive Director των Alpha Bulkers, Pantheon Tankers και Alpha Gas). Η συζήτηση έδεσε το τρίπτυχο ναυτιλία–ενέργεια–γεωπολιτική, αλλά το πιο ηχηρό συμπέρασμα ήρθε από την τοποθέτηση του κ. Εξάρχου: η Ευρώπη χρειάζεται «ρεαλιστική» στρατηγική LNG, αλλιώς θα βρεθεί να κυνηγά ποσότητες σε ένα διεθνές ταμπλό όπου οι ανταγωνιστές δεν συγχωρούν καθυστερήσεις.

Η Ευρώπη στο LNG: από επιλογή ανάγκης σε ζήτημα επιβίωσης πολιτικής

Ο κ. Εξάρχου υπογράμμισε ότι η ήπειρος οφείλει να τοποθετηθεί στρατηγικά στην παγκόσμια αγορά LNG, όχι μόνο για λόγους ενεργειακής επάρκειας, αλλά και για λόγους χρηματοοικονομικής ισχύος και γεωπολιτικής επιρροής. Σε ένα περιβάλλον όπου οι μεγάλες δυνάμεις —Κίνα, ΗΠΑ, Ρωσία— κινούνται με σαφείς προτεραιότητες και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, η Ευρώπη κινδυνεύει να βρεθεί εκτεθειμένη, αν δεν επιλέξει εγκαίρως τη θέση της στην αλυσίδα προμήθειας.

Η βασική του θέση ήταν απόλυτα διατυπωμένη: «Το LNG αποτελεί αναγκαιότητα για τις επόμενες δύο δεκαετίες τουλάχιστον». Και η φράση αυτή αποκτά ειδικό βάρος, καθώς δεν ειπώθηκε ως θεωρητική διαπίστωση, αλλά ως συμπέρασμα μιας αγοράς που αλλάζει με ρυθμούς πιο γρήγορους από τις αποφάσεις των Βρυξελλών.

Το σημείο-κλειδί είναι ότι η Ευρώπη δεν έχει την πολυτέλεια να αντιμετωπίζει το LNG σαν «μεταβατική λύση» σε χαλαρό χρόνο. Αντίθετα, πρέπει να το δει ως τον βασικό μηχανισμό που θα γεφυρώσει την επόμενη περίοδο, ειδικά σε χώρες και περιφέρειες που δεν έχουν την ίδια πρόσβαση σε εναλλακτικές πηγές.

Μετά το 2027 αλλάζει ο κανόνας: «Το θέμα δεν θα είναι η τιμή, αλλά η διαθεσιμότητα»

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο CEO της AKTOR στις πρόσφατες αλλαγές στη διεθνή αγορά φυσικού αερίου: η απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου και οι περιορισμοί στο αζέρικο αέριο διαμορφώνουν ένα νέο περιβάλλον όπου, όπως σημείωσε, οι μακροπρόθεσμες συμφωνίες προμήθειας LNG αναδεικνύονται ως η μοναδική βιώσιμη λύση για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.

Εδώ ήρθε και η πιο κοφτή προειδοποίηση: «Το πραγματικό διακύβευμα μετά το 2027 δεν θα είναι η τιμή, αλλά η διαθεσιμότητα». Με άλλα λόγια, η Ευρώπη μπορεί να βρεθεί σε μια αγορά όπου δεν θα αρκεί να πληρώνεις — θα πρέπει να έχεις “κλειδώσει” ποσότητες και να έχεις και τον τρόπο να τις μεταφέρεις εκεί που χρειάζονται. Και αυτό μετατρέπει τα συμβόλαια προμήθειας σε εργαλείο ασφάλειας, όχι απλώς εμπορικό προϊόν.

Η σύγκριση με το χαμηλό κόστος του ρωσικού αερίου μέσω αγωγών, όπως σημείωσε, δεν έχει πλέον νόημα, καθώς αυτή η επιλογή δεν θα είναι διαθέσιμη μετά το 2027. Πρόκειται για μια διαπίστωση που κόβει την κουβέντα στη ρίζα της: δεν συζητάς για κάτι που δεν θα υπάρχει. Άρα, το ερώτημα γίνεται πιο σκληρό και πιο πρακτικό: πώς εξασφαλίζεις ποσότητες LNG και πώς τις διοχετεύεις σε περιφέρειες που θα τις έχουν ανάγκη;

Ο Κάθετος Διάδρομος ως «τεστ» για την Ευρώπη: 15 bcm ζήτηση, μόλις 2 bcm δυνατότητα

Το πιο συγκεκριμένο –και ίσως το πιο ανησυχητικό– στοιχείο της τοποθέτησης Εξάρχου αφορούσε τον Κάθετο Διάδρομο, δηλαδή τις αγορές της Αλβανίας, Βόρειας Μακεδονίας, Ρουμανίας, Βουλγαρίας, Μολδαβίας και Ουκρανίας. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, η ζήτηση στην περιοχή αναμένεται να φτάσει τα 15 δισ. κυβικά μέτρα (bcm) ετησίως από το 2027, ακριβώς τη χρονιά που το ρωσικό φυσικό αέριο δεν θα είναι πλέον διαθέσιμο.

Το πρόβλημα; Η υφιστάμενη δυναμικότητα μεταφοράς περιορίζεται στα 2 bcm. Αυτή η απόσταση ανάμεσα στη ζήτηση και στη δυνατότητα μεταφοράς δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια· είναι παγίδα ενεργειακής ασφάλειας. Και όπως υποστήριξε, η αναβάθμιση του αγωγού είναι αναγκαία άμεσα, με το έργο να μπορεί να ολοκληρωθεί έως τις αρχές του 2028, υπό την προϋπόθεση ότι θα συναφθούν μακροπρόθεσμες συμφωνίες LNG.

Εδώ, η κουβέντα ξεφεύγει από τη θεωρία και μπαίνει στον σκληρό πυρήνα της πολιτικής: υποδομές χωρίς δεσμευμένες ποσότητες δεν “βγαίνουν” οικονομικά, αλλά ποσότητες χωρίς υποδομές μένουν στα χαρτιά. Αυτό είναι το σημείο όπου η Ευρώπη καλείται να επιλέξει αν θα κινηθεί ως ενιαία αγορά με στρατηγική ή ως άθροισμα χωρών που αντιδρούν την τελευταία στιγμή.

Η ATLANTIC SEE LNG TRADE και το στοίχημα του αμερικανικού LNG στον Νότο και τον Βορρά

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η επιχειρησιακή τοποθέτηση της AKTOR. Ο κ. Εξάρχου υπενθύμισε ότι ο Όμιλος συμμετέχει με 60% στην ATLANTIC SEE LNG TRADE, με το υπόλοιπο 40% να ανήκει στη ΔΕΠΑ Εμπορίας. Ο στόχος, όπως περιέγραψε, είναι η εμπορία αμερικανικού LNG στις αγορές του Κάθετου Διαδρόμου, δηλαδή σε χώρες που θα βρεθούν στην πρώτη γραμμή της ανάγκης μετά το 2027.

Η σημασία της συγκεκριμένης στόχευσης είναι διπλή. Από τη μία, τοποθετείται σε μια περιοχή όπου το ενεργειακό έλλειμμα μπορεί να γίνει κρίση. Από την άλλη, συνδέεται με τη μεγαλύτερη εικόνα ασφάλειας και συμμαχιών, σε μια περίοδο που η ενέργεια έχει μετατραπεί σε βασικό «νόμισμα» γεωπολιτικής.

Το κόστος του LNG και η μεγάλη παρανόηση: «Δεν είναι ακριβότερο από άλλες πηγές»

Σε ένα σημείο που συχνά “σηκώνει” πολιτική αντιπαράθεση, ο κ. Εξάρχου ξεκαθάρισε ότι το LNG δεν είναι υψηλότερου κόστους σε σχέση με άλλες πηγές, όπως το LNG από το Κατάρ ή την Αυστραλία. Η πραγματική σύγκριση, κατά τον ίδιο, δεν μπορεί να γίνεται πια με τον ιστορικά χαμηλό δείκτη του ρωσικού αερίου μέσω αγωγών, διότι αυτός ο δείκτης δεν θα υφίσταται ως διαθέσιμη επιλογή στην Ευρώπη μετά το 2027.

Είναι μια θέση που μετακινεί την κουβέντα από το «πόσο φθηνό είναι» στο «πόσο ασφαλές είναι να το έχεις». Και αυτό ακριβώς οδηγεί στο τελικό συμπέρασμα της παρέμβασής του: οι μακροπρόθεσμες συμφωνίες είναι το κλειδί τόσο για τη διασφάλιση τροφοδοσίας όσο και για τη σταθερότητα των τιμών.

Σε μια αγορά όπου η ασφάλεια προμήθειας μπορεί να κρίνει οικονομίες, κυβερνήσεις και κοινωνική συνοχή, το LNG δεν παρουσιάζεται ως «επιλογή». Παρουσιάζεται ως αναγκαιότητα διαχείρισης κινδύνου.

Πηγή: Pagenews.gr