Αγορά 1,4 δισ. καταναλωτών: τι κερδίζουν και τι ρισκάρουν τα ελληνικά τρόφιμα στην Ινδία

Η Ινδία, με πληθυσμό άνω των 1,43 δισ. ανθρώπων, αναδεικνύεται σε έναν από τους κρισιμότερους γεωοικονομικούς παίκτες της επόμενης δεκαετίας. Για την Ευρωπαϊκή Ένωση – και κατ’ επέκταση για την Ελλάδα – η επικείμενη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ΕΕ – Ινδίας αποτελεί μια σπάνια ευκαιρία πρόσβασης σε μια γιγαντιαία αγορά που μέχρι σήμερα παρέμενε σε μεγάλο βαθμό κλειστή λόγω δασμών, κανονιστικών εμποδίων και πολιτικών προστατευτισμού.

Ωστόσο, πίσω από τους αριθμούς και τις εντυπωσιακές προβλέψεις, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη: για τα ελληνικά τρόφιμα και ποτά, η Ινδία είναι ταυτόχρονα αγορά ευκαιρίας και αγορά υψηλού ρίσκου.

Η μεγάλη εικόνα: γιατί η Ινδία είναι στρατηγική για την ΕΕ

Η επιτάχυνση των διαπραγματεύσεων με την Ινδία δεν είναι τυχαία. Η ΕΕ αναζητά νέους εμπορικούς εταίρους, σε ένα περιβάλλον όπου:

• οι σχέσεις με την Κίνα γίνονται ολοένα και πιο σύνθετες,
• οι ΗΠΑ ακολουθούν πιο επιλεκτική εμπορική πολιτική,
• και ο παγκόσμιος ανταγωνισμός για πρώτες ύλες, τρόφιμα και καταναλωτικές αγορές εντείνεται.

Η Ινδία, με αγορά τροφίμων και ποτών που υπερβαίνει τα 500 δισ. δολάρια, αποτελεί γεωοικονομικό αντίβαρο και βασικό κρίκο στη στρατηγική διαφοροποίησης της Ευρώπης. Για τις Βρυξέλλες, η μείωση των ινδικών δασμών δεν είναι μόνο εμπορικό μέτρο· είναι πολιτική επένδυση μακράς πνοής.

Η ελληνική αφετηρία: χαμηλές εξαγωγές, υψηλές προσδοκίες

Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα ξεκινά από εξαιρετικά χαμηλή βάση. Οι ελληνικές εξαγωγές τροφίμων και ποτών προς την Ινδία ανήλθαν την περίοδο 2024–2025 σε 21,05 εκατ. δολάρια, με οριακή αύξηση 2,3%. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε λιγότερο από το 0,005% των συνολικών ινδικών εισαγωγών.

Το στοιχείο αυτό δείχνει δύο πράγματα: τεράστιο ανεκμετάλλευτο δυναμικό, αλλά και μεγάλη απόσταση από την ουσιαστική διείσδυση.

Τι κερδίζουν τα ελληνικά τρόφιμα από τη συμφωνία

Η συμφωνία ΕΕ – Ινδίας προβλέπει δραστικές μειώσεις δασμών:

• Κρασί: από 150% σε περίπου 20% σταδιακά
• Ελαιόλαδο: μηδενισμός δασμών εντός πενταετίας
• Ακτινίδια: μείωση από 33% σε 10%
• Μεταποιημένα τρόφιμα και γλυκίσματα: σημαντικές ελαφρύνσεις

Σε όρους τελικής τιμής, το κόστος εισαγωγής εκτιμάται ότι θα μειωθεί 20%–40%, καθιστώντας τα ευρωπαϊκά προϊόντα πολύ πιο ανταγωνιστικά.

Για την Ελλάδα, αυτό δημιουργεί παράθυρο ευκαιρίας σε προϊόντα με εξαγωγική εμπειρία, όπως τα ακτινίδια, αλλά και σε προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως το κρασί και το ελαιόλαδο.

Πού αρχίζουν τα ρίσκα

Η μείωση των δασμών δεν ισοδυναμεί με εύκολη πρόσβαση. Η Ινδία παραμένει:

• πολυεπίπεδη αγορά, με διαφορετικούς κανόνες ανά Πολιτεία,
• έντονα γραφειοκρατική,
• εξαρτημένη από ισχυρούς τοπικούς διανομείς,
• και με μεγάλο τμήμα πληθυσμού χαμηλού εισοδήματος.

Αυτό σημαίνει ότι τα ελληνικά τρόφιμα απευθύνονται κυρίως σε μια αναπτυσσόμενη αλλά περιορισμένη αστική μεσαία και ανώτερη τάξη, συγκεντρωμένη σε μεγάλες μητροπόλεις.

Η είσοδος απαιτεί κεφάλαια, υπομονή και σταθερή παρουσία, όχι αποσπασματικές αποστολές και ευκαιριακές συμφωνίες.

Ακτινίδια, κρασί και ελαιόλαδο: διαφορετικές στρατηγικές

Τα ακτινίδια εμφανίζουν το πιο άμεσο δυναμικό. Η Ελλάδα είναι από τους κορυφαίους εξαγωγείς παγκοσμίως και η μείωση των δασμών βελτιώνει τη θέση της έναντι ανταγωνιστών όπως το Ιράν. Ωστόσο, η επιτυχία εξαρτάται από αξιόπιστα logistics και μακροχρόνιες συνεργασίες.

Στο κρασί, η Ινδία δεν αποτελεί μαζική αγορά αλλά αγορά κύρους. Η πτώση των δασμών, σε συνδυασμό με τον τουρισμό και την αυξανόμενη εξοικείωση των εύπορων Ινδών με την ευρωπαϊκή γαστρονομία, ανοίγει δρόμο για premium τοποθετήσεις, όχι για όγκους.

Το ελαιόλαδο ωφελείται θεσμικά από τον μηδενισμό των δασμών, αλλά συγκρούεται με φθηνά φυτικά έλαια και χαμηλή καταναλωτική γνώση. Χωρίς επένδυση σε εκπαίδευση της αγοράς, κινδυνεύει να χαθεί στο ράφι.

Οι επιτραπέζιες ελιές και το πολιτικό παρασκήνιο

Ιδιαίτερη σημασία έχει η περίπτωση των επιτραπέζιων ελιών, όπου παραμένει ασαφές αν θα ενταχθούν πλήρως στο καθεστώς κατάργησης δασμών. Οι σημερινοί δασμοί έως 36% καθιστούν τις εξαγωγές μη ανταγωνιστικές, ενώ ο κλάδος ήδη πιέζεται από απώλειες στις ΗΠΑ.

Εδώ αναδεικνύεται το πολιτικό σκέλος της συμφωνίας: ποια προϊόντα κάθε χώρας-μέλους μπαίνουν στο τελικό πακέτο και ποια μένουν εκτός. Η στάση της ελληνικής κυβέρνησης και η διαπραγματευτική της βαρύτητα στις Βρυξέλλες θα κρίνουν πολλά.

Ευκαιρία με όρους

Η αγορά των 1,4 δισ. καταναλωτών δεν είναι υπόσχεση αυτόματης επιτυχίας. Είναι μακροπρόθεσμο στοίχημα πολιτικής οικονομίας.

Η συμφωνία ΕΕ – Ινδίας προσφέρει στα ελληνικά τρόφιμα πρόσβαση, όχι εγγύηση. Όσες επιχειρήσεις κινηθούν με στρατηγικό σχέδιο, επενδύσεις και αντοχή στον χρόνο μπορούν να χτίσουν παρουσία. Όσες αναζητούν γρήγορες αποδόσεις, κινδυνεύουν να απογοητευτούν.

Για την Ελλάδα συνολικά, το ζητούμενο δεν είναι απλώς περισσότερες εξαγωγές, αλλά συντονισμένη εθνική στρατηγική σε μια αγορά όπου το εμπόριο, η διπλωματία και η πολιτική ισχύς είναι αλληλένδετες. Η Ινδία δεν περιμένει – και σίγουρα δεν συγχωρεί πρόχειρες κινήσεις.

Πηγή: pagenews.gr