Η νέα χρονιά φαίνεται να μην είναι ήρεμη για το ελληνικό χρηματοπιστωτικό σύστημα. Τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης κόκκινων δανείων (servicers) αντιμετωπίζουν τρία κρίσιμα μέτωπα που μπορούν να επηρεάσουν οικονομικά αποτελέσματα, στρατηγική αξιοποίησης περιουσίας και επενδυτικό κλίμα:
- Διπλός ΕΝΦΙΑ στα κλειστά ακίνητα: Περίπου 19.300 ακίνητα τραπεζών και servicers θα επιβαρυνθούν με διπλό φόρο, με εκτιμώμενο κόστος 20 εκατ. ευρώ. Ο στόχος της κυβέρνησης είναι να ενισχυθεί η προσφορά ακινήτων στην αγορά και να περιοριστεί η πίεση στα ενοίκια. Η καταγραφή από την ΑΑΔΕ θα καθορίσει ποια ακίνητα θα φορολογηθούν και ποια θα εξαιρεθούν, όπως αυτά υπό ανακαίνιση ή σε περιοχές χαμηλής ζήτησης.
- Απόφαση Αρείου Πάγου για τα δάνεια του νόμου Κατσέλη: Η πρόσφατη απόφαση μειώνει δραστικά τους τόκους για τα ρυθμισμένα στεγαστικά δάνεια, με πιθανές απώλειες έως 1 δισ. ευρώ και κίνδυνο αλλαγής της κουλτούρας πληρωμών. Η Moody’s υπογραμμίζει ότι οι αγορές θα παρακολουθήσουν πιθανή αλλαγή προσδοκιών για άλλους δανειολήπτες, επηρεάζοντας τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και την πιστωτική επέκταση. Η κυβέρνηση αναμένεται να ασφαλίσει νομικά την εφαρμογή της απόφασης ώστε να περιοριστούν πιθανές επιπτώσεις.
- Δικαστική αβεβαιότητα για τις ΕΔΑΔΠ: Το ΣτΕ έθεσε προδικαστικό ερώτημα στο ΔΕΕ για τον χαρακτηρισμό των Εταιρειών Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις ως χρηματοδοτικών ιδρυμάτων. Αν δεν θεωρηθούν τέτοια, πολλοί πλειστηριασμοί ενδέχεται να ανατραπούν, με σοβαρές επιπτώσεις στην αγορά ακινήτων και στη διαχείριση κόκκινων δανείων.
Τα τρία αυτά μέτωπα διαμορφώνουν ένα περίπλοκο σκηνικό για το 2026, όπου η επιτυχία του διπλού ΕΝΦΙΑ μπορεί να επηρεάσει την προσφορά ακινήτων και τα ενοίκια, ενώ οι νομικές και οικονομικές αβεβαιότητες καθορίζουν την κουλτούρα πληρωμών και την εμπιστοσύνη των επενδυτών.
Σύμφωνα με έρευνα της Alpha Bank, περίπου 35% των κατοικιών στην Ελλάδα παραμένουν μη κατοικημένες, με δευτερεύουσες/εξοχικές κατοικίες στο 22,5% και πραγματικά κενά ακίνητα στο 12%. Αν και υπάρχει μείωση κατά 11,6% από την προηγούμενη απογραφή, ο αριθμός παραμένει υψηλός, υπογραμμίζοντας την αναγκαιότητα ενεργοποίησης της αγοράς ακινήτων.
Το στοίχημα για τράπεζες και servicers είναι να διαχειριστούν αυτές τις προκλήσεις χωρίς να πλήξει η σταθερότητα της αγοράς, αξιοποιώντας τη νομοθετική και δικαστική κατοχύρωση για την ομαλή λειτουργία του χρηματοπιστωτικού συστήματος.