Gastrade και DFC στο τραπέζι για το FSRU «Θράκη» με φόντο τον Κάθετο Διάδρομο

Η «στιγμή της αλήθειας» για τη δεύτερη πύλη LNG στη Θράκη

Σε φάση που θα κρίνει αν το έργο θα περάσει από τον σχεδιασμό στην υλοποίηση μπαίνει το δεύτερο πλωτό τερματικό LNG της Gastrade στη Θράκη, το FSRU «Θράκη». Η διοίκηση της εταιρείας περιγράφει το 2026 ως χρονιά-κλειδί, όχι μόνο γιατί τότε πρέπει να «κλειδώσουν» οι εμπορικές συμφωνίες που θα εξασφαλίσουν προβλέψιμες ροές εσόδων, αλλά και γιατί τότε θα φανεί στην πράξη αν Ευρώπη και εταίροι στηρίζουν το αφήγημα του Κάθετου Διαδρόμου ως εναλλακτικής ενεργειακής οδού για τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη.

Στο επίκεντρο βρίσκεται και το χρηματοδοτικό σκέλος. Όπως έχει γίνει γνωστό, η Gastrade βρίσκεται σε συζητήσεις με την αμερικανική U.S. International Development Finance Corporation (DFC), που δείχνει ενδιαφέρον να στηρίξει έργα υποδομών τα οποία ενισχύουν τον Κάθετο Άξονα.

«Πρώτα οι συμφωνίες, μετά το FID»: ο κανόνας των υποδομών

Ο διευθύνων σύμβουλος της Gastrade, Κώστας Σιφναίος, έβαλε με σαφήνεια τη σειρά προτεραιοτήτων: σε έργα υποδομών όπως ένα FSRU, το μεγάλο στοίχημα δεν είναι μόνο η τεχνική ωρίμανση, αλλά η εμπορική εξασφάλιση. Τα έργα αυτά κινούνται σε χαμηλότερες αποδόσεις, κοντά στο 10%, ακριβώς επειδή προσφέρουν σταθερά αλλά περιορισμένα περιθώρια. Για να σταθούν οικονομικά, χρειάζονται μακροχρόνιες συμβάσεις δέσμευσης δυναμικότητας, προβλέψιμες χρηματορροές και υψηλή ορατότητα.

Με απλά λόγια, μια επενδυτική απόφαση (FID) δεν «βγαίνει» με εικασίες και γενικές εκτιμήσεις. Βγαίνει όταν οι πελάτες έχουν υπογράψει για χρόνια, όταν οι τράπεζες και οι θεσμικοί βλέπουν ρίσκο ελεγχόμενο και όταν το έργο αποδεικνύει ότι δεν θα είναι απλώς μια ακόμη υποδομή στο χάρτη, αλλά ένας κόμβος που θα δουλεύει με συνέπεια.

Το παράθυρο της επενδυτικής απόφασης και το «ρολόι» του 2028

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η λήψη της επενδυτικής απόφασης αναμένεται μέσα στο 2026 ή το αργότερο το πρώτο τρίμηνο του 2027, ώστε το νέο FSRU να μπορεί να ξεκινήσει να λειτουργεί από το 2028.

Το χρονοδιάγραμμα δεν είναι τυχαίο. Η ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής επαναπροσδιορίζεται μετά τη μείωση των ρωσικών ροών, ενώ οι ανάγκες για LNG αυξάνονται και οι χώρες της ενδοχώρας αναζητούν «σκληρές» υποδομές εισόδου, που να μπορούν να τροφοδοτήσουν δίκτυα και αγορές σε Βαλκάνια και Κεντρική Ευρώπη. Σε αυτό το πλαίσιο, το έργο «Θράκη» δεν παρουσιάζεται ως ελληνικό μόνο project, αλλά ως κρίκος μιας αλυσίδας που θέλει να λειτουργεί από Νότο προς Βορρά.

Τι είναι το FSRU «Θράκη» και γιατί αλλάζει την κλίμακα

Το νέο FSRU σχεδιάζεται να χωροθετηθεί στην ίδια θαλάσσια περιοχή, περίπου 8–9 χιλιόμετρα από την ακτή, ελαφρώς βορειότερα από το υφιστάμενο FSRU Αλεξανδρούπολης. Το επενδυτικό κόστος τοποθετείται στην περιοχή των 550–600 εκατ. ευρώ, ενώ το έργο έχει ήδη προχωρήσει σε κρίσιμα αδειοδοτικά βήματα, με περιβαλλοντική έγκριση να καταγράφεται ως κομβικό ορόσημο.

Η λογική είναι να δημιουργηθεί μια υποδομή με μεγαλύτερη αποθηκευτική δυνατότητα και αυξημένη δυναμικότητα αεριοποίησης, ώστε να μπορεί να διαχειρίζεται καλύτερα τα φορτία LNG και να ανταποκρίνεται στις αιχμές ζήτησης και στις διακυμάνσεις των ροών. Και αυτό έχει σημασία, γιατί πλέον το LNG δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως «εναλλακτική», αλλά ως δομικό κομμάτι του ενεργειακού ισοζυγίου σε μια περιοχή που προσπαθεί να θωρακιστεί απέναντι σε γεωπολιτικούς κραδασμούς.

Ο Κάθετος Διάδρομος ως επιχείρημα προς την αγορά και τους χρηματοδότες

Η συζήτηση για τη συμμετοχή ή χρηματοδοτική στήριξη από την DFC δεν είναι ένα απομονωμένο επεισόδιο. Εντάσσεται σε μια ευρύτερη κινητικότητα γύρω από τον Vertical Gas Corridor, όπου η αμερικανική πλευρά εμφανίζεται να εξετάζει τρόπους χρηματοδότησης ή διευκόλυνσης έργων που αυξάνουν τη μεταφορική ικανότητα και ενισχύουν τη διαφοροποίηση προμηθειών.

Για τη Gastrade, η εξίσωση είναι καθαρή: αν ο Κάθετος Διάδρομος γίνει «εμπορικά ανταγωνιστικός» και λειτουργήσει ως πραγματική εναλλακτική, τότε μια δεύτερη πύλη LNG στη Θράκη αποκτά μεγαλύτερη βεβαιότητα φορτίων και ροών. Αν, αντίθετα, ο διάδρομος μείνει σε επίπεδο πολιτικής διακήρυξης χωρίς επαρκείς δεσμεύσεις και πρακτικά βήματα, τότε το έργο δυσκολεύεται να παρουσιάσει εκείνη τη σταθερότητα που ζητούν οι επενδυτές.

Δεν είναι τυχαίο ότι η Gastrade συνδέει ευθέως το 2026 με «αποδείξεις στην πράξη» πως η Ευρώπη στηρίζει την εναλλακτική διαδρομή. Γιατί στις υποδομές, η πολιτική βούληση πρέπει να μεταφράζεται σε ρυθμιστικές διευκολύνσεις, διασυνοριακό συντονισμό, σαφείς κανόνες αγοράς και, τελικά, συμβάσεις.

Γιατί η περιοχή «διψά» για LNG έως το 2030

Στο αφήγημα που παρουσιάζεται, η ανάγκη για LNG αυξάνεται τόσο λόγω της υποχώρησης των ρωσικών εισαγωγών όσο και λόγω της συνολικής ενεργειακής ζήτησης. Το εκτιμώμενο έλλειμμα στην περιοχή έως το 2030 αποτυπώνεται ως 25–35 bcm ετησίως, με την Ελλάδα να εμφανίζεται ότι μπορεί να καλύψει σημαντικό μέρος αυτής της ζήτησης μέσω των FSRU.

Αυτός ο αριθμός λειτουργεί ως «μαγνήτης» για υποδομές. Όμως η αγορά θα κρίνει το τελικό αποτέλεσμα: θα υπάρξουν εταιρείες που θα δεσμεύσουν χωρητικότητα; Θα μπορούν οι χώρες-πελάτες να κλείσουν μακροχρόνιες συμφωνίες σε ένα περιβάλλον όπου οι τιμές και οι γεωπολιτικές ισορροπίες αλλάζουν; Και, κυρίως, θα είναι ανταγωνιστική η διαδρομή κόστους σε σχέση με άλλες επιλογές;

Το FSRU Αλεξανδρούπολης ως «βιτρίνα» σταθερών εσόδων

Το πρώτο FSRU της Gastrade στην Αλεξανδρούπολη αποτελεί το «χειροπιαστό» παράδειγμα του πώς μια τέτοια υποδομή μπορεί να γίνει διασυνοριακός κόμβος. Η εικόνα που δίνεται είναι ότι διαθέτει ήδη 15 χρήστες από Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Σερβία και Βόρεια Μακεδονία, με τη δυναμικότητά του να είναι σχεδόν πλήρως δεσμευμένη για τα πρώτα πέντε χρόνια και σε σημαντικό ποσοστό δεσμευμένη έως και τη δεκαετία.

Σε επίπεδο λειτουργίας, αναφέρεται ότι στο πρώτο έτος πλήρους λειτουργίας του (Οκτώβριος 2025–Οκτώβριος 2026) εκτιμάται πως θα αεριοποιήσει 1 bcm, με περισσότερα φορτία την επόμενη χρονιά, ενώ προβλέπεται και διακοπή λειτουργίας για λόγους συντήρησης από τον Μάρτιο του 2026 για περίπου τρεις μήνες.

Η ουσία είναι ότι το Αλεξανδρούπολης δίνει το «μοντέλο»: μακροχρόνιες συμβάσεις έως και 15ετίας, σταθερά έσοδα, διασύνδεση με το εθνικό σύστημα αερίου και δυνατότητα τροφοδοσίας προς Βορρά. Και ακριβώς αυτό το μοντέλο επιχειρεί να αναπαραγάγει το έργο «Θράκη», αλλά σε μεγαλύτερη κλίμακα και με πιο έντονη γεωπολιτική φόρτιση.

Η DFC και το σήμα προς την αγορά

Η πιθανή εμπλοκή της DFC, είτε ως χρηματοδότης είτε ως συμμετέχων σε έργα υποδομών, δεν έχει μόνο οικονομική διάσταση. Λειτουργεί και ως μήνυμα. Σε περιόδους αβεβαιότητας, ένας θεσμός που συνδέεται με την αμερικανική στρατηγική χρηματοδότησης υποδομών μπορεί να μειώσει την αντίληψη κινδύνου, να βελτιώσει τους όρους χρηματοδότησης και να κάνει ευκολότερο το «κλείδωμα» ενός μεγάλου project.

Ταυτόχρονα, η Gastrade φαίνεται να συνδέει τις επόμενες κινήσεις της με διεθνείς επαφές, καθώς έχει αναφερθεί συμμετοχή της διοίκησης σε συνάντηση στις ΗΠΑ στις 24 Φεβρουαρίου 2026 στο πλαίσιο συζητήσεων για τον Κάθετο Διάδρομο.

Αν κάτι προκύπτει καθαρά από το πώς «στήνεται» η υπόθεση, είναι ότι το FSRU «Θράκη» δεν θα προχωρήσει με λογική «build it and they will come». Θα προχωρήσει μόνο αν η αγορά έρθει πρώτη, με δεσμεύσεις, και αν η χρηματοδότηση «κουμπώσει» πάνω σε σταθερή εμπορική βάση.

Το διακύβευμα για την Ελλάδα και τη ΝΑ Ευρώπη

Για την Ελλάδα, η φιλοδοξία είναι να παγιώσει ρόλο πύλης LNG, όχι μόνο για εγχώρια κατανάλωση, αλλά ως κόμβος τροφοδοσίας για μια ευρύτερη γεωγραφία που αναζητά ασφάλεια και διαφοροποίηση. Για τη ΝΑ Ευρώπη, το ζητούμενο είναι να αποκτήσει πρόσβαση σε περισσότερες πηγές και διαδρομές, με υποδομές που αντέχουν σε «στρεσαρισμένα» σενάρια, είτε αυτά είναι τιμολογιακά είτε γεωπολιτικά.

Στο τέλος της ημέρας, το FSRU «Θράκη» κρίνεται από μία πρόταση που συνοψίζει όλα τα υπόλοιπα: θα υπάρξουν αρκετές μακροχρόνιες δεσμεύσεις, ώστε μια επένδυση 550–600 εκατ. ευρώ να γίνει βιώσιμη και να ξεκινήσει να λειτουργεί το 2028;

Πηγή: Pagenews.gr