Μυστικό Πρωινό» των 19 ταράζει την ΕΕ – Σκιές για άτυπο μπλοκ ισχύος στις Βρυξέλλες

Σκηνικό έντονης διπλωματικής νευρικότητας διαμορφώθηκε στην καρδιά της Ευρώπης, όταν ένα άτυπο πρωινό 19 ηγετών πριν από την επίσημη σύνοδο κορυφής της Ευρωπαϊκή Ένωση στο Άλντεν Μπίζεν του Βελγίου μετατράπηκε από «χαλαρή συνάντηση ομοϊδεατών» σε πολιτικό θρίλερ με καταγγελίες αποκλεισμών και υπόγειες εντάσεις.

Η πρωτοβουλία, με αιχμή την Ιταλία και σε συντονισμό με τη Γερμανία και το Βέλγιο, επανέφερε στο προσκήνιο τον εφιάλτη μιας ΕΕ κλειστών κύκλων, όπου κρίσιμες ισορροπίες διαμορφώνονται μακριά από τα επίσημα τραπέζια.

Το «κλαμπ των 19» και οι οκτώ… απ’ έξω

Το άτυπο πρωινό πραγματοποιήθηκε σε ξενοδοχείο κοντά στο κάστρο όπου θα διεξαγόταν η σύνοδος για την ευρωπαϊκή οικονομία. Στο τραπέζι κάθισαν 19 από τους 27 ηγέτες της Ένωσης — μια επιλογή που προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις από τις οκτώ χώρες που έμειναν εκτός.

Διπλωματικές πηγές από μη προσκεκλημένα κράτη εξέφραζαν φόβους ότι οι βασικές γραμμές πολιτικής ενδέχεται να χαράσσονται προκαταβολικά, πριν ακόμη ξεκινήσει η θεσμική διαδικασία.

Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ φέρεται να διαμαρτυρήθηκε επισήμως προς τη Ρώμη, σύμφωνα με την εφημερίδα El Mundo.

Από την πλευρά του, ο Ιρλανδός πρωθυπουργός Μίχολ Μάρτιν, με εμφανή ειρωνεία, σχολίασε ότι βρισκόταν σε «ένδοξη απομόνωση», διερωτώμενος δημοσίως ποια είναι η σκοπιμότητα ενός «ιδιωτικού κλαμπ» εντός της Ένωσης.

Καθυστερήσεις και πολιτικά μηνύματα

Το παρασκήνιο δεν έμεινε μόνο στον συμβολισμό. Η έναρξη της επίσημης συνεδρίασης καθυστέρησε, καθώς οι ηγέτες των τριών μεγαλύτερων οικονομιών της Ευρωζώνης έφτασαν αργότερα από το προβλεπόμενο.

Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν καθυστέρησαν, καθώς το άτυπο γεύμα παρατάθηκε.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα άνοιξε τη συνεδρίαση χωρίς την παρουσία τους — μια εικόνα που δεν πέρασε απαρατήρητη στους διπλωματικούς κύκλους.

Ο Βέλγος πρωθυπουργός Μπαρτ ντε Βέβερ επιχείρησε να κατευνάσει τις εντυπώσεις, δηλώνοντας ότι «όλοι ήταν προσκεκλημένοι» και ότι δεν υφίσταται πρόθεση δημιουργίας μπλοκ που θα επιβάλλει τη βούλησή του σε άλλα κράτη.

Ωστόσο, η ανάγκη για διαβεβαιώσεις αποκάλυψε το βαθύτερο πρόβλημα: την εύθραυστη εμπιστοσύνη μεταξύ των 27.

Ευρώπη πολλών ταχυτήτων;

Παρά τις διαρροές ότι «ουσιαστικά δεν συζητήθηκε τίποτα συγκεκριμένο» λόγω του μεγάλου αριθμού συμμετεχόντων, το πολιτικό αποτύπωμα της συνάντησης υπήρξε ισχυρό.

Το επεισόδιο ενισχύει τις ανησυχίες περί άτυπων σχημάτων ισχύος, ιδίως σε ζητήματα όπως η ανταγωνιστικότητα, η στρατηγική αυτονομία και η μεταναστευτική πολιτική.

Για τα κράτη που έμειναν εκτός, η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει τον φόβο μιας «ΕΕ πολλών ταχυτήτων», όπου οι μεγαλύτερες ή πιο ευθυγραμμισμένες χώρες συνεννοούνται πρώτα μεταξύ τους και στη συνέχεια αναζητούν επικύρωση στο θεσμικό επίπεδο.

Σε μια περίοδο που η Ευρώπη προσπαθεί να χαράξει κοινή πορεία απέναντι σε γεωπολιτικές αναταράξεις και οικονομικές πιέσεις, ακόμη και ένα πρωινό εργασίας μπορεί να μετατραπεί σε σύμβολο εσωτερικών ρωγμών.

Το «πρωινό των 19» μπορεί να μην παρήγαγε αποφάσεις, όμως παρήγαγε ένα σαφές μήνυμα: Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η πραγματική μάχη δεν δίνεται μόνο στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων — αλλά και στο ποιος κάθεται σε αυτό.

Πηγές

Με πληροφορίες από: El Mundo, ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές, ανταποκρίσεις από το Άλντεν Μπίζεν.