Παγκόσμια Θύελλα στη Θάλασσα: Ρωσία Στήνει Αντι-ΝΑΤΟϊκή Αρμάδα 1.150 Πλοίων

Μόσχα, Τεχεράνη και Πιονγιάνγκ φέρονται να εξετάζουν ναυτικό μέτωπο απέναντι σε κινήσεις της Δύσης για τον έλεγχο του ρωσικού πετρελαίου

Η αντιπαράθεση μεταξύ ΝΑΤΟ και Ρωσία μεταφέρεται πλέον ανοιχτά στις θάλασσες, με φόντο τον έλεγχο των ενεργειακών ροών και τη διασφάλιση – ή παρεμπόδιση – της μεταφοράς ρωσικού πετρελαίου προς την Ασία. Οι τελευταίες συζητήσεις σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για αυστηρότερα μέτρα απέναντι στον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» της Μόσχας, έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στο Κρεμλίνο και φήμες περί συγκρότησης μιας άτυπης διεθνούς ναυτικής συμμαχίας υπό ρωσική ηγεσία.

Κλιμάκωση με επίκεντρο τον «σκιώδη στόλο»

Δυτικές κυβερνήσεις εξετάζουν νομικά και επιχειρησιακά εργαλεία για τον περιορισμό πλοίων που μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο εκτός πλαισίου κυρώσεων. Στο περιθώριο της Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, στρατιωτικοί αξιωματούχοι φέρονται να συζήτησαν τρόπους ενίσχυσης της επιτήρησης και πιθανής κατάσχεσης πλοίων που θεωρούνται ότι παραβιάζουν το καθεστώς κυρώσεων της Ευρωπαϊκή Ένωση.

Παράλληλα, στο πλαίσιο της Joint Expeditionary Force, χώρες της Βόρειας Ευρώπης και της Βαλτικής εξετάζουν σενάρια ενισχυμένης ναυτικής συνεργασίας. Επισήμως, οι κινήσεις αυτές παρουσιάζονται ως μέτρα επιβολής κυρώσεων. Από ρωσικής πλευράς, ωστόσο, χαρακτηρίζονται ως «νομιμοποιημένη πειρατεία».

Ρωσική απάντηση: Άτυπη «πετρελαϊκή συμμαχία»

Σύμφωνα με ρωσικές διαρροές και αναλύσεις, η Μόσχα εξετάζει τη δημιουργία ενός άτυπου σχήματος συνεργασίας με χώρες και ιδιώτες πλοιοκτήτες που επιθυμούν να συνεχίσουν τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου. Δεν πρόκειται – τουλάχιστον προς το παρόν – για έναν οργανισμό αντίστοιχο του OPEC, αλλά για ένα δίκτυο αμοιβαίας υποστήριξης και προστασίας.

Η συζήτηση επεκτείνεται και σε γεωπολιτικό επίπεδο, με αναφορές σε ενδεχόμενη αξιοποίηση υφιστάμενων πλαισίων συνεργασίας όπως οι BRICS, όπου συμμετέχουν μεγάλες αναδυόμενες οικονομίες. Αν και οι BRICS δεν αποτελούν στρατιωτική συμμαχία, η πολιτική τους βαρύτητα ενισχύει το αφήγημα περί «αντίβαρου» στη δυτική επιρροή.

Ο ρόλος Ιράν και Βόρειας Κορέας

Στο πιο ακραίο σενάριο, ρωσικοί κύκλοι αναφέρουν πιθανή εμπλοκή του Ιράν και της Βόρεια Κορέα σε ένα σχήμα θαλάσσιας υποστήριξης.

Η Πιονγιάνγκ διαθέτει πολυάριθμο αλλά κυρίως παράκτιο στόλο, ενώ η Τεχεράνη έχει αναπτύξει σημαντικές δυνατότητες ασύμμετρου ναυτικού πολέμου στον Περσικό Κόλπο. Θεωρητικά, ο συνδυασμός ρωσικών, ιρανικών και βορειοκορεατικών ναυτικών μέσων θα μπορούσε να δημιουργήσει έναν εντυπωσιακό αριθμητικά σχηματισμό — ωστόσο, η επιχειρησιακή συνοχή ενός τέτοιου σχήματος παραμένει αμφίβολη.

Ρίσκο ευρείας ναυτικής αντιπαράθεσης

Αναλυτές προειδοποιούν ότι η κλιμάκωση στη θάλασσα εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους. Οι θαλάσσιες οδοί ενέργειας αποτελούν κρίσιμη αρτηρία της παγκόσμιας οικονομίας. Οποιαδήποτε ευθεία στρατιωτική εμπλοκή θα μπορούσε να οδηγήσει σε:

• Απότομη άνοδο τιμών πετρελαίου
• Διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα
• Επέκταση της σύγκρουσης πέραν της Ουκρανίας
• Εμπλοκή μεγάλων ναυτικών δυνάμεων σε πολλαπλά θέατρα επιχειρήσεων

Η ρητορική περί «παγκόσμιας ναυμαχίας» παραμένει – προς το παρόν – σε επίπεδο πολιτικών δηλώσεων και αναλύσεων. Ωστόσο, η συστηματική πίεση στη ναυτιλιακή δραστηριότητα και η αυξανόμενη στρατιωτική παρουσία σε ευαίσθητες θαλάσσιες ζώνες δημιουργούν ένα περιβάλλον υψηλής έντασης.

Η νέα γεωπολιτική πραγματικότητα

Ο «πόλεμος των δεξαμενόπλοιων» δεν είναι πλέον απλώς μια οικονομική διαμάχη για τις κυρώσεις. Μετατρέπεται σταδιακά σε δοκιμασία ισχύος για τον έλεγχο των θαλάσσιων οδών, των ενεργειακών ροών και, τελικά, της παγκόσμιας ισορροπίας δυνάμεων.

Εάν οι δυτικές πρωτοβουλίες για ελέγχους και κατασχέσεις κλιμακωθούν, η ρωσική απάντηση ενδέχεται να λάβει πιο οργανωμένη και θεσμική μορφή. Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν η ένταση θα συνεχιστεί, αλλά μέχρι ποιο σημείο μπορεί να φτάσει χωρίς να ξεφύγει από κάθε έλεγχο.

Με πληροφορίες από: