5G SA στην Ελλάδα: Διπλασιάστηκε η χρήση και «απογειώνονται» οι ταχύτητες

Η Ελλάδα αρχίζει να «πατάει γκάζι» στο 5G Standalone (5G SA), την πιο ώριμη και τεχνολογικά καθοριστική εκδοχή του 5G, καθώς οι επενδύσεις των παρόχων σε δίκτυα κινητής αποδίδουν πλέον μετρήσιμα αποτελέσματα. Αν και η εμπορική αξιοποίηση του 5G SA ξεκίνησε ουσιαστικά το 2025, η εικόνα των τελευταίων μηνών δείχνει ότι το οικοσύστημα σταδιακά περνά από τη θεωρία στην πράξη: περισσότερη κάλυψη, περισσότερες συμβατές συσκευές, καλύτερες επιδόσεις και αυξανόμενη πραγματική χρήση.

Το πρόσφατο report των Ookla και Omdia, «The 5G Standalone and 5G Advanced Deployment and Performance Reality», καταγράφει ότι η χώρα διπλασίασε τη χρήση 5G SA στο τέταρτο τρίμηνο του 2025 σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2024. Σε επίπεδο υιοθέτησης, το ποσοστό ανέβηκε στο 3,9% το 2025 από 1,9% το 2024, μια μεταβολή που μπορεί να ξεκινά από χαμηλή βάση, όμως έχει σημασία γιατί δείχνει ότι η αγορά «ξυπνά» γρήγορα μόλις ενεργοποιηθεί εμπορικά η τεχνολογία.

Τι αλλάζει πραγματικά με το 5G SA και γιατί έχει σημασία

Το 5G SA δεν είναι απλώς «ένα πιο γρήγορο 5G». Είναι μια διαφορετική αρχιτεκτονική, γιατί λειτουργεί πάνω σε καθαρό 5G πυρήνα δικτύου, χωρίς να εξαρτάται από υποδομές 4G, όπως συμβαίνει στα 5G Non-Standalone (NSA). Αυτό μεταφράζεται σε πιο «καθαρή» διαχείριση του σήματος, καλύτερο έλεγχο της κίνησης δεδομένων και δυνατότητες που μέχρι σήμερα δεν μπορούσαν να αξιοποιηθούν σε πλήρη κλίμακα.

Με το SA γίνονται πιο ρεαλιστικά σενάρια όπως το network slicing (δηλαδή “φέτες” δικτύου με εγγυημένη ποιότητα για συγκεκριμένες χρήσεις), οι βιομηχανικές εφαρμογές χαμηλής καθυστέρησης, η υποστήριξη κρίσιμων υπηρεσιών, αλλά και η σταθερότητα σε περιβάλλοντα μεγάλης πυκνότητας χρηστών. Με απλά λόγια, το SA είναι η βάση πάνω στην οποία μπορεί να χτιστεί το «επόμενο κύμα» υπηρεσιών: από έξυπνα εργοστάσια και λιμάνια μέχρι απομακρυσμένη υποστήριξη, real-time εφαρμογές και νέες επιχειρησιακές λύσεις.

Η εικόνα στην Ελλάδα: ποιος «τρέχει» και ποιος ετοιμάζεται

Το 2025 αποτέλεσε το ορόσημο για την ελληνική αγορά, καθώς η Cosmote – Telekom προχώρησε στην ενεργοποίηση 5G SA, με κάλυψη που ξεπερνά ήδη το 50% του δικτύου. Οι υπόλοιποι πάροχοι, σύμφωνα με όσα αναφέρονται, δηλώνουν έτοιμοι τεχνικά, με την εμπορική διάθεση να τοποθετείται εντός του τρέχοντος έτους. Αυτό εξηγεί και γιατί η χρήση, παρότι ανεβαίνει, παραμένει ακόμα σε μονοψήφια επίπεδα: όταν δεν έχει ανοίξει πλήρως η αγορά από όλους, οι απόλυτοι αριθμοί δεν μπορούν να «εκτοξευτούν».

Σημαντικό ρόλο στις επιδόσεις έπαιξε η αξιοποίηση φάσματος στα 3,5GHz, που λειτουργεί ως η «γλυκιά ζώνη» του 5G: προσφέρει ισορροπία ανάμεσα σε χωρητικότητα και ταχύτητες, σε σχέση με τις χαμηλές συχνότητες που ευνοούν περισσότερο την κάλυψη, αλλά όχι το ίδιο τις επιδόσεις.

Οι ταχύτητες που αλλάζουν τα δεδομένα: SA έναντι NSA

Τα στοιχεία των μετρήσεων είναι αποκαλυπτικά. Στο τέταρτο τρίμηνο του 2025, η διάμεση ταχύτητα download στο 5G SA έφτασε τα 489,24 Mbps, όταν στα 5G NSA κινήθηκε στα 162,53 Mbps. Η διαφορά δεν είναι απλώς αισθητή, είναι ποιοτική: αλλάζει την εμπειρία χρήσης, ειδικά σε απαιτητικά σενάρια όπως 4K streaming, cloud εφαρμογές, γρήγορο κατέβασμα μεγάλων αρχείων και σταθερή απόδοση σε ώρες αιχμής.

Ακόμη και στο upload υπάρχει κέρδος, με το SA να εμφανίζει 23,98 Mbps έναντι 18,37 Mbps στα NSA. Και στην απόκριση δικτύου, η βελτίωση είναι μετρήσιμη: latency 35 ms στο SA έναντι 38 ms στο NSA. Μπορεί η διαφορά εδώ να δείχνει μικρή στα χαρτιά, όμως είναι ένα πρώτο βήμα που γίνεται πιο σημαντικό όσο οι πάροχοι «στρώνουν» end-to-end τις διαδρομές του δικτύου και όσο ωριμάζουν υπηρεσίες που βασίζονται στη χαμηλή καθυστέρηση.

Σε κάθε περίπτωση, το συμπέρασμα είναι σαφές: το 5G SA δεν είναι marketing. Είναι μετρήσιμη αναβάθμιση.

Γιατί η υιοθέτηση παραμένει χαμηλή, παρά τη βελτίωση

Το ερώτημα είναι αναμενόμενο: αφού οι επιδόσεις ανεβαίνουν τόσο, γιατί η χρήση δεν έχει ήδη απογειωθεί; Η απάντηση βρίσκεται σε τρεις βασικούς περιορισμούς που συναντούν σχεδόν όλες οι αγορές στην αρχή του SA.

Πρώτον, η εμπορική διαθεσιμότητα δεν είναι ακόμα καθολική από όλους τους παρόχους, άρα οι χρήστες δεν «μπαίνουν» μαζικά στο νέο περιβάλλον.

Δεύτερον, χρειάζεται κρίσιμη μάζα συμβατών συσκευών και σωστών ρυθμίσεων. Ακόμη και κινητά που «γράφουν 5G» δεν σημαίνει πάντα ότι αξιοποιούν απρόσκοπτα SA, ειδικά όταν οι κατασκευαστές ενεργοποιούν λειτουργίες σταδιακά ανά χώρα και πάροχο.

Τρίτον, το SA δεν ξεδιπλώνει την πλήρη αξία του μόνο με κάλυψη. Θέλει ωριμότητα στο core, ρυθμίσεις ποιότητας υπηρεσίας, σωστή κατανομή φάσματος και συνεχή βελτιστοποίηση. Με άλλα λόγια, δεν αρκεί να το ανοίξεις. Πρέπει να το «δουλέψεις» σε βάθος.

Η παγκόσμια εικόνα και το νέο «χάσμα δυνατοτήτων»

Σε παγκόσμιο επίπεδο, η διαθεσιμότητα 5G SA ανέβηκε στο 17,6% στα τέλη του 2025 από 16,2% το προηγούμενο έτος. Το ενδιαφέρον, όμως, δεν είναι μόνο η κάλυψη. Είναι ότι οι πάροχοι διεθνώς δείχνουν να μετακινούνται από τις μεγάλες ανακοινώσεις προς τη βελτιστοποίηση από άκρη σε άκρη, δίνοντας έμφαση στην απόδοση και στις εξειδικευμένες δυνατότητες.

Γι’ αυτό αναδύεται ένα νέο είδος «χάσματος»: όχι τόσο ποιος έχει 5G SA, αλλά ποιος έχει καλύτερη στρατηγική φάσματος και βαθύτερες επενδύσεις, ώστε να προσφέρει πραγματικά ανώτερη εμπειρία.

Ενδεικτικά, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εμφανίζουν τις υψηλότερες διάμεσες ταχύτητες λήψης 5G SA παγκοσμίως, φτάνοντας τα 1,24 Gbps, ενώ ακολουθούν η Νότια Κορέα με 767 Mbps και το Κουβέιτ με 495 Mbps, μετά την εμπορική διάθεση 5G Advanced. Αυτές οι επιδόσεις δείχνουν πού μπορεί να φτάσει η τεχνολογία όταν το οικοσύστημα ωριμάσει πλήρως.

Ευρώπη: πρόοδος, αλλά με καθυστέρηση

Η Ευρώπη, παρά την υστέρηση, κατέγραψε υπερδιπλασιασμό μεριδίου μέσα σε ένα έτος, από 1,1% σε 2,8%. Η Αυστρία κινείται ψηλά με 8,7%, ακολουθούν η Ισπανία με 8,3% και το Ηνωμένο Βασίλειο με 7,0%, ενώ ισχυρή επιτάχυνση εμφανίζουν και χώρες όπως η Γαλλία.

Παρά τα βήματα, η ήπειρος παραμένει πίσω σε σχέση με άλλες περιοχές, καθώς αντιμετωπίζει εμπόδια που σχετίζονται με την πιστοποίηση συσκευών και με τη στρατηγική φάσματος, ειδικά όταν υπάρχει έντονη εξάρτηση από πολύ χαμηλές συχνότητες που ευνοούν την κάλυψη αλλά όχι το performance.

Τι να περιμένουμε μέσα στο 2026 στην Ελλάδα

Για την Ελλάδα, το επόμενο διάστημα θα κριθεί σε δύο πεδία. Το πρώτο είναι η επέκταση της εμπορικής διάθεσης από όλους τους παρόχους, ώστε να αποκτήσει πραγματική κλίμακα η χρήση. Το δεύτερο είναι η μετάφραση των τεχνικών δυνατοτήτων σε υπηρεσίες και εφαρμογές που θα κάνουν τον καταναλωτή και τις επιχειρήσεις να ζητούν ενεργά SA, όχι απλώς να «τυχαίνουν» πάνω του.

Αν το 2025 ήταν η χρονιά που το 5G SA μπήκε στο παιχνίδι, το 2026 δείχνει να είναι η χρονιά που μπορεί να γίνει το νέο πρότυπο, με την Ελλάδα να έχει ήδη μια ισχυρή βάση επιδόσεων και να διεκδικεί ρόλο στους «γρήγορους μαθητές» της τεχνολογίας στην Ευρώπη.

Πηγή: Pagenews.gr