Δισεκατομμύρια δεσμεύονται για τη Γάζα — αλλά η Χαμάς δυναμώνει και θολώνει το σχέδιο Τραμπ

Σε μια από τις πιο αμφιλεγόμενες γεωπολιτικές πρωτοβουλίες των τελευταίων μηνών, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επιχείρησε να αναζωογονήσει τον πόλεμο της Γάζας με μια «φιλόδοξη» ειρηνευτική στρατηγική, επικεντρωμένη στην ανοικοδόμηση και στη ρύθμιση της κατάστασης στη Λωρίδα της Γάζας. Ωστόσο, παρά τις πολυεθνικές χρηματοδοτικές δεσμεύσεις, η ενίσχυση της θέσης της Χαμάς στο πεδίο προκαλεί σοβαρές αμφιβολίες για την εφαρμοσιμότητα και τη συνοχή του σχεδίου.

Καταλυτικό σχέδιο ειρήνης — αλλά με δυναμική σύγκρουσης

Το σχέδιο Τραμπ δομείται γύρω από την ανασυγκρότηση της Γάζας μετά από δύο χρόνια ένοπλων συγκρούσεων ανάμεσα στις ισραηλινές δυνάμεις και την πολιτικο-στρατιωτική οργάνωση Χαμάς:

• Η πρώτη συνεδρίαση του λεγόμενου «Board of Peace» στις ΗΠΑ συγκέντρωσε πολλές κυβερνήσεις και δεσμεύσεις που φτάνουν σε τουλάχιστον 5–7 δισεκατομμύρια δολάρια για την ανοικοδόμηση και ανθρωπιστική βοήθεια στη Γάζα.
• Η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε επίσης αιτήματα αποστρατικοποίησης της Χαμάς ως όρο για να προχωρήσει η χρηματοδότηση και η σταθεροποίηση της περιοχής.
• Παράλληλα, προωθούνται σχέδια για δημιουργία διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης, εκπαίδευση τοπικής αστυνομίας και στρατιωτική υποδομή, μεταξύ άλλων και βάσης 5.000 στρατιωτών.

Αυτή η σφαιρική προσέγγιση επιχειρεί να μετατρέψει την καταστροφή της περιοχής σε ένα μοντέλο «νέας ανάπτυξης», ειρήνης και συνεργασίας, με την ελπίδα ότι η πολιτική και οικονομική σταθερότητα θα διαδεχθεί την ανελέητη σύγκρουση

Το βασικό πρόβλημα: η Χαμάς ενισχύει τη θέση της

Παρά τις πολλές δισεκατομμυριούχες δεσμεύσεις, η Χαμάς συνεχίζει να ενισχύει την παρουσία και τον έλεγχό της στη Γάζα — με την οργάνωση να διατηρεί φορολογικά έσοδα, διορισμούς σε δημόσιες θέσεις και θέση στα κέντρα λήψης αποφάσεων.

Αυτό σημαίνει ότι:

• Η Χαμάς ισχυροποιεί τη διοίκηση και τις δομές της, και μάλιστα επιχειρεί να ενσωματώσει στη διακυβέρνηση τα δικά της στελέχη. (
• Παρά τις διακηρύξεις για αποστρατικοποίηση, δεν υπάρχουν αξιόπιστες ενδείξεις ότι έχει αποδεχθεί πλήρως τον όρο αυτό.
• Η ισχυροποίηση της Χαμάς προσεγγίζει έναν πραγματικό πολιτικό και στρατηγικό αντίπαλο για την δέσμευση που ζητείται από τις ΗΠΑ και τους εταίρους.

Αυτή η αντιφατικότητα σημαίνει πως ένα μεγάλο μέρος των κονδυλίων και των παγκόσμιων δεσμεύσεων εξαρτάται από μια πολιτική πραγματικότητα που αλλάζει δυναμικά στη Γάζα.

Συμφωνίες και διεθνείς επιφυλάξεις

Η νέα πρωτοβουλία του Board of Peace έχει προκαλέσει διεθνή συζήτηση σχετικά με τον ρόλο των ΗΠΑ και τη σχέση τους με θεσμούς όπως ο ΟΗΕ και η Παγκόσμια Τράπεζα:

• Κάποιοι σχολιαστές λένε ότι το σχέδιο περιορισμένης συνεργασίας μπορεί να λειτουργήσει ως συμπλήρωμα στις παλαιότερες προσπάθειες, αλλά κινδυνεύει να υποκαταστήσει υπαρκτούς διεθνείς θεσμούς για την ειρήνη.
• Άλλοι εκφράζουν επιφυλάξεις για τη διαφάνεια και διαχείριση αυτών των δισεκατομμυρίων και για το αν μπορούν πραγματικά να οδηγήσουν σε βιώσιμη λύση χωρίς την ουσιαστική πολιτική αλλαγή εντός της Χαμάς.

Η εικόνα που προκύπτει από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή είναι συγκρουσιακή και γεμάτη αντιφάσεις: από τη μια πλευρά, δεσμεύονται τριψήφια ποσά δολαρίων για αποκατάσταση και ειρήνευση· από την άλλη πλευρά, η Χαμάς ενισχύει την κυριαρχία της στη Γάζα, καθιστώντας το σχέδιο επισφαλές και δύσκολα εφαρμόσιμο χωρίς σαφή πολιτική λύση.

Η κρίση στην περιοχή συνεχίζει να αποτελεί γεωστρατηγικό σταυροδρόμι με διεθνείς επιπτώσεις, όπου τα χρηματικά ποσά δεν αρκούν από μόνα τους για να αντιμετωπίσουν βαθύτερα πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα.

Κύριες πηγές ενημέρωσης στο άρθρο: Reuters, Al‑Monitor, Guardian,