Τραμπ vs Ομπάμα στο Ιράν: πόλεμος, πυρηνικά και ένα deal που μπορεί να βγει χειρότερο

Από τη διπλωματία του Ομπάμα στον πόλεμο του Τραμπ: το νέο πλαίσιο ισχύος δίνει στο Ιράν περισσότερα όπλα από ποτέ.

Η σύγκριση είναι πλέον αναπόφευκτη — και πολιτικά εκρηκτική.Η κρίση με το Ιράν επαναφέρει στο επίκεντρο ένα ερώτημα που καθορίζει τη στρατηγική των ΗΠΑ:μπορεί ο Τραμπ να πετύχει καλύτερη συμφωνία από τον Ομπάμα — ή οδηγείται σε χειρότερη;

 Δύο πρόεδροι, δύο στρατηγικές

Η προσέγγιση του Ομπάμα βασίστηκε στη διπλωματία:

• Δημιουργία της συμφωνίας Joint Comprehensive Plan of Action
• Συμμετοχή διεθνούς συμμαχίας (ΗΠΑ, ΕΕ, Ρωσία, Κίνα)
• Περιορισμός εμπλουτισμού ουρανίου και διεθνείς επιθεωρήσεις

Αντίθετα, ο Τραμπ:

• Αποχώρησε από τη συμφωνία το 2018
• Επέλεξε πολιτική «μέγιστης πίεσης»
• Κατέληξε τελικά σε στρατιωτική σύγκρουση με το Ιράν

Το αποτέλεσμα: σήμερα οι ΗΠΑ επιστρέφουν στο ίδιο σημείο — αλλά από χειρότερη θέση.

Ο πόλεμος δεν έλυσε το πυρηνικό πρόβλημα

Παρά τα πλήγματα:

• Οι πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν δεν εξουδετερώθηκαν πλήρως
• Το εμπλουτισμένο ουράνιο παραμένει, πιθανότατα σε υπόγειες εγκαταστάσεις
• Η Τεχεράνη εξακολουθεί να διατηρεί τεχνογνωσία και δυνατότητα επανεκκίνησης

Όπως σημειώνουν αναλυτές:Το πυρηνικό πρόγραμμα επιβίωσε, παρά τον πόλεμο

Αυτό σημαίνει ότι ο Τραμπ πρέπει τώρα να διαπραγματευτεί — αφού πρώτα επέλεξε τη στρατιωτική οδό που υποτίθεται θα το απέτρεπε.

 Το νέο «όπλο» του Ιράν: Στενά του Ορμούζ

Η μεγαλύτερη αλλαγή σε σχέση με το 2015 δεν είναι πυρηνική — είναι γεωοικονομική.

• Το Ιράν ελέγχει πλέον κρίσιμα τα Στενά του Ορμούζ
• Από εκεί περνά περίπου το 20% της παγκόσμιας ενέργειας
• Έχει τη δυνατότητα να επιβάλει:
  • περιορισμούς διέλευσης
  • οικονομικά «διόδια»
  • πίεση στις παγκόσμιες αγορές

Ο διεθνολόγος Ζακαρία το συνοψίζει:«Ο πόλεμος έδωσε στο Ιράν ένα όπλο πιο χρήσιμο από τα πυρηνικά: το Ορμούζ»

Πρόκειται για στρατηγική αναβάθμιση ισχύος που δεν υπήρχε την εποχή Ομπάμα.

 Από τα «παγωμένα κεφάλαια» στα παγκόσμια διόδια

Ο Τραμπ έχει επικρίνει έντονα τη συμφωνία Ομπάμα:«Ήταν δρόμος προς πυρηνικό όπλο»

και συχνά αναφέρεται στα:

• 400 εκατ. δολάρια που επέστρεψαν στο Ιράν
• δισεκατομμύρια από άρση κυρώσεων

Ωστόσο σήμερα, το Ιράν μπορεί να απαιτήσει πολύ περισσότερα:

• έσοδα από το Ορμούζ
• νέα άρση κυρώσεων
• πρόσβαση σε παγωμένα assets

Το κόστος μιας νέας συμφωνίας ενδέχεται να είναι πολλαπλάσιο.

Μετά το JCPOA: το πυρηνικό πρόγραμμα επιταχύνθηκε

Σύμφωνα με ειδικούς:

• Όσο ίσχυε το Joint Comprehensive Plan of Action → το Ιράν τηρούσε σε μεγάλο βαθμό τους περιορισμούς
• Μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ: → αύξησε εμπλουτισμό ουρανίου → επέκτεινε υποδομές

Δηλαδή:Η κατάργηση της συμφωνίας οδήγησε σε αυτό που προσπαθούσε να αποτρέψει.

 Οι νέες απαιτήσεις Τραμπ – και το αδιέξοδο

Ο Τραμπ πλέον ζητά:

• πλήρη εγκατάλειψη εμπλουτισμού
• παράδοση αποθεμάτων ουρανίου
• αυστηρότερο έλεγχο

Αλλά:

• το Ιράν δεν διαπραγματεύεται πλέον από αδυναμία
• διαθέτει ισχυρότερα διαπραγματευτικά χαρτιά
• έχει αποδείξει ότι μπορεί να αντέξει στρατιωτική πίεση

Αυτό δημιουργεί ένα επικίνδυνο χάσμα απαιτήσεων.

  Προς μια «χειρότερη» συμφωνία;

Η πραγματικότητα είναι σκληρή:

• Ο Ομπάμα διαπραγματεύτηκε από θέση σχετικής σταθερότητας
• Ο Τραμπ διαπραγματεύεται μετά από πόλεμο

Και κυρίως:

• Το Ιράν σήμερα είναι πιο επικίνδυνο, πιο αυτόνομο και πιο στρατηγικά ενισχυμένο

Το πιθανότερο σενάριο:μια συμφωνία πιο ακριβή, πιο ασταθής και λιγότερο αποτελεσματική από το JCPOA.

Πηγή: pagenews.gr