Πράσινο φως από ΕΕ: 400 εκατ. ευρώ για στρατηγικές επενδύσεις καθαρής τεχνολογίας

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε οριστικά το πράσινο φως στο ελληνικό καθεστώς κρατικών ενισχύσεων αξίας 400 εκατομμυρίων ευρώ, με στόχο την ενίσχυση στρατηγικών επενδύσεων που αυξάνουν την παραγωγική ικανότητα στον τομέα της καθαρής τεχνολογίας (cleantech). Το μέτρο εγκρίθηκε στο πλαίσιο του Πλαισίου Κρατικών Ενισχύσεων της Συμφωνίας για Καθαρή Βιομηχανία (CISAF), που υιοθετήθηκε από την Κομισιόν στις 25 Ιουνίου 2025, και αποτελεί βασικό εργαλείο για την επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης στην Ευρώπη.

Το καθεστώς αφορά άμεσες επιχορηγήσεις και φορολογικές ελαφρύνσεις για επενδύσεις που προσθέτουν παραγωγική ικανότητα σε τεχνολογίες μηδενικών καθαρών εκπομπών, κύρια εξαρτήματα και κρίσιμες πρώτες ύλες (συμπεριλαμβανομένης της χρήσης δευτερογενών υλικών). Θα ισχύει σε όλη την ελληνική επικράτεια και θα μπορεί να χορηγείται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2030.

Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι το μέτρο είναι αναγκαίο, κατάλληλο και αναλογικό, καθώς λειτουργεί ως ισχυρό κίνητρο για την παραγωγή καθαρών τεχνολογιών και συμβάλλει άμεσα στους στόχους της Συμφωνίας για Καθαρή Βιομηχανία. Συνάδει πλήρως με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της Συνθήκης για τη Λειτουργία της ΕΕ.

Το γάλλιο της Metlen: Η πρώτη μεγάλη νίκη

Μία από τις πλέον εμβληματικές επενδύσεις που ωφελούνται από το νέο πλαίσιο είναι η παραγωγή γαλλίου από τη Metlen Energy & Metals. Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Ευάγγελος Μυτιληναίος, ανακοίνωσε πρόσφατα την παραγωγή των πρώτων 5 κιλών γαλλίου από τη νέα μονάδα στα Άσπρα Σπίτια Βοιωτίας. Σε ανάρτησή του στο LinkedIn, ο κ. Μυτιληναίος τόνισε ότι το πρόγραμμα βρίσκεται μπροστά από το χρονοδιάγραμμα και ότι σύντομα ξεκινούν οι παραδόσεις πακέτων γαλλίου σε ενδιαφερόμενους αγοραστές στις ΗΠΑ, την Ευρώπη και την Ιαπωνία για δοκιμές.

Η παραγωγή αναμένεται να φτάσει 5-10 τόνους το 2027 και περίπου 50 τόνους ετησίως το 2028, καλύπτοντας σχεδόν πλήρως τις ευρωπαϊκές ανάγκες σε γάλλιο – ένα κρίσιμο υλικό για ημιαγωγούς, φωτοβολταϊκά, LED, ηλεκτρονικές συσκευές και τεχνολογίες καθαρής ενέργειας. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει την αυτάρκεια της ΕΕ σε κρίσιμες πρώτες ύλες και μειώνει την εξάρτηση από εισαγωγές, κυρίως από την Κίνα..

Το πλαίσιο CISAF: Ένα εργαλείο για την net zero οικονομία

Το CISAF, που υιοθετήθηκε τον Ιούνιο του 2025, επιτρέπει στα κράτη-μέλη να στηρίξουν με κρατικές ενισχύσεις επενδύσεις σε τομείς-κλειδιά για τη μετάβαση σε οικονομία μηδενικών καθαρών εκπομπών. Περιλαμβάνει:

• Επιτάχυνση ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και αποθήκευσης
• Προσωρινή ελάφρυνση τιμών ηλεκτρικής ενέργειας για ενεργοβόρους χρήστες
• Απανθρακοποίηση βιομηχανικών διεργασιών (ηλεκτροποίηση, ενεργειακή απόδοση, υδρογόνο)
• Ενίσχυση παραγωγικής ικανότητας καθαρών τεχνολογιών (μπαταρίες, φωτοβολταϊκά, ανεμογεννήτριες, αντλίες θερμότητας, ηλεκτρολύτες, CCUS)
• Παραγωγή και ανακύκλωση κρίσιμων πρώτων υλών
• Μείωση κινδύνου ιδιωτικών επενδύσεων σε πράσινες υποδομές και κυκλική οικονομία

Το ελληνικό καθεστώς των 400 εκατ. ευρώ εντάσσεται στην ενότητα 6 του CISAF, που αφορά ακριβώς την ενίσχυση στρατηγικών έργων για την παραγωγή καθαρών τεχνολογιών και κρίσιμων υλών. Η έγκριση από την Κομισιόν ανοίγει τον δρόμο για γρήγορη υλοποίηση επενδύσεων που θα συμβάλουν στη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενες πρώτες ύλες και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

Στρατηγική σημασία για την Ελλάδα και την ΕΕ

Η έγκριση αυτή αποτελεί μεγάλη επιτυχία για την ελληνική κυβέρνηση και την ευρωπαϊκή πολιτική πράσινης μετάβασης. Η παραγωγή γαλλίου από τη Metlen δεν είναι απλώς μια εθνική επένδυση – είναι βήμα προς την στρατηγική αυτονομία της ΕΕ σε κρίσιμα υλικά που απαιτούνται για την ηλεκτροκίνηση, τις ανανεώσιμες πηγές και την ψηφιακή τεχνολογία. Με την παραγωγή να φτάνει τους 50 τόνους ετησίως το 2028, η Ελλάδα μπορεί να καλύψει σχεδόν το σύνολο των ευρωπαϊκών αναγκών, μειώνοντας δραστικά την εξάρτηση από τρίτες χώρες.

Το μέτρο εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή στρατηγική που θέλει να επιταχύνει την πράσινη μετάβαση χωρίς να αφήσει πίσω την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας. Με την έγκριση των 400 εκατ. ευρώ, η Ελλάδα αποκτά εργαλείο για να προσελκύσει ακόμα μεγαλύτερες επενδύσεις σε καθαρές τεχνολογίες και να διεκδικήσει ηγετικό ρόλο στην ευρωπαϊκή αλυσίδα εφοδιασμού κρίσιμων υλών.

Πηγή: Pagenews.gr