Η κυβέρνηση και οι δημοτικές αρχές προχώρησαν στη διακοπή νέων εγγραφών βραχυχρόνιας μίσθωσης Airbnb στα κεντρικά δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας, με στόχο τη μείωση της πίεσης στις τιμές κατοικίας και την ενίσχυση της διαθεσιμότητας μακροχρόνιας στέγασης. Ωστόσο, ένα χρόνο μετά τις εξαγγελίες, τα δεδομένα δείχνουν ότι ο στόχος αυτός απέτυχε να επιλύσει το στεγαστικό πρόβλημα — και σε πολλές περιπτώσεις φαίνεται να επιτάχυνε ακριβώς αυτό που ήθελε να σταματήσει.
Ο στόχος και τα αποτελέσματα
Η παρέμβαση προέβλεπε ότι η απαγόρευση νέων Airbnb στο ιστορικό κέντρο και άλλες ζώνες θα απελευθέρωνε διαθέσιμα διαμερίσματα για μακροχρόνια ενοικίαση. Όμως, οι αριθμοί δείχνουν αυξητική τάση στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, όχι μείωση: το 2025 υπήρχαν 13.293 καταχωρίσεις Airbnb στον Δήμο Αθηναίων, από 12.328 τον Σεπτέμβριο του 2024 — αύξηση σχεδόν 8%, παρά τους αντικειμενικούς περιορισμούς.
Αυτό αποτυπώνει μια βασική αλήθεια για την αγορά: το πρόβλημα της στέγασης στην Αθήνα είναι πολυπαραγοντικό και δεν «εξαφανίζεται» με νομοθετικούς περιορισμούς. Ακόμα και με απαγορεύσεις, οι ιδιοκτήτες συνεχίζουν να βρίσκουν τρόπους να διατηρούν τα ακίνητά τους σε βραχυχρόνια χρήση, ενώ οι τιμές των ενοικίων παραμένουν σε υψηλά επίπεδα λόγω στενότητας προσφοράς και αυξημένης ζήτησης.
Ένα στρεβλό αποτέλεσμα
Ο Θεμιστοκλής Μπάκας, πρόεδρος του Πανελλαδικού Δικτύου E‑Real Estate, υπογραμμίζει ότι η πολιτική αυτή απέτυχε να αυξήσει πραγματικά την προσφορά κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση, γιατί απλώς δεν αντιμετωπίζει το θεμελιώδες πρόβλημα: την ανεπάρκεια συνολικής προσφοράς κατοικιών και τη δομική δυσκολία παραγωγής νέης στέγης.
Παράλληλα, σύμφωνα με δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ, στον Δήμο Αθηναίων υπάρχουν 117.137 κενές κατοικίες, σχεδόν 27% του συνολικού αποθέματος — γεγονός που δείχνει ότι το ζήτημα παλαιότερο της Airbnb είναι δομικό και όχι απλώς αποτέλεσμα της δραστηριότητας σε πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Αντί η απαγόρευση να δημιουργήσει λιγότερη πίεση στην αγορά, φαίνεται να επιβράδυνε την κυκλοφορία ακινήτων προς μακροχρόνια μίσθωση και να ενισχύσει τη συσσώρευση κενών ακινήτων χωρίς ουσιαστική αξιοποίηση — μια αντίφαση που δυσκολεύει ακόμα περισσότερο τους κατοίκους να βρουν προσιτή στέγη.
Ο ρόλος της φορολογίας και της δημόσιας πολιτικής
Τα φορολογικά έσοδα από τη βραχυχρόνια μίσθωση έχουν εκτοξευθεί — από περίπου 70 εκατ. ευρώ το 2017, σε πάνω από 900 εκατ. ευρώ ετησίως το 2025, σχεδόν στο όριο του 1 δισ. ευρώ, ενσωματώνοντας πλέον τον κλάδο στον πυρήνα των δημοσιονομικών πόρων της χώρας. (LiFO)
Αυτό εγείρει ένα κρίσιμο ερώτημα: αν το κράτος μπορεί να αξιοποιήσει ένα μέρος αυτών των εσόδων για την ενίσχυση της προσφοράς προσιτής κατοικίας. Δεν πρόκειται πλέον μόνο για θέμα ρύθμισης των φορολογικών διαστάσεων, αλλά για κεντρικό ζήτημα στεγαστικής πολιτικής — πώς δηλαδή τέτοιοι πόροι μπορούν να χρηματοδοτήσουν κοινωνική κατοικία και αναπλάσεις που θα ωφελήσουν τα νοικοκυριά που δυσκολεύονται να αντέξουν στα νοίκια.
Ευρωπαϊκά παραδείγματα και πολιτικές επιλογές
Άλλες ευρωπαϊκές πόλεις όπως η Λισαβόνα έχουν ήδη αναθεωρήσει παρεμβάσεις τύπου «πάγωμα αδειών», καθώς συνειδητοποιούν ότι απλές απαγορεύσεις δεν αντιμετωπίζουν την πίεση στις τιμές κατοικίας — απλώς μεταθέτουν το πρόβλημα σε άλλες περιοχές ή αγορές.
Στο ελληνικό δημόσιο σχέδιο περιλαμβάνονται προγράμματα όπως «Ανακαινίζω – Νοικιάζω», επιδοτήσεις ανακαίνισης ακινήτων με υποχρέωση μακροχρόνιας μίσθωσης και μοντέλα κοινωνικής αντιπαροχής με ιδιώτες επενδυτές, ενώ εγκαθιδρύεται και Κυβερνητική Επιτροπή Στεγαστικής Πολιτικής για κεντρικό σχεδιασμό.
Η πραγματικότητα των πολιτών
Οι προκλήσεις των Αθηναίων και όλης της χώρας μεταφράζονται σε δύσκολη πρόσβαση στη στέγη, υψηλή δαπάνη εισοδήματος για κατοικία και καθυστερημένη αγορά πρώτης κατοικίας — χαρακτηριστικά που αναδεικνύουν ότι το στεγαστικό πρόβλημα δεν λύνεται με προκηρύξεις και απαγορεύσεις, αλλά με συντονισμένο δημόσιο σχεδιασμό και στρατηγική αξιοποίηση πόρων.
Ο περιορισμός της βραχυχρόνιας μίσθωσης ήταν μια ορατή κίνηση, αλλά όχι ουσιαστική λύση για την κρίση στέγασης. Για να υπάρξει πραγματική αλλαγή, απαιτείται ένα συνολικό μείγμα πολιτικών που θα περιλαμβάνει δημιουργία νέας κατοικίας, ενεργοποίηση κενού αποθέματος, φορολογικά κίνητρα και χρηματοδότηση κοινωνικής στέγασης — και όχι απλώς επιμέρους ρυθμίσεις σε ένα σύστημα που ήδη παρουσιάζει δομικά προβλήματα.
Πηγή: pagenews.gr