Ο κάθετος διάδρομος «ανατρέπει» την Ευρώπη: Νέες LNG συμφωνίες & διατλαντική ενότητα

Σε μια συγκυρία όπου η Ευρώπη προσπαθεί να απεξαρτητοποιηθεί από το ρωσικό φυσικό αέριο, το Transatlantic Gas Security Summit που διεξήχθη στην Ουάσιγκτον έγινε η αρένα για γεωπολιτικές, ενεργειακές και επιχειρηματικές συγκλίσεις με καθοριστικές συνέπειες για το μέλλον της ηπείρου. Το αποτέλεσμα ήταν η υπογραφή σειράς μη δεσμευτικών αλλά στρατηγικών MoU και μακροχρόνιων συμφωνιών LNG, οι οποίες δίνουν νέα ώθηση στον Κάθετο Ενεργειακό Διάδρομο και ενισχύουν το ρόλο της Ελλάδας και άλλων χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.

Διατλαντικό άνοιγμα και νέες συμφωνίες LNG

Στο περιθώριο της Συνόδου, η Atlantic SEE LNG Trade —η κοινοπραξία στην οποία συμμετέχουν ο Όμιλος AKTOR και η ΔΕΠΑ Εμπορίας— υπέγραψε μεταξύ άλλων μακροχρόνιες συμφωνίες πώλησης αμερικανικού LNG με τουλάχιστον τέσσερις χώρες που βρίσκονται στον «άξονα» του Κάθετου Διαδρόμου.

Παράλληλα, η METLEN έκλεισε συμφωνία με την Shell για προμήθεια LNG πενταετούς διάρκειας, ενώ σχεδιάζεται και ευρύτερη συνεργασία για κοινές δραστηριότητες marketing στο πλαίσιο των ροών φυσικού αερίου.

Από πλευράς ελληνικών συμφερόντων, πέντε από τις έξι μεγαλύτερες ενεργειακές συμφωνίες που ανακοινώθηκαν σχετίζονται άμεσα με ελληνικές εταιρείες και τον Κάθετο Διάδρομο, υπογραμμίζοντας το σημαντικό αποτύπωμα της Ελλάδας στη διατλαντική στρατηγική για ενεργειακή ασφάλεια

Η διατλαντική δήλωση και ευρωπαϊκή υποστήριξη

Με τη συμμετοχή εκπροσώπων από περισσότερες από 12 ευρωπαϊκές χώρες, υιοθετήθηκε κοινή δήλωση στήριξης της ενεργειακής ασφάλειας στη Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, επιβεβαιώνοντας το κοινό ανακοινωθέν για αύξηση των ροών αμερικανικού LNG στην περιοχή. Η συμφωνία αυτή περιλαμβάνει δέσμευση για ενίσχυση διαφάνειας της αγοράς, εναρμόνιση κανόνων και βελτίωση ρυθμιστικών πλαισίων ώστε να διευκολυνθούν οι εισαγωγές και ο εφοδιασμός φυσικού αερίου

Η δήλωση αυτή, που υπεγράφη από χώρες όπως η Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Ουγγαρία, Σλοβακία, Μολδαβία και Ουκρανία, ενισχύει την ιδέα ότι ο Κάθετος Διάδρομος —μέσω της χρήσης infrastructure όπως ο σταθμός της Ρεβυθούσας και των αγωγών που διασχίζουν τα Βαλκάνια— μπορεί να εξελιχθεί σε κύρια οδό του αμερικανικού LNG στην Ευρώπη.

Το πλαίσιο πίσω από τα MoU

Παρά το γεγονός ότι τα Μνημόνια Κατανόησης (MoU) δεν έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα, αποτελούν καύσιμο για περαιτέρω εμπορικές δέσμες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε πραγματικές συμβάσεις στο επόμενο διάστημα. Μέσα στο διήμερο στην Ουάσιγκτον προβλέπεται η συνέχιση των διμερών συνομιλιών μεταξύ εταιρειών και εκπροσώπων κρατών, με στόχο τη μετατροπή των MoU σε binding συμφωνίες, επέκταση όγκων προμήθειας και σταθεροποίηση ροών φυσικού αερίου.

Κρίσιμη σημασία για την ενεργειακή γεωπολιτική

Τα νέα deals και οι διατλαντικές συμφωνίες σηματοδοτούν μια μετάβαση από την έκτακτη ανάγκη του 2022–2023 σε μια πιο δομημένη, στρατηγική συνεργασία ανάμεσα σε ΗΠΑ, Ελλάδα και χώρες της Κεντρικής & Ανατολικής Ευρώπης. Με την προοπτική της σταδιακής διακοπής του ρωσικού φυσικού αερίου στην ΕΕ μέχρι το 2027, η ενεργειακή διαφοροποίηση μέσα από ροές LNG αναδεικνύεται σε ακρογωνιαίο λίθο για την ασφάλεια της Ευρώπης.

Τα επόμενα βήματα

Παράγοντες της αγοράς αναφέρουν ότι η επίλυση των ρυθμιστικών ζητημάτων και η δημιουργία μακροχρόνιων προϊόντων δέσμευσης δυναμικότητας – αντί για τα τρέχοντα μηνιαία – θα είναι καθοριστικής σημασίας για να αποτρέψουν την επιστροφή σε μια «έκτακτη συνθήκη» τροφοδοσίας.

Ενώ οι πρώτες συμφωνίες αποτελούν σημαντικό ορόσημο, τα βλέμματα στρέφονται τώρα στο αν και πώς θα μετατραπούν σε δεσμευτικά συμβόλαια και ποια θα είναι η ανταπόκριση των ρυθμιστικών αρχών σε όλα τα εμπλεκόμενα κράτη.

Σε τελική ανάλυση, ο Κάθετος Διάδρομος, με την ενισχυμένη συμμετοχή αμερικανικών και ευρωπαϊκών εταιρειών και τη στήριξη 13 χωρών στο κοινό ανακοινωθέν, βρίσκεται στο επίκεντρο μιας αποφασιστικής ενεργειακής αναδιάταξης που θα καθορίσει τα επόμενα χρόνια την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.

Πηγή: pagenews.gr