Mercosur σε λειτουργία, Ευρωκοινοβούλιο σε… πάγο

Σε μια απόφαση που αναμένεται να πυροδοτήσει πολιτικές αντιπαραθέσεις στις Βρυξέλλες και στα εθνικά κοινοβούλια των κρατών-μελών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε σήμερα ότι θα προχωρήσει στην προσωρινή εφαρμογή της μακράς διαπραγμάτευσης **εμπορικής συμφωνίας μεταξύ της ΕΕ και του Mercosur — του αναδυόμενου οικονομικού μπλοκ της Λατινικής Αμερικής που περιλαμβάνει Βραζιλία, Αργεντινή, Παραγουάη και Ουρουγουάη — παρά το «πάγωμα» και τις νομικές ενστάσεις που προώθησε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τόνισε ότι η Κομισιόν αξιοποιεί ρήτρα που της επιτρέπει να θέσει σε ισχύ το εμπορικό πλαίσιο μόλις μία τουλάχιστον χώρα της Mercosur ολοκληρώσει τις εθνικές διαδικασίες κύρωσης — γεγονός που συνέβη πρόσφατα με την Αργεντινή και την Ουρουγουάη. Παράλληλα, η ίδια διαβεβαίωσε ότι η προσωρινή εφαρμογή δεν αποκλείει την τελική επικύρωση από το Ευρωκοινοβούλιο, μόλις εκδοθεί η κρίση του Δικαστηρίου της ΕΕ για τη νομική βάση της συμφωνίας.

Τι σημαίνει αυτό πρακτικά;

Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur αναμένεται να δημιουργήσει μία από τις μεγαλύτερες ζώνες ελεύθερου εμπορίου στον κόσμο, καλύπτοντας πάνω από 700 εκατομμύρια πολίτες και σχεδόν ένα τέταρτο του παγκόσμιου ΑΕΠ — ανοίγοντας ευρύτατες ευκαιρίες για εξαγωγές και εισαγωγές τόσο για ευρωπαϊκές όσο και για λατινοαμερικανικές επιχειρήσεις.

Ωστόσο, η εξέλιξη αυτή συνοδεύεται από έντονες αντιδράσεις:

• Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε προηγουμένως παγώσει τη συμφωνία και την παρέπεμψε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για έλεγχο της νομιμότητάς της, επιμένοντας πως δεν έχει ολοκληρωθεί η απαιτούμενη διαδικασία έγκρισης με βάση τις ευρωπαϊκές θεσμικές απαιτήσεις.
• Γαλλία και άλλες χώρες εξέφρασαν έντονη ανησυχία για τον αντίκτυπο στον αγροτικό τομέα της ΕΕ, φοβούμενες ότι η συμφωνία θα εκθέσει τους Ευρωπαίους παραγωγούς σε έντονο ανταγωνισμό από φθηνότερα αγροτικά προϊόντα της Λατινικής Αμερικής.

Πολιτικό υπόβαθρο και διαμάχη

Η συμφωνία Mercosur έχει «ωριμάσει» μέσα σε σχεδόν τρεις δεκαετίες διαπραγματεύσεων, αλλά τα εμπόδια ήταν πάντα ισχυρά: οι μεταβολές στις παγκόσμιες εμπορικές συνθήκες, η πίεση από αγροτικές οργανώσεις στην Ευρώπη και η αντιπαράθεση μεταξύ υπέρμαχων (όπως η Γερμανία) και επικριτών (όπως η Γαλλία) είχαν επανειλημμένα καθυστερήσει την τελική έγκριση.  Η προσωρινή εφαρμογή φαίνεται να αποτελεί στρατηγική κίνηση της Κομισιόν για να εξασφαλίσει πρώιμη πρόσβαση στις αγορές της Mercosur, αντιμετωπίζοντας παράλληλα τις γεωοικονομικές προκλήσεις που έχει επιφέρει η παγκόσμια επισφαλής οικονομική συγκυρία.

Τι επόμενα;

Η συμφωνία θα παραμείνει σε προσωρινή εφαρμογή μέχρι να αποφανθεί το Δικαστήριο της ΕΕ και να λάβει την τελική έγκριση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο — διαδικασία που μπορεί να διαρκέσει μήνες ή ακόμα και χρόνια. Μέχρι τότε, οι επιχειρήσεις και οι παραγωγοί και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού βρίσκονται σε αναμονή, προσπαθώντας να προσαρμοστούν σε ένα νέο, φιλόδοξο αλλά εξαιρετικά αμφιλεγόμενο διεθνές εμπορικό τοπίο.

Με πληροφορίες από:

• Euronews — Commission to implement Mercosur trade deal despite EU Parliament opposition (euronews)