Ρασιντά Ντατί: Παραιτείται από Υπ. Πολιτισμού και ρίχνεται στη μάχη για το Παρίσι

Η αποχώρησή της από την rue de Valois είχε προαναγγελθεί εδώ και καιρό, όμως η χρονική στιγμή δίνει τώρα στη κίνηση ξεκάθαρο πολιτικό νόημα. Η Rachida Dati δεν είναι πλέον υπουργός Πολιτισμού της Γαλλίας: παραιτήθηκε λιγότερο από τρεις εβδομάδες πριν από τον πρώτο γύρο των δημοτικών εκλογών, κλείνοντας έναν κύκλο που κράτησε δύο χρόνια, έναν μήνα και δεκατέσσερις ημέρες και ανοίγοντας, όπως η ίδια το παρουσιάζει, τον «αγώνα της ζωής» της: τη διεκδίκηση του Δήμου των Παρισίων.

Η αντικατάστασή της είναι επίσης πολιτικά φορτισμένη. Το Μέγαρο των Ηλυσίων ανακοίνωσε ότι τη θέση της αναλαμβάνει η Catherine Pégard, πρώην δημοσιογράφος και πολιτική σύμβουλος του Nicolas Sarkozy, με διαδρομή στον χώρο του πολιτισμού και θεσμικές εμπειρίες υψηλού κύρους, καθώς έχει συνδεθεί και με τη διοίκηση του Château de Versailles. Η επιλογή δείχνει πρόθεση συνέχειας αλλά και ελεγχόμενης μετάβασης σε ένα υπουργείο που συχνά λειτουργεί ως πεδίο συμβολισμών και εσωτερικών ισορροπιών.

«Ο αγώνας της ζωής μου είναι το Παρίσι»

Η Rachida Dati δεν έκρυψε ποτέ ότι η παρουσία της στο Υπουργείο Πολιτισμού είχε ημερομηνία λήξης. Τώρα, ελεύθερη από τα κυβερνητικά καθήκοντα, επιχειρεί να μετατρέψει την παραίτησή της σε πολιτικό άνοιγμα προς τους Παριζιάνους. Το μήνυμά της είναι προεκλογικά καθαρό, σχεδόν επιθετικό: «Θα αγωνιστώ γι’ αυτούς, θα αγωνιστώ για το Παρίσι… θα αλλάξω τη ζωή τους, θα αλλάξω το Παρίσι, θα αλλάξω το πεπρωμένο τους».

Δεν πρόκειται μόνο για προσωπική φιλοδοξία. Η Dati επιχειρεί να διαμορφώσει εικόνα διοικητικής ικανότητας και ανθεκτικότητας, τονίζοντας ότι διαθέτει «ενέργεια, ζωτικότητα, επιμονή», μαζί με «πρόγραμμα» και «έμπειρη ομάδα». Στη λογική της, το Παρίσι χρειάζεται αλλαγή κατεύθυνσης και ζητά ψήφο ήδη από τον πρώτο γύρο, ώστε να εμφανιστεί ως ο βασικός πόλος της δεξιάς πρότασης απέναντι στην πολυδιάσπαση των αντιπάλων.

Το μήνυμα του Μακρόν και η αποχώρηση που «έκλεισε» με ευχαριστίες

Το Μέγαρο των Ηλυσίων επιχείρησε να δώσει στην παραίτηση θεσμικό τόνο και να αποφύγει κάθε ίχνος εσωτερικής τριβής. Σε ανακοίνωσή του ανέφερε ότι ο Εμανουέλ Μακρόν ευχαρίστησε την Dati για τη «χρήσιμη δράση» της τα τελευταία δύο χρόνια και της έστειλε «όλη του την ενθάρρυνση» για τον αγώνα που διεξάγει.

Πίσω από το τυπικό, διακρίνεται μια πραγματικότητα: η Dati ήταν μια απροσδόκητη επιλογή για υπουργός, ακριβώς επειδή είχε υπάρξει σφοδρά επικριτική απέναντι στον Μακρόν. Η τοποθέτησή της τον Ιανουάριο του 2024 είχε αιφνιδιάσει, όχι μόνο λόγω πολιτικής προϊστορίας αλλά και επειδή στόχευε σε μια συμβολική εκπροσώπηση της «λαϊκής» Γαλλίας, όπως είχε δηλώσει η ίδια κατά την ανάληψη καθηκόντων. Το δίδυμο αυτό, όμως, λειτουργούσε εξ αρχής υπό τη σκιά της επόμενης κίνησης: της υποψηφιότητάς της για το Παρίσι.

Δύο χρόνια στο Υπουργείο Πολιτισμού: λαϊκός πολιτισμός, κόντρες και «ανολοκλήρωτες» μεταρρυθμίσεις

Η θητεία της στο Υπουργείο Πολιτισμού κινήθηκε μέσα στο συνηθισμένο γαλλικό μοτίβο: το συγκεκριμένο χαρτοφυλάκιο σπάνια έχει μακροβιότητα. Στην εποχή Μακρόν, οι υπουργοί Πολιτισμού άλλαζαν συχνά, με θητείες που κυμαίνονταν γύρω στα δύο χρόνια. Η Dati, με τη διετία της, βρέθηκε εντός του «μέσου όρου», όμως άφησε πίσω ένα αποτύπωμα με δύο όψεις.

Από τη μία πλευρά, προσπάθησε να χτίσει προφίλ υπερασπίστριας ενός πιο προσιτού και «λαϊκού» πολιτισμού, προωθώντας πρωτοβουλίες όπως το σχέδιο «Πολιτισμός και αγροτικότητα» με χρηματοδότηση 100 εκατ. ευρώ για τρία χρόνια, με στόχο ανακαινίσεις μουσείων και ενίσχυση συλλόγων και φεστιβάλ στις αγροτικές περιοχές. Παρουσίασε επίσης την ιδέα ενός «καλοκαιριού στο κάμπινγκ», μια προσπάθεια να «βγει» ο πολιτισμός από τα μεγάλα αστικά κέντρα και να αποκτήσει μαζική, καθημερινή πρόσβαση.

Από την άλλη πλευρά, η θητεία της επικρίθηκε από σημαντικούς παράγοντες του χώρου, με ενδεικτικό επεισόδιο τη στάση της στο Φεστιβάλ της Αβινιόν, όπου κατηγορήθηκε ότι απέφυγε συναντήσεις με οργισμένους καλλιτέχνες. Παράλληλα, ένα από τα μεγάλα σχέδιά της δεν προχώρησε: η μεταρρύθμιση της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, με στόχο την ενοποίηση France Télévisions, Radio France και INA σε μια ενιαία «ομπρέλα», έμεινε στο στάδιο του προσχεδίου όταν η κυβέρνηση Bayrou δεν το υιοθέτησε.

Στο φόντο υπήρξαν και διαδοχικές κρίσεις γύρω από το Λούβρο, από επεισόδια ασφαλείας μέχρι ζημιές και υποθέσεις που έφεραν έντονη δημοσιότητα. Η Dati προσπάθησε να παρουσιάσει ως «ολοκλήρωση αποστολής» την αναδιοργάνωση του μουσείου και τη νέα διακυβέρνηση, ειδικά μετά τον διορισμό του Christophe Leribault, επιμένοντας ότι έπρεπε να κλείσει αυτό το κεφάλαιο πριν φύγει. Η αίσθηση, ωστόσο, που έμεινε σε μεγάλο κομμάτι της κοινής γνώμης είναι πως το Υπουργείο Πολιτισμού υπήρξε για την ίδια περισσότερο πεδίο πολιτικής στάσης παρά χώρος ήρεμων θεσμικών μεταρρυθμίσεων.

Οι δημοτικές εκλογές στο Παρίσι και το νέο της αφήγημα

Η Dati μπαίνει τώρα σε μια αρένα με πολλούς παίκτες και πολλαπλές γραμμές σύγκρουσης. Απέναντί της βρίσκονται υποψηφιότητες από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους, ενώ ενδιαφέρον έχει ότι στο παιχνίδι υπάρχει και υποψήφιος που στηρίζεται από το προεδρικό στρατόπεδο. Αυτό σημαίνει ότι η μάχη δεν είναι μόνο «δεξιά–αριστερά», αλλά και μάχη ηγεμονίας μέσα στο ίδιο το αντι-αριστερό στρατόπεδο, με κίνδυνο να χαθεί πολύτιμος χώρος από διάσπαση.

Το πιο χαρακτηριστικό είναι ότι η ίδια δεν επιλέγει να κάνει τον πολιτισμό κεντρικό θέμα της καμπάνιας της, παρότι έρχεται από το αντίστοιχο υπουργείο. Αντίθετα, μετατοπίζει το βάρος σε τρία πεδία που «μιλούν» απευθείας στην καθημερινότητα του Παρισιού: ασφάλεια, στέγαση και χρέος.

Στο ζήτημα της ασφάλειας, η Dati προβάλλει την πρόθεση για διπλασιασμό της δημοτικής αστυνομίας και ανάπτυξη καμερών επιτήρησης. Στη στέγαση, υπόσχεται βελτίωση του στεγαστικού αποθέματος, ενώ στο χρέος της πόλης δηλώνει ότι θα το μειώσει, επιχειρώντας να πείσει ότι διαθέτει «διαχειριστική» πυξίδα και όχι μόνο επικοινωνιακή ένταση. Το νέο της αφήγημα είναι σαφές: το Παρίσι θέλει τάξη, λειτουργικότητα και αλλαγή.

Ο μεγαλύτερος αντίπαλος: οι δικαστικές εκκρεμότητες

Όμως η ίδια η Dati γνωρίζει ότι το δυσκολότερο εμπόδιο μπορεί να μην είναι οι αντίπαλοι υποψήφιοι, αλλά η προσωπική της σκιά. Αναφέρεται ότι αναμένεται να βρεθεί στο δικαστήριο τον Σεπτέμβριο, αντιμετωπίζοντας κατηγορίες όπως διαφθορά και άσκηση επιρροής στην υπόθεση Carlos Ghosn. Η υπόθεση αυτή λειτουργεί σαν πολιτική ωρολογιακή βόμβα σε μια καμπάνια που βασίζεται στην εικόνα της αποφασιστικής, «ικανής» διοίκησης.

Σε προεκλογικό περιβάλλον, τέτοιες εκκρεμότητες δεν είναι απλώς νομικά ζητήματα. Είναι υλικό αντιπαράθεσης, σκληρής πολιτικής χρήσης και διαρκούς αμφισβήτησης, που μπορεί να επηρεάσει την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων, ειδικά σε μια πόλη όπως το Παρίσι όπου η εικόνα του υποψηφίου ζυγίζεται συχνά πιο αυστηρά.

Από τη rue de Valois στο Hôtel de Ville: ένα στοίχημα υψηλού ρίσκου

Η παραίτηση της Rachida Dati δεν είναι απλώς μια αλλαγή υπουργού. Είναι η μετακίνηση μιας πολιτικού από ένα χαρτοφυλάκιο με υψηλό συμβολισμό σε μια εκλογική μάχη που μπορεί να καθορίσει τη μελλοντική της θέση στη γαλλική δεξιά. Με την Catherine Pégard να αναλαμβάνει το Υπουργείο, το Μέγαρο των Ηλυσίων κλείνει την παρένθεση Dati και επιχειρεί να διασφαλίσει ηρεμία στον πολιτισμό. Η ίδια, όμως, ανοίγει μια άλλη, πολύ πιο θορυβώδη παρένθεση: την εκστρατεία της για να αλλάξει το Παρίσι.

Το αν θα καταφέρει να πείσει ότι είναι η λύση ή αν θα εγκλωβιστεί στα βαρίδια της δημόσιας εικόνας και των εκκρεμοτήτων, θα φανεί σύντομα. Όπως και να εξελιχθεί, ένα πράγμα είναι βέβαιο: η Dati δεν παραιτήθηκε για να «ξεκουραστεί». Παραιτήθηκε για να πάει all-in.

Πηγή: Pagenews.gr