ΗΠΑ – Ιράν: Στην ακρότατη γραμμή πολέμου;

Ραγδαία διπλωματική κινητικότητα καθώς τεχνικές συνομιλίες προετοιμάζονται μετά την ένταση στη Γενεύη — στρατιωτικές ενδείξεις ανησυχίας και πολιτικό αδιέξοδο στην Ουάσιγκτον.

Κορύφωση έντασης — διπλωματία υπό πίεση

Οι ΗΠΑ και το Ιράν ολοκλήρωσαν την Πέμπτη έναν νέο γύρο έμμεσων πυρηνικών συνομιλιών στη Γενεύη, υπό διαμεσολάβηση του υπουργού Εξωτερικών του Ομάν. Αν και οι δύο πλευρές αναφέρουν ότι επιτεύχθηκε «σημαντική πρόοδος» σε ορισμένα σημεία, δεν διαμορφώθηκε συμφωνία και παραμένουν διαφωνίες για τους όρους εμπλουτισμού ουρανίου, τις κυρώσεις και τους όρους ελέγχου.

 Τεχνικές διαβουλεύσεις» προγραμματίζονται για την επόμενη εβδομάδα στη Βιέννη, ενόψει της συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA).

Κυρίαρχα σημεία διαφωνίας

1) Εμπλουτισμός ουρανίου: Το Ιράν θεωρεί ότι έχει δικαίωμα να διατηρεί κάποια μορφή εμπλουτισμού υπό διεθνείς όρους, ενώ η Ουάσιγκτον επιμένει σε πολύ αυστηρότερες δεσμεύσεις ή πλήρη παύση.

2) Συνδέσεις με πυραυλικά προγράμματα και περιφερειακή στρατηγική: Η κυβέρνηση του προέδρου Τραμπ στρέφει το βλέμμα και στο ιρανικό βαλλιστικό πρόγραμμα, θεωρώντας το απειλή για βάσεις ΗΠΑ και εταίρους στην περιοχή. Το Ιράν απορρίπτει τη σύνδεση πυρηνικών με συμβατικά όπλα ή με αντισταθμιστικές στρατηγικές.

3) Πυρηνικά αποθέματα και επανέλεγχος: Μετά τους βομβαρδισμούς Ιράν-Ισραήλ και ΗΠΑ του Ιουνίου 2025, πολλά ερείπια πυρηνικών εγκαταστάσεων παραμένουν ανέπαφα — και οι ιρανικές αρχές έχουν περιορίσει την πρόσβαση της IAEA στα κατεστραμμένα σημεία.

Πίεση Τραμπ και απειλές χρήσης στρατιωτικής δύναμης

Στην πρόσφατη State of the Union ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε τις σκληρές προειδοποιήσεις εναντίον του Ιράν, κατηγορώντας το ότι εργάζεται για να έχει τελικά πυρηνικό όπλο που θα μπορούσε να απειλήσει τις ΗΠΑ και επιμένει «να μην επιτραπεί ποτέ τέτοιο ενδεχόμενο».

Ωστόσο, πληροφορίες από υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ αμφισβητούν τον ισχυρισμό ότι το Ιράν βρίσκεται κοντά στην ανάπτυξη ICBM ικανού να πλήξει την αμερικανική ηπειρωτική χώρα, δείχνοντας ότι τέτοια ικανότητα — ακόμη και με εξωτερική βοήθεια — απαιτεί πολλά χρόνια ανάπτυξης.

Στρατιωτικό σκηνικό και πολιτική Τραμπ στο εσωτερικό

• Η Ουάσιγκτον έχει ενισχύσει στρατιωτικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένων αεροπορικών και ναυτικών μονάδων για πιθανή «επιλογή χτυπήματος» ενάντια στο Ιράν.
• Το Κογκρέσο – κυρίως βουλευτές Δημοκρατικοί – έχει προγραμματίσει ψηφοφορία για war powers resolution που θα περιορίζει την προεδρική δυνατότητα στρατιωτικής δράσης χωρίς έγκριση από το Κογκρέσο.

 Πώς φτάσαμε έως εδώ

Αν και οι διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν με την επιστολή του Τραμπ στον ηγέτη του Ιράν το 2025 και αρκετούς γύρους επαφών με ενδιάμεσους, η απόσυρση των ΗΠΑ από τη συμφωνία του 2015 (JCPOA) και η κλιμάκωση του 2025 οδήγησαν σε σημερινό αδιέξοδο

Τι σημαίνει αυτό για την παγκόσμια ασφάλεια

Διπλωματικό παραθύρι παραμένει ανοικτό: Η πρόταση για ένα παγωμένο, αλλά όχι πλήρως απενεργοποιημένο, πυρηνικό πρόγραμμα που θα συνοδεύεται από κάποιου είδους διεθνή παρακολούθηση δείχνει ότι χώρος για συμβιβασμό υπάρχει — υπό όρους.

📍 Κίνδυνος κλιμάκωσης: Η στρατιωτική κινητοποίηση, οι πολιτικές πιέσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ και οι μαχητικές ρητορικές δημιουργούν ένα επικίνδυνο περιθώριο λάθους που μπορεί να εκτροχιάσει ακόμα και μια άτυπη συμφωνία.

Η επόμενη κρίσιμη εβδομάδα — με τεχνικό γύρο στη Βιέννη και διεθνείς αξιολογήσεις — ενδέχεται να κρίνει αν η διπλωματία θα αντέξει ή αν η περιοχή θα εισέλθει ξανά σε θερμό πέρασμα.

Πηγή: pagenews.gr