Χάος στο Ιράν: Το Τελευταίο Παιχνίδι του Νετανιάχου;

Γιατί ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν δεν είναι απλώς ένα στρατιωτικό χτύπημα — αλλά ένα αβέβαιο, ριψοκίνδυνο τέλος εποχής

Η αναφορά στην “τελική φάση” του πολέμου κατά του Ιράν — με επιθέσεις των Ηνωμένες Πολιτείες και Ισραήλ που στόχευσαν την ιρανική ηγεσία και αιματοδότησαν μια κρίση στη Μέση Ανατολή — δεν είναι διπλωματικός όρος· είναι πραγματικότητα με άμεσες επιπτώσεις για ολόκληρο το διεθνές σύστημα. Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις, από τις αρχικές επιθέσεις μέχρι τη δολοφονία ανώτατων διοικητών, έχουν εισαγάγει μια περίοδο αστάθειας, κλιμάκωσης και απροσδιόριστου αποτελέσματος.

ΣΤΟΧΟΣ: ΠΤΩΣΗ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΟΧΙ ΜΟΝΟ ΠΥΡΗΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Η επιχειρησιακή εκστρατεία των ΗΠΑ και του Ισραήλ — που φέρει κωδικές ονομασίες όπως “Epic Fury” στις ΗΠΑ ή “Roaring Lion” στο Ισραήλ — δεν περιορίζεται σε περιορισμένα πλήγματα σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Ο βασικός στρατηγικός στόχος είναι η απομάκρυνση του ιρανικού καθεστώτος από την εξουσία και η διάλυση των μηχανισμών που το στηρίζουν.

Αυτή η επιλογή, όπως επισημαίνουν αναλυτές, σηματοδοτεί δραματική αλλαγή στρατηγικής από μια στρατιωτική αποτροπή σε προσπάθεια καθεστωτικής αλλαγής — ένα αποτέλεσμα που ιστορικά αποδεικνύεται υπερβολικά φιλόδοξο και επικίνδυνο. Η στρατιωτική εμπλοκή γίνεται πλέον μέρος ενός ασύμμετρου πολέμου που επηρεάζει ευρύτερα τη Μέση Ανατολή και τις παγκόσμιες συμμαχίες, με κίνδυνο εκτεταμένης περιφερειακής αστάθειας.

Ο ΝΕΤΑΝΙΑΧΟΥ ΚΑΙ Ο „ΜΕΓΑΛΟΣ ΣΤΟΧΟΣ”

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Benjamin Netanyahu έχει ωθήσει επανειλημμένα το Τελ Αβίβ σε στρατιωτική κλιμάκωση, βλέποντας στην επίθεση κατά του Ιράν όχι μόνο ασφάλεια αλλά και πολιτική υπεραξία. Σύμφωνα με αναλυτές που φιλοξενεί το The Guardian, η δημόσια υποστήριξη στο Ισραήλ για τη στρατηγική αυτή είναι ευρεία και συχνά ενώνει πολιτικούς αντιπάλους πίσω από μια γραμμή σκληρής ασφαλείας.

Αλλά το μεγάλο ερώτημα που τίθεται πλέον διεθνώς — και που καθιστά αυτό το σενάριο πολύ πιο επικίνδυνο από ένα στιγμιαίο στρατιωτικό πλήγμα — είναι:

Τι συμβαίνει όταν ο “στόχος” δεν είναι απλώς μια στρατιωτική αποτροπή αλλά η ίδια η κατάλυση του καθεστώτος;

Η απάντηση μέχρι στιγμής δείχνει ένα γεωπολιτικό χάος, όχι αυτοματοποιημένη κατάρρευση του ιρανικού κράτους.

ΧΑΟΣ ΑΝΤΙ ΓΙΑ ΤΕΛΟΣ ΠΟΛΕΜΟΥ

Ακόμα και αν επιτευχθεί η τακτική εξόντωση ηγετικών προσώπων, δεν υπάρχει εγγυημένη θεσμική συνέχεια για ένα μεταβατικό σχήμα στο Ιράν. Αντίθετα:

• Η Τεχεράνη δείχνει αποφασισμένη να αντισταθεί, με δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών ότι ο πόλεμος δεν θα φέρει καλό αποτέλεσμα για τους επιτιθέμενους.
• Το ίντερνετ έχει σχεδόν καταρρεύσει πλήρως στο εσωτερικό του Ιράν, εντείνοντας την απομόνωση και την αλλαγή του κοινωνικού ιστού.
• Η εμπειρία από προηγούμενες προσπάθειες αλλαγής καθεστώτων δείχνει ότι η εξωτερική ισχύς δύσκολα μεταφράζεται σε πολιτική νομιμότητα στο εσωτερικό.

Όλα αυτά συνθέτουν μια εικόνα όπου το τέλος δεν είναι σαφές αλλά φαίνεται να οδηγεί σε περισσότερη αστάθεια, όχι σε ένα νέο, σταθερό καθεστώς.

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΞΕΠΕΡΝΑΝ ΤΟ ΙΡΑΝ

Η στρατιωτική κρίση επηρεάζει ήδη ευρύτερα:

• Τις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές και κρίσεις στις αλυσίδες εφοδιασμού.
• Τις περιφερειακές δυνάμεις του «Αξονα της Αντίστασης» που μπορεί να κινηθούν αυτοτελώς.
• Τις σχέσεις των ΗΠΑ με συμμάχους όπως η ΕΕ, οι οποίοι καλούν σε αυτοσυγκράτηση αλλά δεν συμμετέχουν ενεργά στον πόλεμο.

Αντί δηλαδή για έναν σχεδιασμένο «τελικό γύρο», η σύγκρουση μοιάζει να οδηγεί σε ένα ευρύ, λειτουργικά ασαφές τέλος εποχής για την ιρανική ηγεσία — και μια αρχή νέας εποχής γεωπολιτικών ρηγμάτων.

 Χάος, όχι Τέλος

Ο πόλεμος αυτός του 2026 δεν μοιάζει με τα προηγούμενα συμβατικά επεισόδια της σύγκρουσης με το Ιράν. Είναι ένα στρατηγικό στοίχημα ασύμμετρου μάλλον παρά πεπερασμένου πολέμου — με:

• Αντιπαραθέσεις χωρίς σαφή στρατηγικό τέλος,
• Ευρύτερες γεωπολιτικές ανακατατάξεις,
• Περιορισμό του ηγετικού κεφαλαίου των ΗΠΑ και Ισραήλ,
• Και αμφίβολη μελλοντική σταθερότητα στην ίδια την Μέση Ανατολή.

Η κρίση δεν τελειώνει απλώς — μεταλλάσσεται.

Πηγές εμπλουτισμού

•   Reuters
• The Guardian 
• Financial Times