Μία στις τρεις γυναίκες στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει βιώσει κάποια μορφή βίας κατά τη διάρκεια της ζωής της, σύμφωνα με τη μεγαλύτερη και πιο πρόσφατη έρευνα που δημοσιοποιήθηκε σήμερα από τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ (FRA) και το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων (EIGE). Η έκθεση, που βασίζεται σε περισσότερες από 114.000 συνεντεύξεις με γυναίκες ηλικίας 18-74 ετών σε όλη την ΕΕ, διεξήχθη από τον Σεπτέμβριο του 2020 έως τον Μάρτιο του 2024 και αποτελεί συνέχεια της αντίστοιχης μελέτης του 2014, αποκαλύπτοντας ότι η βία κατά των γυναικών παραμένει βαθιά ριζωμένη και σε πολλές περιπτώσεις εντείνεται –ιδιαίτερα στον ψηφιακό χώρο.
Η έκταση της βίας: Από την ψυχολογική κακοποίηση μέχρι την σωματική και σεξουαλική
Σύμφωνα με τα ευρήματα, το 30% των γυναικών έχει βιώσει ταπείνωση, απειλές ή ελεγκτική συμπεριφορά από τρέχοντα ή πρώην σύντροφο. Σχεδόν μία στις δέκα έχει τραυματιστεί σωματικά από σύντροφο, ενώ το 17,2% έχει υποστεί σεξουαλική βία σε κάποια φάση της ζωής του. Παράλληλα, το 8,5% των γυναικών αναφέρει ότι έχει πέσει θύμα διαδικτυακού εκφοβισμού, ενώ το 10,2% έχει παρακολουθηθεί ή παρενοχληθεί online από τον σύντροφό του – ένα ποσοστό που δείχνει σαφή αύξηση σε σχέση με την προηγούμενη έρευνα, λόγω της ευρύτερης χρήσης των κοινωνικών δικτύων και των ψηφιακών εργαλείων ελέγχου.
Η έκθεση επισημαίνει ότι η διαδικτυακή βία εξελίσσεται σε νέα, ιδιαίτερα ύπουλη μορφή κακοποίησης, με εργαλεία όπως το stalking μέσω εφαρμογών, η διάδοση προσωπικών φωτογραφιών χωρίς συναίνεση και ο συνεχής ψηφιακός έλεγχος να γίνονται όλο και συχνότερα.
Η σιωπή των θυμάτων: Μόλις 6-11% καταγγέλλει στην αστυνομία
Ένα από τα πιο ανησυχητικά ευρήματα είναι το χαμηλό ποσοστό καταγγελιών. Μόνο το 6,1% των γυναικών που υπέστησαν κακοποίηση από σύντροφο και το 11,3% όσων δέχθηκαν επίθεση από μη σύντροφο απευθύνθηκαν στις αρχές. Οι λόγοι που επικαλούνται οι ίδιες οι γυναίκες είναι πολλαπλοί και βαθιά ριζωμένοι στην κοινωνία: ντροπή, φόβος αντιποίνων, αυτοκατηγορία, δυσπιστία προς τις αρχές και η πεποίθηση ότι «δεν θα γίνει τίποτα» ή ότι «η κακοποίηση είναι κάτι φυσιολογικό».
Η διευθύντρια του FRA, Σίρπα Ραούτιο, τόνισε με έμφαση: «Όταν η κακοποίηση αντιμετωπίζεται ως φυσιολογική ή αγνοείται, αντανακλά συστημικές αποτυχίες. Τα κράτη έχουν την υποχρέωση να αποτρέπουν, να προστατεύουν και να εγγυώνται την πρόσβαση στη δικαιοσύνη».
Η σύγκριση με το 2014: Πρόοδος ή στασιμότητα;
Η νέα έρευνα συγκρίνεται άμεσα με την προηγούμενη του 2014 και δείχνει ότι, παρά τις νομοθετικές πρωτοβουλίες και τις ευαισθητοποιήσεις της τελευταίας δεκαετίας, τα ποσοστά βίας παραμένουν εξαιρετικά υψηλά. Η αύξηση της διαδικτυακής βίας αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό νέο στοιχείο, ενώ η υπο-καταγραφή των περιστατικών συνεχίζει να υπονομεύει κάθε προσπάθεια ακριβούς χαρτογράφησης και αποτελεσματικής αντιμετώπισης.
Τι σημαίνει αυτό για την Ευρώπη του 2026
Η έκθεση FRA-EIGE έρχεται σε μια περίοδο που η ΕΕ προωθεί την Οδηγία για την Καταπολέμηση της Βίας κατά των Γυναικών και ενισχύει τα μέτρα προστασίας, ωστόσο τα στοιχεία αποδεικνύουν ότι η εφαρμογή παραμένει ανεπαρκής. Η βία κατά των γυναικών δεν είναι μεμονωμένο φαινόμενο: συνδέεται άμεσα με ανισότητες φύλου, οικονομική εξάρτηση, κοινωνικά στερεότυπα και ελλείψεις στο σύστημα δικαιοσύνης και πρόνοιας.
Οι δύο οργανισμοί καλούν τα κράτη-μέλη να ενισχύσουν άμεσα:
- Την πρόληψη μέσω εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης από μικρή ηλικία
- Την προστασία των θυμάτων με άμεση πρόσβαση σε καταφύγια, ψυχολογική στήριξη και νομική βοήθεια
- Την αποτελεσματική δίωξη και την εκπαίδευση των αρχών ώστε να αντιμετωπίζουν τις καταγγελίες με σοβαρότητα και ευαισθησία
- Την αντιμετώπιση της ψηφιακής βίας με ειδική νομοθεσία και τεχνολογικά εργαλεία
Η Ευρώπη του 2026, παρά την οικονομική και τεχνολογική πρόοδο, εξακολουθεί να κουβαλάει ένα βαρύ φορτίο βίας κατά των γυναικών. Η έκθεση αυτή δεν είναι απλώς στατιστικά: είναι μια κραυγή συναγερμού για συστημικές αλλαγές, πριν η «πολιτισμένη» ήπειρος συνεχίσει να μετράει θύματα σε κάθε γειτονιά, σπίτι και οθόνη.
Πηγή: Pagenews.gr