Παγκόσμια Ενεργειακή Καταιγίδα: Θα Αντέξουν Ελλάδα και Κύπρος το Σοκ;

Η Scope Ratings προειδοποιεί ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση ΗΠΑ-Ισραήλ-Ιράν, με πιθανές διακοπές στο Στενό του Ορμούζ, μπορεί να προκαλέσει αρνητικό σοκ στην παγκόσμια ενέργεια, φέρνοντας στην πρώτη γραμμή την ευαλωτότητα της Ελλάδας και της Κύπρου.

Η ένταση στη Μέση Ανατολή ανάμεσα σε ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν δεν είναι πλέον μόνο μια στρατιωτική σύγκρουση, αλλά μια πρόκληση για την παγκόσμια οικονομία. Σύμφωνα με την Scope Ratings, η Ελλάδα και η Κύπρος εμφανίζονται μεταξύ των πιο ευάλωτων κρατών στην Ευρώπη, λόγω γεωγραφικής εγγύτητας και υψηλής ενεργειακής εξάρτησης.

Μια παρατεταμένη διαταραχή στις ενεργειακές ροές — ειδικά μέσω του κρίσιμου Στενού του Ορμούζ — θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, επιβράδυνση της ανάπτυξης, πίεση στα δημόσια οικονομικά και πιθανή αναστάτωση στην πολιτική σταθερότητα.

Η Ελλάδα και η Κύπρος στην Επικίνδυνη Ζώνη

Η Scope Ratings σημειώνει ότι το γεωπολιτικό ρίσκο αλλάζει δραματικά ανάλογα με τη διάρκεια και ένταση της σύγκρουσης:

• Σενάριο βραχείας σύγκρουσης: Οι μακροοικονομικές συνέπειες θα είναι διαχειρίσιμες, οι κεντρικές τράπεζες πιθανότατα θα αγνοήσουν προσωρινές πληθωριστικές πιέσεις.
• Σενάριο παρατεταμένης ή ευρύτερης σύγκρουσης: Οι πιο ευάλωτες χώρες είναι:
  1. Οι γεωγραφικά κοντινές στον πόλεμο (Ελλάδα, Κύπρος).
  2. Οι οικονομίες με υψηλή εξάρτηση από διεθνείς και μεσανατολικές ενεργειακές αλυσίδες.
  3. Τα κράτη με περιορισμένα δημοσιονομικά “μαξιλάρια”, που δεν μπορούν να απορροφήσουν στασιμοπληθωριστικές πιέσεις.

Ο κρίσιμος ρόλος του Στενού του Ορμούζ

Αν και το Ιράν αντιστοιχεί σε λιγότερο από 5% των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου, το συστημικό ρίσκο προκύπτει από την κρίσιμη γεωγραφική θέση:

• Περίπου 30% των παγκόσμιων θαλάσσιων μεταφορών πετρελαίου περνούν από το Στενό του Ορμούζ.
• Περίπου 20% του εμπορεύσιμου LNG προέρχεται από Κατάρ και ΗΑΕ.

Μια παρατεταμένη διαταραχή στις εξαγωγικές εγκαταστάσεις, τις ενεργειακές υποδομές ή στη διέλευση από το Ορμούζ θα μπορούσε να πυροδοτήσει ένα αρνητικό σοκ προσφοράς, με συνέπειες:

• Αύξηση τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου διεθνώς.
• Πίεση στην ανάπτυξη και τα δημόσια οικονομικά.
• Δυνατότητα πολιτικής αστάθειας σε χώρες της περιοχής και εκτός.

Τι σημαίνει για Ελλάδα και Κύπρο

Η ανάλυση της Scope υπογραμμίζει ότι Ελλάδα και Κύπρος είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένες λόγω:

• Υψηλής ενεργειακής εξάρτησης από εισαγόμενα καύσιμα.
• Μικρών δημοσιονομικών αποθεμάτων για να αντιμετωπίσουν στασιμοπληθωριστικά σοκ.
• Γεωγραφικής εγγύτητας στον Περσικό Κόλπο και πιθανών αλυσιδωτών επιπτώσεων στις ευρωπαϊκές αγορές.

Ταυτόχρονα, η παρακολούθηση της κατάστασης στον Κόλπο και οι στρατηγικές αποθεμάτων ενέργειας γίνονται κρίσιμες για τη διασφάλιση της οικονομικής σταθερότητας.

Στρατηγικές αντιμετώπισης και συστάσεις

Οι αναλυτές της Scope συνιστούν:

• Ενίσχυση ενεργειακών αποθεμάτων και διαφοροποίηση προμηθευτών για Ελλάδα και Κύπρο.
• Σχεδιασμός σεναρίων παρατεταμένων τιμών ενέργειας για τον κρατικό προϋπολογισμό.
• Συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς για την παρακολούθηση των διαδρομών μεταφοράς ενέργειας.

Πηγές εμπλουτισμού:

• Scope Ratings 
• International Energy Agency (IEA) 
• Bloomberg, Reuters 
• World Bank