Η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μια νέα, εξαιρετικά επικίνδυνη φάση, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξετάζουν το ενδεχόμενο αποστολής ειδικών δυνάμεων στο Ιράν για την κατάσχεση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου της χώρας. Σύμφωνα με πληροφορίες που αποκάλυψε το Axios, η επιχείρηση αποτελεί ένα από τα σενάρια που βρίσκονται στο τραπέζι των στρατιωτικών επιτελείων.
Η συζήτηση αφορά μια ενδεχόμενη επιχείρηση βαθιά μέσα στο ιρανικό έδαφος, με στόχο την εξασφάλιση περίπου 450 κιλών ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%, υλικό που βρίσκεται πολύ κοντά στο επίπεδο που απαιτείται για την κατασκευή πυρηνικού όπλου.
«Ίσως το κάνουμε αργότερα»
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο ανάπτυξης χερσαίων δυνάμεων, μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Air Force One.
«Αν το κάναμε, θα ήταν για πολύ καλό λόγο», ανέφερε, χωρίς να αποκλείσει την πιθανότητα στρατιωτικής αποστολής για τον έλεγχο των πυρηνικών αποθεμάτων του Ιράν.
Η συζήτηση εντάσσεται στο ευρύτερο στρατηγικό στόχο της Ουάσιγκτον και του Ισραήλ να αποτρέψουν την Τεχεράνη από το να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Τα υπόγεια πυρηνικά «καταφύγια» του Ιράν
Σύμφωνα με αμερικανικές και ισραηλινές εκτιμήσεις, το μεγαλύτερο μέρος του εμπλουτισμένου ουρανίου βρίσκεται σε βαριά οχυρωμένες εγκαταστάσεις, κυρίως:
- στην πυρηνική εγκατάσταση του Ισφαχάν
- στο Φορντό
- στη Νατάνζ
Οι εγκαταστάσεις αυτές βρίσκονται σε υπόγειες σήραγγες και προστατεύονται από πολυεπίπεδα συστήματα άμυνας, γεγονός που καθιστά μια επιχείρηση κατάσχεσης εξαιρετικά περίπλοκη και επικίνδυνη.
Γι’ αυτό και οι στρατιωτικοί σχεδιασμοί προβλέπουν ότι μια τέτοια αποστολή θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί μόνο εφόσον έχει προηγηθεί σημαντική αποδυνάμωση των ιρανικών στρατιωτικών δυνατοτήτων.
Το σενάριο της επιχείρησης
Σύμφωνα με αξιωματούχους που μίλησαν στο Axios, στο τραπέζι βρίσκονται δύο βασικές επιλογές:
- Μεταφορά του πυρηνικού υλικού εκτός Ιράν, υπό στρατιωτική προστασία.
- Αραίωση του ουρανίου επί τόπου, με τη συμμετοχή πυρηνικών επιστημόνων και διεθνών εμπειρογνωμόνων.
- Σε κάθε περίπτωση, μια τέτοια επιχείρηση θα απαιτούσε την παρουσία ειδικών μονάδων, πιθανώς αμερικανικών και ισραηλινών, σε ιρανικό έδαφος – εξέλιξη που θα σήμαινε δραματική κλιμάκωση της σύγκρουσης.
Η στρατηγική διάσταση
Η πιθανότητα μιας τέτοιας επιχείρησης συνδέεται άμεσα με την κλιμάκωση του πολέμου μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, που ξέσπασε μετά τις συντονισμένες αεροπορικές επιδρομές κατά ιρανικών στόχων στα τέλη Φεβρουαρίου.
Οι αεροπορικές επιθέσεις είχαν στόχο πυρηνικές εγκαταστάσεις, στρατιωτικές υποδομές και κέντρα διοίκησης, ενώ η Τεχεράνη απάντησε με επιθέσεις drones και πυραύλων σε περιφερειακές βάσεις των ΗΠΑ και συμμάχων τους.
Για την Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ, το βασικό ερώτημα παραμένει εάν το πυρηνικό υλικό του Ιράν έχει παραμείνει προσβάσιμο μετά τους βομβαρδισμούς – και αν μπορεί να πέσει σε λάθος χέρια.
Το γεωπολιτικό ρίσκο
Αναλυτές επισημαίνουν ότι μια επιχείρηση κατάσχεσης πυρηνικού υλικού θα ήταν μία από τις πιο επικίνδυνες στρατιωτικές αποστολές των τελευταίων δεκαετιών.
Θα απαιτούσε:
- επιχειρήσεις βαθιά στο ιρανικό έδαφος
- διείσδυση σε υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις
- άμεση σύγκρουση με ιρανικές στρατιωτικές δυνάμεις
Παράλληλα, θα μπορούσε να προκαλέσει ευρύτερη περιφερειακή σύρραξη, με εμπλοκή δυνάμεων από τον Περσικό Κόλπο μέχρι τη Μεσόγειο.
Σε μια περιοχή όπου οι ισορροπίες είναι ήδη εύθραυστες, το ερώτημα δεν είναι μόνο αν θα γίνει μια τέτοια επιχείρηση — αλλά πώς θα αντιδράσει το Ιράν και ποια θα είναι η επόμενη ημέρα στη Μέση Ανατολή.
Πηγές εμπλουτισμού:
- Axios,
- Reuters,
- Al Jazeera,
- The Jerusalem Post