ΗΠΑ: Αντασφαλίσεις 20 δισ. δολαρίων για τα τάνκερ στον Περσικό Κόλπο

Σε μια κίνηση με ισχυρό γεωπολιτικό και ενεργειακό αποτύπωμα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν ότι θα προσφέρουν αντασφαλιστική κάλυψη έως 20 δισ. δολάρια για απώλειες που σχετίζονται με τη ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο, με στόχο να στηρίξουν τους μεταφορείς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου σε μια από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες αρτηρίες του πλανήτη. Το σχέδιο υλοποιείται μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC) και έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο πόλεμος με το Ιράν, οι ζημιές σε δεξαμενόπλοια και η απόσυρση μέρους της ιδιωτικής ασφαλιστικής κάλυψης έχουν πλήξει σοβαρά την εμπιστοσύνη της αγοράς.

Η παρέμβαση της Ουάσινγκτον δεν είναι μια απλή τεχνική διευκόλυνση για τη ναυτασφαλιστική αγορά. Αντίθετα, πρόκειται για μια κρατική ομπρέλα εμπιστοσύνης σε μια περιοχή όπου η εμπορική δραστηριότητα έχει βρεθεί αντιμέτωπη με πρωτοφανή αβεβαιότητα. Η ίδια η DFC ανέφερε ότι η κάλυψη θα παρέχεται σε κυλιόμενη βάση και στην αρχική της φάση θα επικεντρωθεί στην ασφάλιση κύτους και μηχανημάτων, καθώς και του φορτίου, επιδιώκοντας να καλύψει τις πιο κρίσιμες πτυχές της θαλάσσιας μεταφοράς ενέργειας.

Η εντολή Τραμπ και το στρατηγικό βάρος του Ορμούζ

Το νέο πλαίσιο ενεργοποιήθηκε μετά από εντολή του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος στις αρχές της εβδομάδας ζήτησε από την DFC να προσφέρει ασφάλιση πολιτικού κινδύνου και οικονομικές εγγυήσεις για το θαλάσσιο εμπόριο στον Κόλπο. Η απόφαση συνδέεται άμεσα με την παράλυση που έχει προκληθεί στη διέλευση δεξαμενόπλοιων πετρελαίου και LNG μέσω του Στενού του Ορμούζ, της θαλάσσιας δίοδοu ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν, από όπου υπό κανονικές συνθήκες διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου καθημερινά.

Η σημασία του περάσματος είναι τεράστια. Το Ορμούζ δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη ναυτιλιακό choke point, αλλά τον πυρήνα της παγκόσμιας ροής ενέργειας από τον Κόλπο προς την Ασία, την Ευρώπη και άλλες αγορές. Γι’ αυτό και κάθε διαταραχή στην ελεύθερη διέλευση έχει άμεσες συνέπειες όχι μόνο για τα ναύλα και τα ασφάλιστρα, αλλά και για τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και συνολικά για την ενεργειακή ασφάλεια.

Η ιδιωτική ασφάλιση υποχωρεί, το αμερικανικό κράτος παρεμβαίνει

Η αμερικανική παρέμβαση έρχεται επειδή η ιδιωτική αγορά ασφάλισης έχει αρχίσει να δείχνει τα όριά της απέναντι στην κλιμάκωση του κινδύνου. Σύμφωνα με το Reuters, τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου έχουν αυξηθεί αισθητά, ενώ ορισμένοι πάροχοι είτε έχουν περιορίσει είτε έχουν αποσύρει πλήρως την κάλυψη για πλοία που επιχειρούν στην περιοχή. Αυτό δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο: όσο αυξάνεται ο κίνδυνος, τόσο δυσκολότερο γίνεται για τους μεταφορείς να εξασφαλίσουν βιώσιμο ασφαλιστικό κόστος και τόσο περισσότερο περιορίζεται η κίνηση των πλοίων.

Αυτό ακριβώς προσπαθεί να σπάσει η DFC. Με τη δημιουργία ενός αντασφαλιστικού μηχανισμού τόσο μεγάλου μεγέθους, η Ουάσινγκτον επιχειρεί να λειτουργήσει ως backstop για την αγορά, ώστε να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των ασφαλιστών, των πλοιοκτητών και των ενεργειακών traders. Η λογική είναι ότι ένα ισχυρό δημόσιο δίχτυ προστασίας μπορεί να περιορίσει τον φόβο των μαζικών ζημιών και να βοηθήσει στη σταδιακή επιστροφή της κανονικότητας στις ροές πετρελαίου και LNG.

Σε συνεργασία με ιδιώτες ασφαλιστές και τη CENTCOM

Η DFC ξεκαθάρισε ότι δεν θα κινηθεί μόνη της, αλλά θα συνεργαστεί με προτιμώμενους Αμερικανούς ασφαλιστικούς εταίρους, χωρίς ωστόσο να κατονομάσει τις εταιρείες που θα συμμετάσχουν. Παράλληλα, η υπηρεσία βρίσκεται σε συντονισμό με το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ και με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) για τα επόμενα βήματα εφαρμογής του σχεδίου. Αυτό δείχνει ότι το εγχείρημα δεν έχει μόνο ασφαλιστική αλλά και σαφή στρατιωτικο-στρατηγική διάσταση, καθώς συνδέεται με την προστασία των θαλάσσιων εμπορικών διαδρόμων σε ένα ενεργό πολεμικό περιβάλλον.

Η εμπλοκή της CENTCOM ενισχύει την αίσθηση ότι η Ουάσινγκτον επιδιώκει να υποστηρίξει το ασφαλιστικό σκέλος με ένα παράλληλο πλέγμα αποτροπής και επιτήρησης στην περιοχή. Ήδη άλλες αναφορές έχουν συνδέσει το αμερικανικό σχέδιο με πιθανή ενίσχυση της ναυτικής συνοδείας δεξαμενόπλοιων, εάν αυτό κριθεί αναγκαίο. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, η αντασφάλιση δεν αποτελεί μόνο οικονομικό μέτρο, αλλά μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας να διατηρηθεί ανοιχτός ένας κρίσιμος ενεργειακός διάδρομος.

Ο αποκλεισμός φορτίων και η πίεση στην αγορά

Οι αποστολές πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω του Ορμούζ έχουν δεχθεί ισχυρό πλήγμα. Το Reuters μεταδίδει ότι πολλά δεξαμενόπλοια έχουν υποστεί ζημιές από επιθέσεις, ενώ άλλα έχουν παραμείνει μπλοκαρισμένα, με αποτέλεσμα να συσσωρεύεται σημαντικός όγκος φορτίων στην περιοχή. Το πάγωμα αυτό δεν επηρεάζει μόνο τους πλοιοκτήτες και τους ασφαλιστές, αλλά ολόκληρη την παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού ενέργειας, καθώς κάθε καθυστέρηση ή ακύρωση δρομολογίου συμπιέζει την προσφορά και ενισχύει τη μεταβλητότητα των τιμών.

Η ανησυχία είναι ακόμη μεγαλύτερη επειδή στον Κόλπο βρίσκονται εκατοντάδες πλοία. Σύμφωνα με το Reuters, στην περιοχή κινούνται περίπου 1.000 σκάφη, εκ των οποίων τα μισά είναι τάνκερ πετρελαίου και φυσικού αερίου, με συνολική αξία κύτους που υπερβαίνει τα 25 δισ. δολάρια. Όταν ένα τόσο μεγάλο μέρος της παγκόσμιας ενεργειακής ναυτιλίας βρίσκεται εκτεθειμένο σε κίνδυνο, γίνεται σαφές γιατί η ασφαλιστική αγορά και οι κυβερνήσεις θεωρούν αναγκαία μια τόσο μεγάλη παρέμβαση.

Γιατί τα 20 δισ. δολάρια έχουν τόσο μεγάλη σημασία

Το μέγεθος της κάλυψης από μόνο του δείχνει το βάθος της ανησυχίας. Τα 20 δισ. δολάρια δεν αποτελούν ένα συμβολικό νούμερο, αλλά μια προσπάθεια να δημιουργηθεί ένα αποθεματικό επαρκές για να απορροφήσει πολλαπλά συμβάντα ή σοβαρές απώλειες σε ένα περιβάλλον πολεμικού κινδύνου. Η DFC διευκρίνισε ότι η κάλυψη θα λειτουργεί rolling, δηλαδή θα ανανεώνεται και θα εφαρμόζεται σε συνεχή βάση, στοιχείο που επιτρέπει μεγαλύτερη ευελιξία καθώς η κατάσταση στην περιοχή εξελίσσεται.

Αυτή η δομή υποδηλώνει ότι οι ΗΠΑ δεν βλέπουν την κρίση ως μια σύντομη παρένθεση, αλλά ως μια κατάσταση που μπορεί να διαρκέσει και να απαιτήσει διαρκή προσαρμογή. Με άλλα λόγια, το σχέδιο δεν είναι ένα προσωρινό «μπάλωμα», αλλά μια απόπειρα δημιουργίας μηχανισμού σταθεροποίησης όσο η σύγκρουση με το Ιράν συνεχίζει να απειλεί τις εμπορικές ροές.

Το μήνυμα προς τις αγορές ενέργειας

Πίσω από την πρωτοβουλία της DFC κρύβεται ένα ευρύτερο μήνυμα προς τις αγορές: οι ΗΠΑ δεν θέλουν να επιτρέψουν μια παρατεταμένη ασφυξία στη ροή πετρελαίου και LNG από τον Κόλπο. Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των μεταφορέων είναι κρίσιμη, γιατί χωρίς πλοία, ασφάλιση και χρηματοδότηση, ακόμη και τα διαθέσιμα φορτία δεν μπορούν να φτάσουν στους τελικούς προορισμούς τους. Η αγορά ενέργειας δεν χρειάζεται μόνο παραγωγή, αλλά και ασφαλή μεταφορά. Και αυτή ακριβώς είναι η διάσταση στην οποία παρεμβαίνει τώρα η Ουάσινγκτον.

Το ενδιαφέρον είναι ότι η κίνηση αυτή έρχεται τη στιγμή που οι τιμές πετρελαίου έχουν ήδη ενισχυθεί από τον φόβο ευρύτερης αποσταθεροποίησης στη Μέση Ανατολή. Επομένως, η ασφαλιστική κάλυψη των πλοίων δεν αφορά μόνο τη ναυτιλία, αλλά λειτουργεί και ως εργαλείο αποτροπής ενός νέου μεγάλου ενεργειακού σοκ με επιπτώσεις στον πληθωρισμό, στη βιομηχανία και στις οικονομίες που εξαρτώνται από τις εισαγωγές καυσίμων.

Μια κίνηση με οικονομικό και γεωπολιτικό αποτύπωμα

Η αμερικανική απόφαση δείχνει ότι η κρίση στον Περσικό Κόλπο έχει πλέον περάσει σε φάση όπου η ασφάλιση, η στρατιωτική προστασία και η ενεργειακή πολιτική συνδέονται άμεσα. Η DFC, που παραδοσιακά συνεργάζεται με ιδιώτες επενδυτές για την υποστήριξη έργων σε αναπτυσσόμενες χώρες, αναλαμβάνει τώρα ρόλο πολύ πιο κρίσιμο και γεωστρατηγικό: να στηρίξει τη συνέχιση του θαλάσσιου εμπορίου σε μια εμπόλεμη ζώνη με παγκόσμια σημασία.

Το αν η πρωτοβουλία θα αποδειχθεί επαρκής θα φανεί στην πράξη, από το κατά πόσο οι ασφαλιστές θα επανέλθουν, οι πλοιοκτήτες θα ξαναστείλουν τάνκερ και οι ροές ενέργειας θα αρχίσουν να ομαλοποιούνται. Σε κάθε περίπτωση, το μήνυμα που στέλνει η Ουάσινγκτον είναι σαφές: το Στενό του Ορμούζ είναι υπερβολικά σημαντικό για να αφεθεί να παραλύσει από τον φόβο του πολέμου και του ασφαλιστικού κενού.

Πηγή: Pagenews.gr