Deepfakes: Τα σημάδια που αποκαλύπτουν τις ψεύτικες εικόνες, φωνές και βίντεο

Η νέα εποχή της ψηφιακής παραπλάνησης

Τα λεγόμενα deepfakes αποτελούν μία από τις πιο ανησυχητικές εξελίξεις στον κόσμο της τεχνητής νοημοσύνης και της κυβερνοασφάλειας. Με τη βοήθεια προηγμένων αλγορίθμων και τεχνητών νευρωνικών δικτύων, είναι πλέον δυνατό να δημιουργηθούν εξαιρετικά ρεαλιστικά βίντεο, φωτογραφίες και φωνητικά μηνύματα που μοιάζουν απόλυτα αυθεντικά.

Οι εφαρμογές που επιτρέπουν την κατασκευή τέτοιων περιεχομένων είναι πλέον ευρέως διαθέσιμες, γεγονός που σημαίνει ότι ακόμη και απατεώνες χωρίς ιδιαίτερες τεχνικές γνώσεις μπορούν να δημιουργήσουν πειστικές απομιμήσεις. Οι τεχνολογίες αυτές είναι ικανές να κλωνοποιήσουν μια ανθρώπινη φωνή χρησιμοποιώντας μόλις τρία έως πέντε δευτερόλεπτα ηχητικού υλικού, ενώ με λίγες φωτογραφίες μπορούν να δημιουργηθούν πειστικά βίντεο που μιμούνται την εμφάνιση και τις κινήσεις ενός ατόμου.

Παρά την τεχνολογική πρόοδο, όμως, τα deepfakes εξακολουθούν να αφήνουν πίσω τους μικρά αλλά σημαντικά «ίχνη» που μπορούν να αποκαλύψουν την απάτη.

Πώς δημιουργούνται τα deepfakes

Οι δημιουργοί deepfakes συλλέγουν συνήθως υλικό από δημόσιες πηγές στο διαδίκτυο. Βίντεο από κοινωνικά δίκτυα, διαδικτυακά σεμινάρια, podcasts, συνεντεύξεις ή δημόσιες ομιλίες αποτελούν ιδανικό υλικό για την εκπαίδευση των αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι απατεώνες επιχειρούν να συλλέξουν περισσότερα δείγματα φωνής καλώντας τα πιθανά θύματα και διατηρώντας τη συνομιλία όσο το δυνατόν περισσότερο. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να αποκτήσουν αρκετά δεδομένα για να δημιουργήσουν μια πιο πειστική φωνητική απομίμηση.

Ιδιαίτερα πολύτιμη για τους επιτιθέμενους είναι και η παραβίαση λογαριασμών που περιέχουν ηχητικά ή βίντεο μηνύματα, καθώς αυτά προσφέρουν πλούσιο υλικό για τη δημιουργία πειστικών deepfake.

Οπτικά σημάδια που προδίδουν ένα deepfake

Παρότι τα deepfakes γίνονται ολοένα και πιο ρεαλιστικά, υπάρχουν ορισμένα οπτικά στοιχεία που μπορούν να αποκαλύψουν ότι ένα βίντεο ή μια φωτογραφία έχει δημιουργηθεί από τεχνητή νοημοσύνη.

Ένα από τα πιο συχνά λάθη αφορά τον φωτισμό και τις σκιές. Τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης συχνά δυσκολεύονται να αναπαράγουν σωστά τη φυσική του φωτός. Έτσι μπορεί να εμφανίζονται σκιές που δεν ταιριάζουν με την κατεύθυνση του φωτός ή αντανακλάσεις στο δέρμα που φαίνονται αφύσικες.

Επίσης, είναι πιθανό να εμφανίζονται θολές περιοχές στο πρόσωπο, ιδιαίτερα γύρω από τη γραμμή των μαλλιών. Αυτές οι παραμορφώσεις δημιουργούνται όταν ο αλγόριθμος προσπαθεί να τοποθετήσει ένα ψηφιακά δημιουργημένο πρόσωπο πάνω σε ένα πραγματικό σώμα.

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό στοιχείο είναι το αφύσικο ανοιγοκλείσιμο των ματιών. Οι άνθρωποι ανοιγοκλείνουν τα μάτια τους περίπου 10 έως 20 φορές το λεπτό, ενώ στα deepfakes αυτό μπορεί να συμβαίνει πολύ πιο σπάνια ή υπερβολικά συχνά. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το ένα μάτι μπορεί να κινείται διαφορετικά από το άλλο.

Σημαντικό στοιχείο είναι επίσης ο συγχρονισμός των χειλιών με την ομιλία. Ακόμη και πολύ εξελιγμένα deepfakes παρουσιάζουν μικρές καθυστερήσεις μεταξύ ήχου και κινήσεων των χειλιών, οι οποίες μπορεί να γίνουν αντιληπτές από τον θεατή.

Προβλήματα στο φόντο και στις εκφράσεις

Ένα ακόμη στοιχείο που μπορεί να προδώσει ένα deepfake είναι το φόντο του βίντεο. Συχνά φαίνεται υπερβολικά θολό ή παραμένει στατικό ακόμη και όταν κινείται η κάμερα.

Επιπλέον, οι εκφράσεις του προσώπου συχνά δεν ανταποκρίνονται φυσικά στα συναισθήματα της συζήτησης. Τα χαμόγελα μπορεί να φαίνονται παγωμένα ή αφύσικα και να λείπουν οι μικρές ρυτίδες που δημιουργούνται όταν κάποιος εκφράζει πραγματικά συναισθήματα.

Τα ακουστικά σημάδια μιας τεχνητής φωνής

Οι συνθετικές φωνές που δημιουργούνται με τεχνητή νοημοσύνη έχουν βελτιωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ωστόσο εξακολουθούν να παρουσιάζουν ορισμένα χαρακτηριστικά που μπορούν να τις προδώσουν.

Ένα από αυτά είναι ο μονότονος ή «ηλεκτρονικός» τόνος. Η ανθρώπινη φωνή παρουσιάζει μικρές φυσικές μεταβολές στον τόνο και την ένταση, ενώ οι τεχνητές φωνές συχνά ακούγονται υπερβολικά ομοιόμορφες.

Επιπλέον, στις πραγματικές συνομιλίες υπάρχουν μικρές παύσεις και ήχοι αναπνοής μεταξύ των φράσεων. Στις συνθετικές φωνές αυτές οι λεπτομέρειες συχνά απουσιάζουν ή εμφανίζονται σε λάθος σημεία.

Σε ορισμένες περιπτώσεις η ομιλία μπορεί να ακούγεται ρομποτική ή να παρουσιάζει απότομες διακοπές, ενώ ο τρόπος προφοράς συγκεκριμένων λέξεων μπορεί να διαφέρει από τον τρόπο που μιλά συνήθως το πραγματικό άτομο.

Συμπεριφορικά σημάδια που αποκαλύπτουν την απάτη

Πέρα από τα τεχνικά στοιχεία, σημαντικό ρόλο παίζει και η συμπεριφορά του συνομιλητή σε μια βιντεοκλήση ή συνομιλία.

Ένα απλό τεστ είναι να ζητήσετε από το άτομο να γυρίσει το κεφάλι του στο πλάι. Πολλά deepfakes δημιουργούνται από εικόνες προσώπου που κοιτάζουν ευθεία την κάμερα, οπότε μια τέτοια κίνηση μπορεί να προκαλέσει παραμόρφωση ή «σπάσιμο» της εικόνας.

Επίσης, ζητήστε από το άτομο να κάνει μια αυθόρμητη κίνηση, όπως να κουνήσει το χέρι μπροστά από το πρόσωπό του ή να δείξει κάτι στο δωμάτιο. Τα deepfakes συχνά δυσκολεύονται να αποδώσουν σωστά τέτοιες κινήσεις.

Ένα ακόμη αποτελεσματικό μέσο είναι να κάνετε μια προσωπική ερώτηση που μόνο το πραγματικό άτομο θα μπορούσε να απαντήσει, όπως μια κοινή εμπειρία ή μια πρόσφατη επαγγελματική συνάντηση.

Τι πρέπει να κάνετε αν υποψιάζεστε deepfake

Αν έχετε την παραμικρή υποψία ότι συνομιλείτε με deepfake, η καλύτερη κίνηση είναι να τερματίσετε τη συνομιλία και να επικοινωνήσετε ξανά με άλλο τρόπο, για παράδειγμα μέσω τηλεφώνου ή διαφορετικής εφαρμογής.

Επίσης, μην ενδώσετε σε πιέσεις για άμεση αποστολή χρημάτων ή προσωπικών στοιχείων, καθώς οι απατεώνες συχνά δημιουργούν μια ψεύτικη αίσθηση επείγοντος για να παραπλανήσουν τα θύματα.

Τέλος, αν πιστεύετε ότι ένας λογαριασμός φίλου ή συνεργάτη έχει παραβιαστεί, ενημερώστε τον άμεσα μέσω άλλου καναλιού επικοινωνίας, ώστε να μπορέσει να λάβει τα απαραίτητα μέτρα προστασίας.

Η σημασία της ψηφιακής εγρήγορσης

Η εξάπλωση των deepfakes αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της ψηφιακής εποχής. Καθώς η τεχνολογία γίνεται όλο και πιο εξελιγμένη, η προσοχή στη λεπτομέρεια και η επαλήθευση της πληροφορίας αποτελούν τα σημαντικότερα εργαλεία προστασίας.

Η κατανόηση των οπτικών, ακουστικών και συμπεριφορικών ενδείξεων μπορεί να βοηθήσει τους χρήστες να αναγνωρίζουν τις ψηφιακές απάτες και να προστατεύουν τον εαυτό τους από τις νέες μορφές κυβερνοεγκλήματος.

Πηγή: Pagenews.gr