Το αμερικανικό δολάριο ολοκλήρωσε την εβδομάδα στο υψηλότερο επίπεδο του 2026, επιβεβαιώνοντας για ακόμη μία φορά τον ρόλο του ως παγκόσμιο ασφαλές καταφύγιο σε περιόδους γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Η ένταση στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα ο πόλεμος στο Ιράν έχει οδηγήσει τους επενδυτές να αναζητούν σταθερότητα στο αμερικανικό νόμισμα, προκαλώντας σημαντικές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές.
Οι εξελίξεις αυτές επηρέασαν έντονα τις χρηματοπιστωτικές αγορές, με τον δείκτη Bloomberg Dollar Spot να σημειώνει άνοδο 0,6% την Παρασκευή, καταγράφοντας τη δεύτερη συνεχόμενη εβδομάδα ισχυρών κερδών. Από την αρχή του έτους, ο δείκτης εμφανίζει συνολική άνοδο περίπου 2,5%, αποτυπώνοντας την αυξανόμενη ζήτηση για το αμερικανικό νόμισμα.
Το δολάριο επανέρχεται ως παγκόσμιο ασφαλές καταφύγιο
Σε περιόδους διεθνούς αστάθειας, οι επενδυτές συχνά στρέφονται σε νομίσματα που θεωρούνται πιο ασφαλή και σταθερά. Το δολάριο παραμένει διαχρονικά το σημαντικότερο τέτοιο νόμισμα, καθώς συνδέεται με τη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου και με την ισχυρότερη αγορά κρατικών ομολόγων.
Με την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, οι αγορές αντέδρασαν άμεσα. Η αυξημένη γεωπολιτική ένταση ώθησε πολλούς επενδυτές να μεταφέρουν κεφάλαια στο δολάριο, δημιουργώντας ένα νέο ράλι στο αμερικανικό νόμισμα.
Παράλληλα, η εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου ενισχύει περαιτέρω τη ζήτηση για δολάρια. Αυτό συμβαίνει για δύο βασικούς λόγους. Πρώτον, οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν πλέον έναν από τους σημαντικότερους εξαγωγείς ενέργειας παγκοσμίως, γεγονός που καθιστά την οικονομία τους λιγότερο ευάλωτη σε ενεργειακές κρίσεις σε σχέση με άλλες περιοχές. Δεύτερον, οι διεθνείς συναλλαγές πετρελαίου πραγματοποιούνται κυρίως σε δολάρια, γεγονός που αυξάνει τη ζήτηση για το νόμισμα όταν οι τιμές της ενέργειας ανεβαίνουν.
Όπως εξηγεί ο Paresh Upadhyaya, στρατηγικός αναλυτής της Pioneer Investments, οι γεωπολιτικές εξελίξεις λειτουργούν σωρευτικά υπέρ του αμερικανικού νομίσματος.
«Σταγόνα με τη σταγόνα οι αρνητικές γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή ενισχύουν την ελκυστικότητα του δολαρίου ως ασφαλούς καταφυγίου. Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι αυτή η τάση θα ανατραπεί άμεσα, δεδομένου ότι δεν υπάρχουν σημάδια τερματισμού της σύγκρουσης», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Οι μεγάλοι επενδυτές στρέφονται στο δολάριο
Η ενίσχυση του δολαρίου δεν οφείλεται μόνο στην αυξημένη γεωπολιτική ένταση, αλλά και στις κινήσεις μεγάλων επενδυτικών οργανισμών και θεσμικών κεφαλαίων.
Σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς, οι στρατηγικοί αναλυτές της JPMorgan Chase & Co. υιοθετούν πλέον σαφώς πιο θετική στάση απέναντι στο δολάριο, για πρώτη φορά μετά από περίπου έναν χρόνο. Η αλλαγή αυτή αποτυπώνει την εκτίμηση ότι το νόμισμα έχει σημαντικά περιθώρια ενίσχυσης όσο συνεχίζεται η διεθνής αβεβαιότητα.
Την ίδια στιγμή, η State Street καταγράφει τις ισχυρότερες εισροές κεφαλαίων προς το δολάριο από θεσμικούς επενδυτές εδώ και σχεδόν δύο χρόνια. Οι επενδυτικές αυτές ροές επιβεβαιώνουν ότι μεγάλα χαρτοφυλάκια διεθνώς αυξάνουν την έκθεσή τους στο αμερικανικό νόμισμα.
Επιπλέον, τα στοιχεία της Επιτροπής Εμπορευμάτων Μελλοντικής Εκπλήρωσης των ΗΠΑ δείχνουν ότι οι κερδοσκοπικοί επενδυτές μείωσαν δραστικά τα στοιχήματά τους εναντίον του δολαρίου, περιορίζοντας τις αρνητικές θέσεις τους σχεδόν κατά δύο τρίτα την εβδομάδα που έληξε στις 10 Μαρτίου.
Η αλλαγή αυτή αποτελεί σαφή ένδειξη ότι η αγορά αναθεωρεί τις προηγούμενες εκτιμήσεις περί αποδυνάμωσης του δολαρίου.
Ο ρόλος των επιτοκίων της Fed
Εκτός από τις γεωπολιτικές εξελίξεις και την άνοδο του πετρελαίου, σημαντικό ρόλο στην ενίσχυση του δολαρίου παίζουν και οι προσδοκίες των επενδυτών για τη νομισματική πολιτική της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed).
Μέχρι πρόσφατα, αρκετοί traders θεωρούσαν σχεδόν δεδομένο ότι η Fed θα προχωρούσε σε τουλάχιστον δύο μειώσεις επιτοκίων μέσα στο 2026. Ωστόσο, η νέα ενεργειακή κρίση και η άνοδος των τιμών πετρελαίου έχουν αυξήσει τις ανησυχίες για επαναφορά των πληθωριστικών πιέσεων.
Ως αποτέλεσμα, οι αγορές ομολόγων εμφανίζονται πλέον πιο επιφυλακτικές απέναντι σε ένα τέτοιο σενάριο. Οι traders δεν προεξοφλούν πλέον πλήρως μια μείωση επιτοκίων φέτος, κάτι που ενισχύει περαιτέρω το δολάριο.
Παρόλα αυτά, αρκετοί οικονομολόγοι εξακολουθούν να θεωρούν πιθανή μια χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής μέσα στους επόμενους μήνες. Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Reuters, 63 από τους 96 οικονομολόγους εκτιμούν ότι η Fed θα μειώσει τα επιτόκια στο εύρος 3,25% έως 3,50% κατά το επόμενο τρίμηνο, πιθανότατα τον Ιούνιο.
Η απόφαση αυτή ενδέχεται να ληφθεί λίγο μετά τη λήξη της θητείας του προέδρου της Fed, Τζερόμ Πάουελ, τον Μάιο.
Ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από τον στόχο
Ένας από τους βασικούς λόγους που δυσκολεύουν τις αποφάσεις της Fed είναι ο επίμονα υψηλός πληθωρισμός στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο δείκτης τιμών προσωπικών καταναλωτικών δαπανών (PCE) – που αποτελεί βασικό εργαλείο αξιολόγησης του πληθωρισμού για τη Fed – αυξήθηκε κατά 0,3% τον Ιανουάριο, οδηγώντας τον ετήσιο ρυθμό στο 2,8%.
Ακόμη πιο ανησυχητικός για τους αξιωματούχους της κεντρικής τράπεζας είναι ο δομικός δείκτης PCE, ο οποίος εξαιρεί τις πιο ευμετάβλητες τιμές ενέργειας και τροφίμων. Ο δείκτης αυτός αυξήθηκε 0,4% τον Ιανουάριο και 3,1% σε ετήσια βάση, παραμένοντας σημαντικά πάνω από τον στόχο του 2%.
Οι αξιωματούχοι της Fed δίνουν ιδιαίτερη σημασία στον δομικό πληθωρισμό, καθώς θεωρείται καλύτερος δείκτης για τις μακροπρόθεσμες τάσεις των τιμών.
Πίεση σε ευρώ και γιεν
Η ενίσχυση του δολαρίου συνοδεύεται από σημαντικές πιέσεις σε άλλα μεγάλα νομίσματα.
Το ευρώ υποχώρησε στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων επτά μηνών, καθώς η οικονομία της ευρωζώνης παραμένει ιδιαίτερα ευάλωτη στις αυξήσεις των τιμών ενέργειας. Η εξάρτηση της Ευρώπης από τις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου καθιστά το κοινό νόμισμα πιο ευαίσθητο στις ενεργειακές κρίσεις.
Οι επενδυτές στρέφουν πλέον το ενδιαφέρον τους στη συνεδρίαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί την επόμενη Πέμπτη. Στις αγορές αυξάνονται τα στοιχήματα ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας μπορεί να οδηγήσουν σε αυστηρότερη νομισματική πολιτική το 2026.
Ορισμένοι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι μια παρατεταμένη διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσε να ενισχύσει τις πληθωριστικές πιέσεις, οδηγώντας ενδεχομένως την ΕΚΤ σε σύσφιγξη της πολιτικής της.
Ωστόσο, σύμφωνα με αναλυτές της Citi, το βασικό σενάριο παραμένει η αναμονή, καθώς η μεγάλη αβεβαιότητα γύρω από τις γεωπολιτικές εξελίξεις καθιστά δύσκολη τη λήψη άμεσων αποφάσεων.
Η Ιαπωνία σε δύσκολη θέση
Ιδιαίτερα ευάλωτη στις ενεργειακές εξελίξεις εμφανίζεται η Ιαπωνία, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Το γιεν υποχώρησε στο πιο αδύναμο επίπεδο έναντι του δολαρίου από το 2024, πριν περιορίσει μέρος των απωλειών του στο τέλος της εβδομάδας. Το νόμισμα κινείται κοντά στο ψυχολογικό όριο των 160 γιεν ανά δολάριο, επίπεδο που πολλοί αναλυτές θεωρούν κρίσιμο.
Σε περίπτωση που το γιεν ξεπεράσει αυτό το όριο, δεν αποκλείεται η ιαπωνική κυβέρνηση ή η κεντρική τράπεζα να παρέμβουν στην αγορά συναλλάγματος, προκειμένου να στηρίξουν το νόμισμα.
Η αβεβαιότητα διατηρεί ισχυρό το δολάριο
Οι διεθνείς αγορές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, καθώς η πορεία της σύγκρουσης θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τη μελλοντική πορεία των νομισμάτων.
Όσο η γεωπολιτική ένταση παραμένει υψηλή και οι τιμές της ενέργειας συνεχίζουν να κινούνται ανοδικά, το δολάριο αναμένεται να διατηρήσει τη θέση του ως κορυφαίο ασφαλές καταφύγιο για τους επενδυτές παγκοσμίως.
Η ισχυρή ζήτηση για το αμερικανικό νόμισμα αποτελεί ακόμη μία ένδειξη ότι σε περιόδους διεθνούς αβεβαιότητας, οι αγορές εξακολουθούν να εμπιστεύονται τη σταθερότητα της αμερικανικής οικονομίας και του χρηματοπιστωτικού της συστήματος.
Πηγή: Pagenews.gr