Ιράν: Φόβοι γενικευμένης ανάφλεξης μετά τους ισχυρισμούς για πλήγματα κατά ΗΠΑ

Η Τεχεράνη επιχειρεί εμφανώς να προβάλλει εικόνα ισχύος και αποτροπής, σε μια στιγμή κατά την οποία ο πόλεμος με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ έχει ήδη μπει στην τρίτη του εβδομάδα. Το Reuters έχει μεταδώσει ότι οι αμερικανικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν συνεχίζονται με μεγάλη ένταση, με χιλιάδες πλήγματα σε στρατιωτικούς στόχους, ενώ η AP κάνει λόγο για συνεχιζόμενες επιθέσεις και από τις δύο πλευρές, με το μέτωπο να επεκτείνεται στον Κόλπο και τις γύρω χώρες. Σε αυτό το φόντο, κάθε ανακοίνωση για καταρρίψεις αεροσκαφών ή πλήγματα σε ναυτικές μονάδες αποκτά τεράστια γεωπολιτική βαρύτητα, ακόμη και όταν δεν έχει επιβεβαιωθεί.

Πολεμική ρητορική και μάχη αφηγήματος

Οι ανακοινώσεις της ιρανικής πλευράς εντάσσονται σε ένα περιβάλλον ακραίας πολεμικής ρητορικής, όπου η πληροφορία λειτουργεί πλέον ως όπλο. Η αναφορά της Επαναστατικής Φρουράς σε «200 στρατηγικούς στόχους» και σε τεράστιο ημερήσιο κόστος για την Ουάσιγκτον επιδιώκει να περάσει το μήνυμα ότι το Ιράν όχι μόνο αντέχει, αλλά και επιβάλλει φθορά στις ΗΠΑ. Από την άλλη πλευρά, οι αμερικανικές ανακοινώσεις υπογραμμίζουν ότι η στρατιωτική ισχύς της Ουάσιγκτον παραμένει συντριπτική και ότι το Ιράν έχει ήδη δεχθεί ισχυρότατα πλήγματα σε ναυτικές και πυραυλικές υποδομές.

Αυτή η σύγκρουση αφηγημάτων δεν είναι δευτερεύουσα. Σε κρίσεις τέτοιας έντασης, η εικόνα που διαμορφώνεται στο εσωτερικό κάθε χώρας αλλά και στη διεθνή κοινή γνώμη επηρεάζει τις πολιτικές αποφάσεις, την ψυχολογία των αγορών και την αντίδραση των συμμάχων. Το Ιράν επιδιώκει να δείξει ότι μπορεί να πλήξει αμερικανικά συμφέροντα σε αέρα, θάλασσα και ξηρά. Οι ΗΠΑ, αντίθετα, θέλουν να πείσουν ότι διατηρούν τον πλήρη επιχειρησιακό έλεγχο και ότι η Τεχεράνη δεν μπορεί να ανατρέψει τις στρατιωτικές ισορροπίες.

Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο του κινδύνου

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι μόνο οι στρατιωτικοί ισχυρισμοί, αλλά οι επιπτώσεις που ήδη καταγράφονται στη ναυσιπλοΐα και στις ενεργειακές ροές. Το Reuters αναφέρει ότι η σύγκρουση έχει ήδη διαταράξει τη ροή πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενώ η AP κάνει λόγο για ουσιαστικό κλείσιμο του περάσματος σε ορισμένες φάσεις της κρίσης. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά σημεία του πλανήτη, καθώς από εκεί περνά μεγάλο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και LNG.

Αν οι ιρανικοί ισχυρισμοί για πλήγματα σε πλοία και τάνκερ αντανακλούν έστω και μερικώς πραγματικές επιχειρησιακές ενέργειες, τότε ο κίνδυνος για τη διεθνή ναυτιλία και την αγορά ενέργειας είναι άμεσος. Τα ασφάλιστρα πολέμου ανεβαίνουν, οι ναυτιλιακές διαδρομές επανασχεδιάζονται και το κόστος μεταφοράς αυξάνεται. Σε μια τέτοια συνθήκη, η ενεργειακή κρίση δεν περιορίζεται στον Περσικό Κόλπο αλλά μεταφέρεται στις τιμές καυσίμων, στον πληθωρισμό και τελικά στην πραγματική οικονομία παγκοσμίως.

Ο κίνδυνος λάθους υπολογισμού μεγαλώνει

Το πιο επικίνδυνο σε αυτή τη φάση είναι ότι η περιοχή πλησιάζει σε ένα σημείο όπου ένα πραγματικό πλήγμα, μια εσφαλμένη εκτίμηση ή ακόμη και μια υπερβολική ανακοίνωση μπορεί να οδηγήσει σε αλυσιδωτή κλιμάκωση. Η AP έχει μεταδώσει ότι οι ΗΠΑ ενισχύουν την παρουσία τους στην περιοχή με επιπλέον πεζοναύτες και ναυτικές δυνάμεις, ενώ η ιρανική πλευρά απειλεί με αντίποινα κατά αμερικανικών και οικονομικών στόχων που συνδέονται με τους συμμάχους της Ουάσιγκτον στον Κόλπο.

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, ακόμη και αναφορές για πλήγματα σε αμερικανικά μαχητικά ή αντιπυραυλικά συστήματα αποκτούν τεράστια σημασία, επειδή μπορούν να μεταβάλουν την πίεση για στρατιωτική απάντηση. Εάν η Ουάσιγκτον θεωρήσει ότι απειλείται η αξιοπιστία της αποτροπής της ή ότι πλήττονται κρίσιμα συστήματα προστασίας συμμάχων και βάσεων, η επόμενη αντίδραση μπορεί να είναι ακόμη πιο σκληρή. Το ίδιο ισχύει και για την Τεχεράνη, η οποία προσπαθεί να δείξει ότι δεν θα αποδεχθεί παθητικά τα χτυπήματα που δέχεται.

Οι αγορές και η διεθνής κοινότητα βλέπουν τον εφιάλτη της διεύρυνσης

Οι διεθνείς αγορές παρακολουθούν πλέον όχι μόνο τις πραγματικές στρατιωτικές εξελίξεις, αλλά και τη ρητορική. Όσο αυξάνονται οι αναφορές σε καταρρίψεις, θαλάσσια πλήγματα και επιθέσεις σε αμερικανικά συστήματα, τόσο μεγαλώνει η αβεβαιότητα για την επόμενη ημέρα. Η τιμή του πετρελαίου, η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών, η ευστάθεια των κρατών του Κόλπου και η συνοχή των δυτικών συμμαχιών συνδέονται πλέον άμεσα με το πώς θα εξελιχθεί αυτή η αντιπαράθεση.

Η ουσία είναι πως, ακόμη κι αν οι ιρανικοί αριθμοί αποδειχθούν υπερβολικοί ή ανακριβείς, το μήνυμα που στέλνει η Τεχεράνη είναι σαφές: θέλει να δείξει ότι η σύγκρουση μπορεί να αποκτήσει πολύ μεγαλύτερο κόστος για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους. Και αυτό ακριβώς είναι που τροφοδοτεί τους φόβους γενικευμένης ανάφλεξης. Σε τέτοιες κρίσεις, δεν αρκεί το τι έχει συμβεί ήδη. Συχνά, μεγαλύτερο βάρος έχει το τι μπορεί να πιστέψει η κάθε πλευρά ότι είναι έτοιμη να κάνει η άλλη.

Πηγή: Pagenews.gr