Παγκόσμιος συναγερμός για την ενέργεια: Τα μέτρα κυβερνήσεων από Ασία μέχρι Ευρώπη

Ενεργειακός πανικός από Ορμούζ: κυβερνήσεις σε συναγερμό καθώς το πετρέλαιο απειλεί οικονομίες

Η γεωπολιτική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δεν προκαλεί μόνο στρατιωτικές εντάσεις. Δημιουργεί και ένα παγκόσμιο οικονομικό σοκ, καθώς η αβεβαιότητα γύρω από τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ έχει εκτινάξει τις τιμές ενέργειας και έχει επαναφέρει φόβους για νέο κύμα πληθωρισμού.

Το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα μεταφέρει περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και σημαντικό μέρος των εξαγωγών LNG, γεγονός που το καθιστά έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς κόμβους του πλανήτη.

Η διακοπή της ροής πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο έχει ήδη:

• ωθήσει το πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι
• εκτινάξει τις τιμές φυσικού αερίου και LNG
• δημιουργήσει έντονες πιέσεις σε χρηματιστήρια και νομίσματα.

Σύμφωνα με οικονομικούς αναλυτές, το σοκ θυμίζει τις ενεργειακές κρίσεις της δεκαετίας του 1970, αλλά με πολύ μεγαλύτερη παγκόσμια διασύνδεση των αγορών.

Αγορές σε νευρικότητα: πληθωρισμός και επιτόκια ξανά στο προσκήνιο

Η άνοδος της ενέργειας επηρεάζει άμεσα τη νομισματική πολιτική.

Οι επενδυτές αναθεωρούν τις προβλέψεις τους για τα επιτόκια, καθώς η αύξηση των τιμών ενέργειας μπορεί να κρατήσει τον πληθωρισμό σε υψηλά επίπεδα.

Ο οικονομολόγος της BIS Hyun Song Shin προειδοποίησε:

«Οι ενεργειακές αυξήσεις που προέρχονται από γεωπολιτικά σοκ δημιουργούν ένα σύνθετο περιβάλλον για τις κεντρικές τράπεζες».

Παράλληλα, η άνοδος του πετρελαίου ενισχύει το δολάριο και πιέζει το ευρώ, γεγονός που επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τις ευρωπαϊκές οικονομίες.

Ασία: η πιο εκτεθειμένη περιοχή στον ενεργειακό σεισμό

Οι οικονομίες της Ασίας θεωρούνται οι πιο ευάλωτες στην κρίση.

Η περιοχή εισάγει μεγάλο μέρος της ενέργειάς της από τον Περσικό Κόλπο, ενώ σε ορισμένες χώρες πάνω από το 90% του πετρελαίου προέρχεται από την περιοχή

Για τον λόγο αυτό οι κυβερνήσεις προχωρούν σε επείγοντα μέτρα:

Κίνα

• Διέταξε τα διυλιστήρια να σταματήσουν τις εξαγωγές καυσίμων ώστε να διασφαλιστεί η εγχώρια επάρκεια.

Ιαπωνία

• Εξετάζει απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου.

Νότια Κορέα

• Μελετά πλαφόν στις τιμές καυσίμων για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες.

Ινδία

• Δίνει προτεραιότητα στη διανομή LPG για εκατοντάδες εκατομμύρια νοικοκυριά.

Σύμφωνα με την επενδυτική τράπεζα Nomura:

«Η άνοδος του πετρελαίου αποτελεί αρνητικό σοκ για τους όρους εμπορίου της Ασίας», καθώς αυξάνει δραματικά το ενεργειακό κόστος των εισαγωγών.

Μέτρα λιτότητας ενέργειας: από τηλεργασία έως… σκάλες

Ορισμένες χώρες επιχειρούν να μειώσουν τη ζήτηση ενέργειας.

Στη Νοτιοανατολική Ασία εφαρμόζονται:

• τηλεργασία στο δημόσιο
• περιορισμοί μετακινήσεων
• αλλαγές στα ωράρια εργασίας.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι δημόσιοι υπάλληλοι ενθαρρύνονται ακόμη και:

• να χρησιμοποιούν σκάλες αντί για ασανσέρ
• να μειώνουν τη χρήση κλιματισμού
• να φορούν ελαφρύτερα ρούχα στους χώρους εργασίας.

Οι πολιτικές αυτές θυμίζουν μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας που εφαρμόστηκαν κατά την πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του 1970.

Ευρώπη: οικονομίες ήδη πιεσμένες

Στην Ευρώπη, η ενεργειακή κρίση έρχεται σε μια περίοδο χαμηλής ανάπτυξης και υψηλού δημόσιου χρέους.

Οι κυβερνήσεις καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα σε:

• επιδοτήσεις ενέργειας
• αυξήσεις τιμών
• δημοσιονομική λιτότητα.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι η νέα ενεργειακή κρίση μπορεί να οδηγήσει σε νέο κύμα κρατικών επιδοτήσεων, όπως το 2022 μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Επιπτώσεις πέρα από την ενέργεια: τρόφιμα και βιομηχανία

Η κρίση δεν επηρεάζει μόνο το πετρέλαιο.

Μέχρι και 30% των παγκόσμιων εξαγωγών λιπασμάτων περνά επίσης από την περιοχή του Ορμούζ, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση τιμών τροφίμων.

Ο πρώην επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ Maurice Obstfeld προειδοποίησε:

«Οι επιπτώσεις μπορεί να είναι ιδιαίτερα έντονες για τις φτωχότερες χώρες, όπου το κόστος τροφίμων επηρεάζει άμεσα την κοινωνική σταθερότητα».

Το μεγάλο ερώτημα των αγορών

Οι οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι το βασικό ερώτημα για τις αγορές είναι η διάρκεια της κρίσης.

Αν η διαταραχή στις ενεργειακές ροές διαρκέσει εβδομάδες, το σοκ μπορεί να απορροφηθεί. Αν όμως συνεχιστεί μήνες, τότε:

• ο πληθωρισμός θα αναζωπυρωθεί
• η ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί
• και οι αγορές θα αντιμετωπίσουν ένα νέο κύμα αστάθειας.

Σε κάθε περίπτωση, η κρίση αποδεικνύει πόσο εύθραυστο παραμένει το παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα.

Και πόσο γρήγορα μια γεωπολιτική σύγκρουση μπορεί να μετατραπεί σε παγκόσμιο οικονομικό σεισμό.

Πηγή: pagenews.gr