Έξι μήνες πολέμου αλλάζουν τις ισορροπίες στον Περσικό Κόλπο: οι πετρελαϊκές ροές μέσω Ορμούζ ανακάμπτουν στο 77% των προπολεμικών επιπέδων, οι χώρες του Κόλπου ανοίγουν εναλλακτικές διαδρομές και η οικονομική πίεση επιστρέφει πλέον στην ίδια την Τεχεράνη. Το ερώτημα είναι τι μοχλούς πίεσης διαθέτει ακόμη το Ιράν.
Νέα επικίνδυνη κλιμάκωση από την Τεχεράνη: ο Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ προειδοποιεί ότι εάν το Ιράν εμποδίζεται να εξάγει πετρέλαιο, καμία χώρα της περιοχής δεν θα μπορεί να το κάνει και δηλώνει ότι «καμία υποδομή δεν θα είναι ασφαλής» χωρίς εγγυήσεις για την ιρανική ασφάλεια. Στο στόχαστρο της ρητορικής μπαίνει ξανά ο Τραμπ, ενώ τα Στενά του Ορμούζ μετατρέπονται σε κεντρικό μοχλό πίεσης στις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ–Ιράν.
Η απόρριψη του επταήμερου ιρανικού σχεδίου δεν κλείνει απλώς μία πρόταση. Δοκιμάζει αν η αμερικανική πίεση μπορεί ακόμη να μετατραπεί σε συμφωνία — ή αν Ουάσιγκτον και Τεχεράνη έχουν φτάσει σε σημείο όπου καμία πλευρά δεν μπορεί πολιτικά να κάνει την πρώτη υποχώρηση.
Η αντιπαράθεση ΗΠΑ–Ιράν δεν παίζεται πλέον μόνο στις διαπραγματεύσεις. Η αβεβαιότητα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ περνά στη φυσική αλυσίδα μεταφοράς ενέργειας: δεξαμενόπλοια, ασφάλιση, ναύλοι και χρόνοι παράδοσης αποκτούν μεγαλύτερο ρίσκο. Για την Ευρώπη, το κρίσιμο ερώτημα είναι πλέον όχι μόνο πόσο πετρέλαιο και LNG θα φτάσει στις αγορές, αλλά πόσο ακριβότερα θα μεταφερθεί.
Οι ΗΠΑ χαρακτήρισαν «κυνική» την πρόταση της Τεχεράνης για άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και ο Ντόναλντ Τραμπ την απέρριψε. Ωστόσο, η διπλωματία δεν σταματά: ο Αμερικανός πρόεδρος περιμένει νέες επαφές μέσα στην εβδομάδα, το Κατάρ συνεχίζει το shuttle diplomacy και Ουάσιγκτον–Τεχεράνη διαπραγματεύονται πλέον πάνω σε δύο διαφορετικές ατζέντες — το Ιράν θέλει Ορμούζ, κυρώσεις και πετρέλαιο, ενώ οι ΗΠΑ επιμένουν στο πυρηνικό πρόγραμμα.
Μετά από σειρά παρασκηνιακών επαφών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ο Πρόεδρος Τραμπ απορρίπτει την ιρανική πρόταση σύμφωνα με την dw.com και τον Γαβριήλ Χαρίτο
Η Τεχεράνη προσφέρει αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας εφόσον αρθεί ο αμερικανικός αποκλεισμός και υπάρξει ευρύτερη αποκλιμάκωση. Το πετρέλαιο έχει ήδη περάσει τα 100 δολάρια και μια πρόταση δεν αρκεί για να καθησυχάσει την αγορά.
Η φράση του Ντόναλντ Τραμπ ότι περιμένει συμφωνία με το Ιράν «αμέσως μετά» τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου έβαλε για πρώτη φορά τόσο καθαρά το εκλογικό ημερολόγιο μέσα στην εξίσωση της σύγκρουσης. Όμως οι επαφές ΗΠΑ–Ιράν που ακολούθησαν στη Νέα Υόρκη δείχνουν ότι η διπλωματία δεν περιμένει απαραίτητα μέχρι τον Νοέμβριο.
Η Νέα Υόρκη γίνεται το επίκεντρο ενός σκληρού γεωπολιτικού παζαριού: ο Τραμπ καλεί όλες τις χώρες να απομονώσουν οικονομικά την Τεχεράνη και εκτιμά ότι συμφωνία θα έρθει μετά τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές. Την ίδια ώρα, το Ιράν διαμηνύει μέσω μεσολαβητών ότι μπορεί να ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ μέσα σε επτά ημέρες, εφόσον οι ΗΠΑ μειώσουν τη στρατιωτική πίεση και άρουν τον αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών. Στο βάθος, Σαουδική Αραβία, Χούθι και μια νέα πρόταση του Κατάρ για περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφαλείας.
Η Ουάσιγκτον στέλνει από τη Νέα Υόρκη διπλό μήνυμα στην Τεχεράνη: η διπλωματική έξοδος παραμένει διαθέσιμη, αλλά χωρίς τους όρους που θέτει σήμερα το Ιράν. Την ίδια ώρα, ο Mike Waltz αποκαλύπτει ενδιαφέρον νέων κρατών για τις Abraham Accords, σε μια Μέση Ανατολή που αναδιατάσσεται γύρω από Ιράν, Ισραήλ και τα κρίσιμα θαλάσσια περάσματα.
Harel: Το πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια αλλάζει ξανά το τοπίο των επιτοκίων
Οι ΗΠΑ κατάφεραν να χαλαρώσουν εν μέρει τον ιρανικό κλοιό στο Στενό του Ορμούζ, όχι όμως να επαναφέρουν την κανονικότητα. Την ίδια στιγμή οι Χούθι πιέζουν το Bab el-Mandeb, απειλώντας τη δεύτερη κρίσιμη ενεργειακή αρτηρία της περιοχής. Το Brent παραμένει πάνω από τα $100 και η στρατιωτική υπεροχή της Ουάσιγκτον δεν έχει μετατραπεί σε πολιτική έξοδο από τον πόλεμο.
Το Ριάντ έκλεισε τον στρατηγικό East–West Pipeline μετά από επιθέσεις drones, την ώρα που οι Χούθι ενισχύουν τη δυνατότητά τους να απειλούν το Bab el-Mandeb. Η ενεργειακή παράκαμψη του Hormuz βρίσκεται πλέον υπό πίεση και από την πλευρά της Ερυθράς Θάλασσας.
Η Λαγκάρντ αυξάνει ξανά τα επιτόκια για να χτυπήσει έναν πληθωρισμό που γεννιέται κυρίως από τον πόλεμο και την ενέργεια. Όμως τα επιτόκια δεν ανοίγουν τα Στενά του Ορμούζ ούτε επισκευάζουν αγωγούς: ο μεγάλος φόβος είναι μήπως η Ευρώπη επαναλάβει το λάθος του 2008 και καταπολεμήσει το ενεργειακό σοκ προκαλώντας ύφεση.
Το Ριάντ έκλεισε τον στρατηγικό αγωγό Ανατολής–Δύσης μετά την επίθεση με drones από το Ιράκ. Με το Ορμούζ υπό πίεση και τους Χούθι να ενισχύονται στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, η αγορά πετρελαίου βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν επικίνδυνο διπλό αποκλεισμό των ενεργειακών διαδρομών του Κόλπου.
Η κατάληψη του Mayyun/Perim μέσα στο Bab al-Mandeb αλλάζει τη γεωπολιτική εξίσωση της Ερυθράς Θάλασσας. Με το Ορμούζ ήδη υπό πίεση, το Ριάντ βλέπει να απειλείται και η εναλλακτική έξοδος του πετρελαίου του, ενώ Ευρώπη, Σουέζ και ελληνική ναυτιλία βρίσκονται μπροστά σε έναν νέο στρατηγικό κίνδυνο.
Η προειδοποίηση Γεωργιάδη δεν είναι απλώς μια δραματική ανάρτηση: οι Χούτι έχουν προωθηθεί μέχρι την ακτή και στρατηγικά νησιά του Bab al-Mandeb, το πετρέλαιο έχει επιστρέψει πάνω από τα $100 και η εναλλακτική δίοδος της Σαουδικής Αραβίας βρίσκεται επίσης υπό πίεση. Για την Ελλάδα το ρίσκο περνά από τρία κανάλια: καύσιμα, μεταφορικό κόστος και ελληνόκτητη ναυτιλία. Όμως άλλο «έλεγχος της ακτής» και άλλο πλήρες κλείσιμο του στενού — και εκεί θα κριθεί αν το σοκ εξελιχθεί πράγματι σε νέα πληθωριστική κρίση.
Η καταστροφή πέντε ιρανικών δεξαμενόπλοιων μεταφέρει τη σύγκρουση σε αχαρτογράφητα νερά: η Ουάσιγκτον περνά από το πάγωμα λογαριασμών στη φυσική εξουδετέρωση της πετρελαϊκής εφοδιαστικής του Ιράν, ενώ Brent και αμερικανικές αποδόσεις ανεβαίνουν ταυτόχρονα. Το πραγματικό ερώτημα πλέον είναι αν αλλάζει ολόκληρο το δόγμα επιβολής των δυτικών κυρώσεων.
Οι Lloyd’s αποκαλύπτουν το πρώτο μεγάλο οικονομικό αποτύπωμα του πολέμου – Οι ζημιές μεταφέρονται από το Ορμούζ στις ενεργειακές υποδομές και ανοίγουν νέο μέτωπο για ασφάλιστρα, πετρέλαιο και παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες
Πόλεμος στο Ιράν, Brent κοντά στα $100 και πιθανότητα 70% για αύξηση επιτοκίων τον Σεπτέμβριο σπρώχνουν δολάριο και αποδόσεις ψηλότερα — αλλά η μακροπρόθεσμη αποδολαριοποίηση συνεχίζεται
Το Σαββατοκύριακο καταγράφηκαν λιγότερες από 20 διελεύσεις εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ. Τα στοιχεία αποτυπώνουν τη μείωση της κίνησης σε ένα πέρασμα κρίσιμης σημασίας για την παγκόσμια αγορά ενέργειας.
