Airbnb Αθήνα: Στο ΣτΕ ο STAMA για το πάγωμα νέων εγγραφών στο κέντρο

Νέο κύκλο έντασης γύρω από τη βραχυχρόνια μίσθωση ανοίγει η προσφυγή του STAMA Greece στο Συμβούλιο της Επικρατείας, με αντικείμενο την απόφαση που παρατείνει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 την αναστολή νέων εγγραφών στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής για τα τρία πρώτα δημοτικά διαμερίσματα του Δήμου Αθηναίων. Η υπόθεση δεν αφορά μόνο το ιστορικό κέντρο της πρωτεύουσας, αλλά αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμο τεστ για το πώς θα ρυθμιστεί συνολικά η αγορά των Airbnb στην Ελλάδα τα επόμενα χρόνια.

Η προσφυγή κατατέθηκε από κοινού με ιδιοκτήτρια ακινήτου στο 3ο Δημοτικό Διαμέρισμα της Αθήνας και στρέφεται κατά της Κοινής Υπουργικής Απόφασης των υπουργείων Οικονομικών, Ανάπτυξης και Τουρισμού, η οποία παρατείνει για δεύτερη συνεχή χρονιά το λεγόμενο «πάγωμα» στην έκδοση νέων αριθμών μητρώου. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ακίνητα που δεν απέκτησαν Αριθμό Μητρώου Ακινήτου (ΑΜΑ) έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024 δεν μπορούν να μπουν νόμιμα στην αγορά της βραχυχρόνιας μίσθωσης για όλη τη διετία 2025-2026.

Το επίκεντρο της σύγκρουσης είναι το ιστορικό κέντρο

Το μέτρο καλύπτει περιοχές με υψηλή τουριστική πίεση και ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον, όπως η Πλάκα, το Κουκάκι, το Θησείο και το Μεταξουργείο. Εκεί, η αναστολή νέων εγγραφών έχει στόχο να συγκρατήσει την περαιτέρω επέκταση της βραχυχρόνιας μίσθωσης, σε μια περίοδο όπου η συζήτηση για την πίεση στην κατοικία, την εκτόξευση των ενοικίων και την αλλοίωση της φυσιογνωμίας ορισμένων γειτονιών έχει επιστρέψει με ένταση στο δημόσιο διάλογο.

Ωστόσο, ο STAMA υποστηρίζει ότι η επιλεγμένη λύση είναι υπερβολική και στρεβλή. Η βασική του ένσταση είναι ότι δημιουργείται μια αγορά δύο ταχυτήτων: όσοι είχαν ήδη εγγραφεί στο Μητρώο συνεχίζουν κανονικά τη δραστηριότητά τους, ενώ όσοι δεν πρόλαβαν την προθεσμία αποκλείονται πλήρως από την αγορά για δύο ολόκληρα χρόνια. Κατά τον σύνδεσμο, αυτό δεν συνιστά απλώς μια ρύθμιση, αλλά έναν άμεσο και ουσιαστικό αποκλεισμό από την άσκηση οικονομικής δραστηριότητας.

Τα βασικά νομικά επιχειρήματα της προσφυγής

Στην προσφυγή του, ο STAMA επικαλείται παραβίαση της οικονομικής ελευθερίας και των περιουσιακών δικαιωμάτων, υποστηρίζοντας ότι η παράταση της αναστολής περιορίζει υπέρμετρα τη δυνατότητα αξιοποίησης ακινήτων. Παράλληλα, θέτει ζήτημα αναλογικότητας, τονίζοντας ότι επιλέχθηκε η αυστηρότερη λύση, δηλαδή η οριζόντια απαγόρευση νέων εγγραφών, χωρίς να αποδεικνύεται επαρκώς γιατί δεν μπορούσαν να εφαρμοστούν ηπιότερα και πιο στοχευμένα μέτρα.

Επιπλέον, ο σύνδεσμος υποστηρίζει ότι παραβιάζεται και η αρχή της ισότητας στον ανταγωνισμό, καθώς οι περιορισμοί αφορούν μόνο τη βραχυχρόνια μίσθωση στα συγκεκριμένα διαμερίσματα της Αθήνας, χωρίς αντίστοιχους περιορισμούς για άλλες μορφές τουριστικής δραστηριότητας, όπως τα ξενοδοχεία. Στο ίδιο πνεύμα, γίνεται επίκληση και της Οδηγίας 2006/123/ΕΚ για τις υπηρεσίες στην εσωτερική αγορά, με το επιχείρημα ότι η επιβολή περιορισμών σε μια οικονομική δραστηριότητα πρέπει να είναι πλήρως τεκμηριωμένη ως προς την αναγκαιότητα, την αναλογικότητα και την αιτιολόγησή της.

Ο STAMA αμφισβητεί, ακόμη, αν πληρούνται οι όροι της εξουσιοδοτικής διάταξης που επέτρεψε την παράταση του μέτρου, τονίζοντας ότι δεν προκύπτει με επαρκή σαφήνεια ο «δικαιολογητικός λόγος» για την επέκτασή του έως το τέλος του 2026. Με άλλα λόγια, η πλευρά των προσφευγόντων υποστηρίζει ότι η Πολιτεία δεν αρκεί να επικαλείται γενικά την ανάγκη ρύθμισης της αγοράς, αλλά οφείλει να αποδεικνύει με συγκεκριμένα δεδομένα γιατί το συγκεκριμένο μέτρο είναι απαραίτητο και νόμιμο.

Η ουσία της αντιπαράθεσης ξεπερνά την Αθήνα

Η υπόθεση αποκτά πολύ μεγαλύτερη σημασία από μια στενή τοπική διαμάχη. Η απόφαση του ΣτΕ αναμένεται να λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς για το κατά πόσο η κυβέρνηση μπορεί να επιβάλλει αντίστοιχους περιορισμούς και σε άλλες περιοχές της χώρας. Ήδη η δημόσια συζήτηση για αυστηρότερο πλαίσιο στις βραχυχρόνιες μισθώσεις έχει ανοίξει και σε άλλες μεγάλες πόλεις, με τη Θεσσαλονίκη να βρίσκεται επίσης στο κάδρο νέων παρεμβάσεων.

Αυτό σημαίνει ότι η συγκεκριμένη προσφυγή δεν αφορά μόνο τους ιδιοκτήτες ακινήτων στο κέντρο της Αθήνας, αλλά συνολικά το μοντέλο ρύθμισης της αγοράς. Αν το ΣτΕ δεχθεί ότι η παράταση του παγώματος δεν είναι επαρκώς αιτιολογημένη ή ότι παραβιάζει βασικές αρχές δικαίου, τότε θα τεθεί υπό αμφισβήτηση ολόκληρη η λογική των οριζόντιων απαγορεύσεων. Αν, αντίθετα, το ανώτατο δικαστήριο κρίνει ότι η Πολιτεία μπορεί να παρεμβαίνει τόσο αυστηρά για λόγους δημοσίου συμφέροντος, τότε θα έχει διαμορφωθεί ένα ισχυρό νομικό προηγούμενο για ακόμη πιο παρεμβατικές ρυθμίσεις στο μέλλον.

Το πολιτικό και οικονομικό μήνυμα του STAMA

Ο πρόεδρος του STAMA Greece, Βασίλης Αργυράκης, έδωσε το στίγμα της προσφυγής με μια φράση που συνοψίζει τη στρατηγική του συνδέσμου: η ρύθμιση της αγοράς είναι αναγκαία, αλλά πρέπει να βασίζεται σε αναλογικά και τεκμηριωμένα μέτρα. Ο σύνδεσμος δεν αμφισβητεί ευθέως ότι η αγορά βραχυχρόνιας μίσθωσης χρειάζεται κανόνες· αμφισβητεί όμως το κατά πόσο μια γενικευμένη αναστολή νέων εγγραφών είναι δίκαιη, συνταγματικά ανεκτή και οικονομικά ορθή.

Πίσω από αυτή τη θέση κρύβεται και ένα ευρύτερο οικονομικό επιχείρημα. Ο STAMA θεωρεί ότι το ισχύον καθεστώς ενισχύει τεχνητά τους ήδη εγκατεστημένους παίκτες, περιορίζοντας την είσοδο νέων ιδιοκτητών ή διαχειριστών και αλλοιώνοντας τους όρους του ανταγωνισμού. Με αυτόν τον τρόπο, το πάγωμα δεν λειτουργεί απλώς ως ρυθμιστικό φρένο, αλλά και ως παράγοντας άνισης μεταχείρισης μέσα στην ίδια την αγορά.

Μια απόφαση που μπορεί να αλλάξει το τοπίο

Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στο Συμβούλιο της Επικρατείας, όπου θα κριθεί όχι μόνο η τύχη της συγκεκριμένης υπουργικής απόφασης, αλλά και τα όρια ανάμεσα στο δικαίωμα της Πολιτείας να ρυθμίζει μια ταχέως αναπτυσσόμενη αγορά και στο δικαίωμα των πολιτών να αξιοποιούν την περιουσία τους. Η προσφυγή του STAMA μετατρέπει το θέμα των Airbnb από μια κλαδική διαφωνία σε μείζον θεσμικό ζήτημα, με προεκτάσεις στην οικονομία, στην κατοικία, στον τουρισμό και στο ίδιο το ρυθμιστικό μοντέλο που θα ακολουθήσει η χώρα.

Σε μια περίοδο όπου η βραχυχρόνια μίσθωση βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο, το ΣτΕ καλείται να δώσει απάντηση σε ένα ερώτημα που θα επηρεάσει πολύ περισσότερα από τις γειτονιές του ιστορικού κέντρου: μέχρι πού μπορεί να φτάσει η κρατική παρέμβαση στην αγορά των Airbnb και με ποιους όρους θεωρείται θεμιτή.

Πηγή: Pagenews.gr