Η ΕΚΤ κρατά τα επιτόκια σταθερά ενώ ο πόλεμος στο Ιράν απειλεί την οικονομία της ευρωζώνης

Με τη σκιά της ενεργειακής κρίσης να μεγαλώνει, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στέλνει μήνυμα προσοχής: ανεπηρέαστη στη ρητορική αλλά έτοιμη να δράσει αν η πληθωριστική πίεση ενισχυθεί.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αποφάσισε να κρατήσει αμετάβλητο το βασικό επιτόκιό της στο 2%, ακόμη και καθώς οι ενεργειακές αγορές αναταράσσονται από τις εξελίξεις στον πόλεμο του Ιράν και οι αγορές τιμολογούν πιθανές αυξήσεις. Η απόφαση αυτή αντανακλά την πρόθεση της τράπεζας να δείξει σταθερότητα και προσοχή εν μέσω αβεβαιότητας, παρά τις αυξημένες πιέσεις στις τιμές λόγω ενεργειακού σοκ και υψηλότερων κόστων εισαγωγών.

Ενεργειακή κρίση και πληθωρισμός

Ο ευρύτερος πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει αναταράξεις στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, με αποτέλεσμα οι τιμές ενέργειας να παραμένουν υψηλές, ασκώντας ανοδικές πιέσεις στον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη. Οι αγορές ήδη υπολογίζουν ότι ο πληθωρισμός μπορεί να ξεπεράσει το 3% αργότερα εντός του έτους, πάνω από τον στόχο του 2% που έχει θέσει η ΕΚΤ.

Αυτό αποτυπώνεται και σε στοιχεία αναλυτών, οι οποίοι τονίζουν ότι η σύγκρουση στον Ιράν μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τις τιμές ενέργειας και να ενισχύσει τη μετακύλιση των αυξήσεων στο κόστος ζωής των καταναλωτών.

Πώς αντιδρά η ΕΚΤ

Παρά τις πληθωριστικές ανησυχίες, η ΕΚΤ επέλεξε να μην αυξήσει τώρα τα επιτόκια, επιμένοντας ότι χρειάζεται περισσότερα δεδομένα και ξεκάθαρη εικόνα για τη διάρκεια και την ένταση του ενεργειακού σοκ πριν λάβει αποφάσεις. Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Christine Lagarde, αναμένεται να χρησιμοποιήσει προωθημένη καθοδήγηση (forward guidance) και σενάρια μελλοντικών εξελίξεων παρά άμεσες αυξήσεις.

Ταυτόχρονα, οι αξιωματούχοι της τράπεζας τραβούν μαθήματα από το παρελθόν: μετά την ενεργειακή κρίση του 2022, η καθυστερημένη αντίδραση είχε οδηγήσει σε επιμονή του πληθωρισμού και αναγκαστικές αυξήσεις επιτοκίων, επιβαρύνοντας την οικονομική ανάπτυξη.

Η αγορά «μιλάει»

Οι επενδυτές δείχνουν ότι δεν αποκλείουν μελλοντικές αυξήσεις: τα συμβόλαια τιμών επιτοκίων αποτυπώνουν ανησυχίες για τουλάχιστον δύο πιθανές αυξήσεις από την ΕΚΤ μέσα στο 2026 αν η ενεργειακή κρίση επιμείνει και οι πληθωριστικές πιέσεις παραμείνουν υψηλές.

Παράλληλα, άλλες μεγάλες κεντρικές τράπεζες — όπως η Federal Reserve των ΗΠΑ, η Τράπεζα της Αγγλίας και η Τράπεζα της Ιαπωνίας — έχουν υιοθετήσει παρόμοια στάση αναμονής, κρατώντας επιτόκια αμετάβλητα αλλά τονίζοντας την ετοιμότητα για δράση αν οι συνθήκες το απαιτήσουν.

Διπλό ρίσκο για την Ευρωζώνη

Η ΕΚΤ βρίσκεται αντιμέτωπη με δύο αντικρουόμενες τάσεις:

• η ανάγκη να σταθεροποιήσει τις προσδοκίες πληθωρισμού, ώστε να μην γίνει μόνιμο φαινόμενο·
• και η οικονομική ανάπτυξη που κινδυνεύει να καταστεί αδύναμη αν οι αυξήσεις επιτοκίων γίνουν πολύ σύντομα.

Ταυτόχρονα, η Ευρωζώνη εξακολουθεί να εξαρτάται βαθιά από εισαγόμενη ενέργεια, καθιστώντας την ευάλωτη σε εξωτερικές διαταραχές που μπορούν να επιφέρουν τόσο πληθωρισμό όσο και μείωση της καταναλωτικής δαπάνης.

Παγκόσμιο αρνητικό κλίμα

Η κρίση στον Ιράν έχει επιπτώσεις πέρα από τα σύνορα της Ευρώπης: οι ανησυχίες για παγκόσμιο πληθωρισμό, αύξηση τιμών ενέργειας και μεταχρονολογημένες αποφάσεις των κεντρικών τραπεζών επηρεάζουν και άλλες μεγάλες οικονομίες. Οι επενδυτικές αγορές έχουν ήδη εμφανίσει αυξημένη μεταβλητότητα σε μετοχές και ομόλογα, αντανακλώντας την αβεβαιότητα και τον φόβο για ευρύτερη οικονομική επιβράδυνση.

Πηγή: pagenews.gr