Η πρόσφατη Σύνοδος Κορυφής της Ευρωπαϊκή Ένωση άφησε πίσω της κάτι πολύ περισσότερο από τυπικά συμπεράσματα: ένα σαφές μήνυμα επιτάχυνσης των αμυντικών εξελίξεων, που για πολλούς ισοδυναμεί με de facto «ξύπνημα» του άρθρου 42.7 της Συνθήκη της Λισαβόνας.
Παρότι δεν υπήρξε ρητή αναφορά στη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής, διπλωματικές πηγές κάνουν λόγο για σιωπηρή πολιτική συμφωνία: η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να περιμένει.
Το παρασκήνιο: Ποιοι πιέζουν και γιατί
Σύμφωνα με πληροφορίες, χώρες του ευρωπαϊκού Νότου —με την Ελλάδα στην πρώτη γραμμή— πιέζουν για πιο απτά βήματα συλλογικής άμυνας, επικαλούμενες την αστάθεια στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης φέρεται να έθεσε το ζήτημα με ιδιαίτερη ένταση, περιγράφοντας ως «άτυπη ενεργοποίηση» του άρθρου 42.7 την πρόσφατη στρατιωτική στήριξη προς την Κύπρος — μια κίνηση που, όπως λέγεται, δεν πέρασε απαρατήρητη σε Βρυξέλλες και Βερολίνο.
Κυβερνητικές πηγές αφήνουν να εννοηθεί ότι:
- ήδη εξετάζονται σενάρια για μόνιμο μηχανισμό ταχείας αντίδρασης
- ενώ στο τραπέζι πέφτει και η ιδέα για κοινό επιχειρησιακό κέντρο
Από τη θεωρία στην πράξη: Το δύσκολο μονοπάτι
Η περίφημη «Στρατηγική Πυξίδα» του 2022 επανέρχεται δυναμικά, με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να ζητά επικαιροποίηση της κοινής αντίληψης απειλών.
Ωστόσο, τα εμπόδια παραμένουν:
- διαφορετικά στρατηγικά συμφέροντα μεταξύ κρατών-μελών
- εξάρτηση από το ΝΑΤΟ
- πολιτικές ευαισθησίες για εθνική κυριαρχία
Και κάπου εδώ ξεκινά το πραγματικό πολιτικό παιχνίδι…
Οι «διστακτικοί» και οι «πρόθυμοι»
Στο παρασκήνιο, διπλωματικοί κύκλοι μιλούν για δύο στρατόπεδα:
- Οι «πρόθυμοι» που θέλουν άμεση εμβάθυνση της ευρωπαϊκής άμυνας
- Και οι «επιφυλακτικοί» που φοβούνται ότι αυτό θα αποδυναμώσει τη διατλαντική σχέση
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η στάση της Γαλλίας, που βλέπει την ευκαιρία να ενισχύσει τον ρόλο της ως στρατιωτικός πυλώνας της Ευρώπης, αλλά και της Γερμανίας, που κινείται πιο προσεκτικά — τουλάχιστον δημοσίως.
Η ελληνική ανάγνωση: Ευκαιρία ή ρίσκο;
Για την Αθήνα, η συγκυρία μοιάζει ιδανική:
- ενίσχυση της γεωπολιτικής θέσης
- θεσμική κατοχύρωση αμυντικής συνδρομής
- ευρωπαϊκή «ομπρέλα» σε περιφερειακές κρίσεις
Όμως, διπλωμάτες προειδοποιούν: αν η διαδικασία δεν αποκτήσει σαφή θεσμική μορφή, υπάρχει κίνδυνος να παραμείνει ένα ακόμα πολιτικό σύνθημα χωρίς πρακτική αξία.
Τι έρχεται
Η «σιωπηρή ενεργοποίηση» του άρθρου 42.7 ίσως αποδειχθεί η αρχή μιας νέας εποχής για την ευρωπαϊκή άμυνα.
Ή —όπως ψιθυρίζεται στους διαδρόμους των Βρυξελλών— ένα ακόμα φιλόδοξο σχέδιο που θα χαθεί μέσα στις ισορροπίες ισχύος.
Το μόνο βέβαιο;
- Οι επόμενοι μήνες θα κρίνουν αν η Ευρώπη είναι έτοιμη να περάσει από τα λόγια… στα όπλα.
Πηγή: pagenews.gr