Στροφή 180 μοιρών από τον Λευκό Οίκο: Ο Τραμπ χαλαρώνει προσωρινά τις κυρώσεις στο ρωσικό ντίζελ για να συγκρατήσει τις τιμές πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές. Ο Πούτιν αποκτά νέα διέξοδο εσόδων, το Κίεβο αντιδρά και η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε ένα νέο γεωενεργειακό δίλημμα.
Γράφει ο ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΟΥΣΑΝΤΑΣ Αντιστράτηγος ε.α
Το Πεκίνο εγκαινίασε στο Μπαν Κέουν νέο κοινό κέντρο στρατιωτικής υποστήριξης και αεροπορικής εκπαίδευσης – Για πρώτη φορά η κινεζική παρουσία στο εξωτερικό αποκτά καθαρά αεροπορική διάσταση, σε μια περιοχή κρίσιμη για Ταϊλάνδη και Βιετνάμ
Η σύνοδος Τραμπ–Σι της 24ης Σεπτεμβρίου δεν έφερε τη στροφή που ήθελε η Ουάσιγκτον. Παρά την αμερικανική πίεση, το Πεκίνο συνεχίζει να αγοράζει περίπου 80%–90% των θαλάσσιων εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν, ενώ η παρατεταμένη σύγκρουση έχει ενισχύσει — και όχι αποδυναμώσει — την κινεζική αντίληψη ότι η Τεχεράνη παραμένει χρήσιμος στρατηγικός εταίρος.
Νέο διπλωματικό επεισόδιο Ουάσιγκτον–Τεχεράνης μετά το ναυάγιο των επαφών στη Νέα Υόρκη. Αμερικανός αξιωματούχος υποστηρίζει ότι δύο μέλη της ιρανικής αντιπροσωπείας παρέμειναν στις ΗΠΑ παρά την εντολή του Στέιτ Ντιπάρτμεντ να φύγουν και τελικά αποχώρησαν μετά από νέα απαίτηση της Ουάσιγκτον. Ο Αμπάς Αραγτσί απορρίπτει την αμερικανική εκδοχή και υποστηρίζει ότι οι διπλωμάτες αναχώρησαν όπως ακριβώς είχε προγραμματιστεί.
Ο Αντόνιο Γκουτέρες αποχωρεί στο τέλος του 2026 και επτά υποψήφιοι διεκδικούν τη θέση του σε έναν ΟΗΕ πιεσμένο από πολέμους, οικονομικά προβλήματα και τη σύγκρουση των μεγάλων δυνάμεων. Η Ρεμπέκα Γκρίνσπαν προηγείται στο τελευταίο άτυπο τεστ του Συμβουλίου Ασφαλείας, όμως τίποτα δεν έχει κριθεί: ο επόμενος Γενικός Γραμματέας πρέπει να είναι αποδεκτός και από τους πέντε μόνιμους του Συμβουλίου Ασφαλείας και θα αναλάβει αμέσως έναν εκρηκτικό φάκελο Μέσης Ανατολής — Γάζα, Ιράν, νότιος Λίβανος και ασφάλεια στο Ορμούζ.
Η Ουάσιγκτον προσπάθησε στη σύνοδο των υπουργών Εμπορίου της G20 στο Μιλγουόκι να συγκροτήσει κοινό μέτωπο απέναντι στις κινεζικές επιδοτήσεις, την υπερπαραγωγή και την καταναγκαστική εργασία. Πέτυχε όμως συναίνεση μόνο σε ένα από τα τέσσερα βασικά θέματα που έθεσε. Ευρωπαίοι και άλλοι εταίροι υποστηρίζουν ότι οι οριζόντιοι αμερικανικοί δασμοί σε χάλυβα, αλουμίνιο και μεταποίηση δυσκολεύουν την ίδια τη συνεργασία που ζητά ο Λευκός Οίκος
Η Ευρώπη παραμένει ο κορυφαίος τουριστικός προορισμός παγκοσμίως, αλλά ο κλάδος αντιμετωπίζει ταυτόχρονα κλιματική πίεση, ακραία καιρικά φαινόμενα, κλεισίματα εναέριου χώρου, προβλήματα συνδεσιμότητας και αυξανόμενη συμφόρηση στους δημοφιλέστερους προορισμούς. Στη Σύνοδο Travel & Tourism του Euronews στις Βρυξέλλες, ο CEO της European Travel Commission Eduardo Santander χαρακτήρισε την κλιματική αλλαγή τη μεγαλύτερη απειλή για τον τουρισμό.
Από τη Milrem στην Εσθονία έως το ένοπλο drone στη Λειψία, τα GPS jamming και τις επιχειρήσεις δολιοφθοράς, οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες βλέπουν αλλαγή κλίμακας στις ρωσικές υβριδικές επιχειρήσεις. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν υπάρχει πίεση, αλλά πότε μια “γκρίζα” ενέργεια γίνεται επίθεση που απαιτεί συλλογική απάντηση.
Η Ρωσία αυξάνει την παρουσία και τις υβριδικές πιέσεις γύρω από το Svalbard, ένα νορβηγικό αρχιπέλαγος με μοναδικό διεθνές καθεστώς. Το ερώτημα που φοβίζει πλέον το Oslo και τους συμμάχους είναι αν η Μόσχα μπορεί να προκαλέσει εκεί ένα επεισόδιο αρκετά σοβαρό ώστε να δοκιμάσει το Άρθρο 5 — αλλά αρκετά ασαφές ώστε να δυσκολεύσει μια ενιαία απάντηση του NATO.
Οι βρετανικές αρχές εξετάζουν εάν σχέδιο επίθεσης που σχετιζόταν με εγκατάσταση αμερικανικών δυνάμεων είχε πιθανή σύνδεση με ιρανικά δίκτυα. Η έρευνα δεν ισοδυναμεί με απόδειξη ότι υπήρξε εντολή από την Τεχεράνη, αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη εικόνα αυξημένης ανησυχίας για ιρανικές επιχειρήσεις στην Ευρώπη.
Μόλις μία ημέρα μετά την απόρριψη της ιρανικής πρότασης, ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει στο Axios ότι περιμένει νέες συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν μέσα στην εβδομάδα. Το Κατάρ τρέχει έναν νέο γύρο παρασκηνιακής διαμεσολάβησης, αλλά το χάσμα παραμένει μεγάλο: η Τεχεράνη ζητά άρση του ναυτικού αποκλεισμού, χαλάρωση των κυρώσεων στο πετρέλαιο και κατάπαυση του πυρός για να ανοίξει πλήρως το Ορμούζ, ενώ η Ουάσιγκτον απαιτεί πυρηνικές παραχωρήσεις. Και πάνω από το τραπέζι παραμένει η στρατιωτική απειλή.
Ο Ζελένσκι δηλώνει ότι ο Αμερικανός πρόεδρος πήρε την «οριστική απόφαση» για άδειες παραγωγής πυραύλων Patriot στην Ουκρανία, ενώ η Ουάσιγκτον προωθεί νέα τριμερή ΗΠΑ–Ρωσίας–Ουκρανίας στα ΗΑΕ. Την ίδια ώρα, ο Κίριλ Ντμίτριεφ ανοίγει νέο δίαυλο με Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ και το Κίεβο προειδοποιεί για κρίσιμο χρηματοδοτικό κενό στην άμυνά του.
Η νέα αμερικανοβρετανική συνεργασία βάζει την τεχνητή νοημοσύνη στην πρώτη γραμμή της προστασίας ηλεκτρικών δικτύων, τηλεπικοινωνιών, μεταφορών και άλλων κρίσιμων συστημάτων. Το επόμενο κεφάλαιο της άμυνας δεν αφορά μόνο πυραύλους και drones — αφορά αλγορίθμους που πρέπει να εντοπίζουν κυβερνοεπιθέσεις πριν αυτές γίνουν πραγματική διακοπή ρεύματος ή κατάρρευση δικτύου.
Η 81η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ αρχίζει με τη Μέση Ανατολή σε κατάσταση πολεμικής ανάφλεξης. Ο Τραμπ συναντά τους ηγέτες του Κόλπου για το Ιράν, η Τεχεράνη φτάνει στη Νέα Υόρκη με τον Μασούντ Πεζεσκιάν, ενώ Γαλλία, Βρετανία και Καναδάς επαναφέρουν δυναμικά τη λύση των δύο κρατών. Πίσω από τις ομιλίες, όμως, βρίσκεται η πραγματική διαπραγμάτευση: Ορμούζ, Bab el-Mandeb και η αρχιτεκτονική ασφαλείας της Μέσης Ανατολής μετά τον πόλεμο.
Η ελληνική κυβέρνηση επαναφέρει με μεγαλύτερη ένταση τη θέση ότι η επέκταση των χωρικών υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα της χώρας. Η χρονική συγκυρία συνδέεται με την αυξημένη τουρκική ρητορική και τις διαφωνίες για θαλάσσιες ζώνες και πάρκα.
Νέα επίθεση σε πλοίο στα Στενά του Ορμούζ, πλήγματα στη Σαουδική Αραβία, ο East-West Pipeline εκτός λειτουργίας και οι Χούθι στο στρατηγικό νησί Περίμ: η ενεργειακή κρίση περνά σε νέα φάση, καθώς δεν απειλείται πλέον μόνο η βασική αρτηρία του Κόλπου αλλά και οι διαδρομές που επέτρεπαν στην αγορά να την παρακάμπτει.
Η Ουάσιγκτον επανεκκινεί την ειρηνευτική μεσολάβηση με νέα πρόταση, ενώ Ρωσία και Ουκρανία δεσμεύονται να μην πλήξουν τις δύο πρωτεύουσες για τρεις ημέρες – Το δύσκολο σημείο παραμένει το εδαφικό
Η αμερικανική στρατιωτική υπεροχή δεν αρκεί για να επιστρέψουν tankers, ασφαλιστές και traders στα Στενά – Οι ροές πετρελαίου έχουν καταρρεύσει, το LNG παραμένει εκτεθειμένο και το πραγματικό παιχνίδι μεταφέρεται από τους πυραύλους στις αγορές
Πρώτο επίσημο ευρωπαϊκό ταξίδι του νέου Ιρακινού πρωθυπουργού στις 14 Σεπτεμβρίου – Συμφωνίες με τη Γαλλία για ασφάλεια και οικονομία, ενώ η Βαγδάτη επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε ΗΠΑ, Ιράν, Τουρκία και Ευρώπη
Από Ορμούζ και Ουκρανία μέχρι Ταϊβάν και κυβερνοεπιθέσεις – 110 τράπεζες σχεδίασαν τη δική τους κρίση, αλλά η Φρανκφούρτη εντόπισε υπεραισιόδοξες παραδοχές και ένα κρίσιμο blind spot
