Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν είναι πλέον μια περιφερειακή σύγκρουση. Μετατρέπεται σε ένα πολυεπίπεδο γεωπολιτικό παιχνίδι, όπου η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να αποφασίσει αν θα παραμείνει θεατής ή θα περάσει στο πεδίο της ενεργής εμπλοκής.
Οι πιέσεις είναι σαφείς. Και προέρχονται από δύο πλευρές με κοινή στρατηγική στόχευση: τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.
ΤΙ ΖΗΤΟΥΝ ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ ΚΑΙ ΤΕΛ ΑΒΙΒ
Η απαίτηση δεν αφορά απλώς πολιτική στήριξη. Αφορά συμμετοχή.
Όχι κατ’ ανάγκη με στρατεύματα πρώτης γραμμής, αλλά με:
- ναυτικές δυνάμεις και συνοδείες
- αεράμυνα και επιχειρησιακή υποστήριξη
- υποδομές, logistics και πληροφορίες
Το ερώτημα που τίθεται πλέον ανοιχτά:
Χρειάζονται οι ΗΠΑ και το Ισραήλ την Ευρώπη για να κερδίσουν — ή για να νομιμοποιήσουν τον πόλεμο;
Σε καθαρά στρατιωτικό επίπεδο, η απάντηση γέρνει προς το δεύτερο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν την ισχύ να επιχειρήσουν αυτόνομα, ενώ το Ισραήλ διατηρεί επιχειρησιακή υπεροχή στο δικό του πεδίο.
Όμως ο σύγχρονος πόλεμος δεν κρίνεται μόνο στα πλήγματα.
«Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΑΦΗΓΗΜΑ»
Η εμπλοκή της Ευρώπης προσφέρει κάτι κρίσιμο:
- πολιτική νομιμοποίηση
- διεθνή κάλυψη
- διαμοιρασμό κόστους
Μια επιχείρηση χωρίς ευρωπαϊκή συμμετοχή μοιάζει μονομερής.
Με συμμετοχή, μετατρέπεται σε «συλλογική δυτική απάντηση».
Ντόναλντ Τραμπ:
«Αν επωφελείστε από τη σταθερότητα, πρέπει να κάνετε περισσότερα»
Το μήνυμα είναι σαφές: η ασφάλεια δεν είναι δωρεάν.
ΤΟ ΙΣΡΑΗΛ «ΦΕΡΝΕΙ» ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ
Από την πλευρά του, το Ισραήλ επιχειρεί να μετατρέψει την απειλή σε ευρωπαϊκή.
Μπενιαμίν Νετανιάχου:
«Το Ιράν απειλεί και την Ευρώπη»
Η ανάδειξη της εμβέλειας των ιρανικών πυραύλων —που φτάνει χιλιάδες χιλιόμετρα— δεν είναι απλή στρατιωτική πληροφορία. Είναι πολιτικό μήνυμα.
Ο πόλεμος δεν είναι «εκεί». Μπορεί να γίνει «εδώ».
ΤΟ ΜΕΓΑ ΔΙΛΗΜΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αντιμετωπίζει ιδεολογικό πρόβλημα. Αντιμετωπίζει πρακτικό.
1. ΕΝΕΡΓΕΙΑ
Το Στενό του Ορμούζ είναι κρίσιμο. Η Ευρώπη δεν το ελέγχει — αλλά εξαρτάται από αυτό.
2. ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Κάθε ένταση μεταφράζεται σε τιμές. Κάθε τιμή σε πολιτική φθορά.
3. ΑΣΦΑΛΕΙΑ
Η ναυσιπλοΐα δεν είναι θεωρία. Είναι η λειτουργία της ευρωπαϊκής οικονομίας.
4. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ
- Αν δεν συμμετάσχει → κατηγορείται για «δωρεάν ασφάλεια»
- Αν συμμετάσχει → εμπλέκεται σε πόλεμο που δεν σχεδίασε
5. ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΡΙΣΚΟ
Κοινωνικές αντιδράσεις, πληθωρισμός, πολιτική αστάθεια.
Η ΕΛΛΑΔΑ ΣΤΗΝ ΠΙΟ ΔΥΣΚΟΛΗ ΘΕΣΗ
Η Ελλάδα βρίσκεται σε πιο ευαίσθητη θέση από πολλούς εταίρους της.
Από τη μία:
- συμμετοχή σε αποστολές
- αποστολή Patriot, φρεγατών, αεροσκαφών
- γεωπολιτική «αναβάθμιση»
Από την άλλη:
- αυξημένη έκθεση
- περιορισμένος έλεγχος εξελίξεων
- άμεσο πολιτικό και οικονομικό κόστος
Με άλλα λόγια: συμμετοχή χωρίς πλήρη επιρροή.
ΑΝΑΛΥΣΗ: ΤΙ ΠΑΙΖΕΤΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ
Η πίεση προς την Ευρώπη είναι τριπλή:
- Στρατιωτική → υποστήριξη επιχειρήσεων
- Πολιτική → νομιμοποίηση πολέμου
- Γεωοικονομική → ενέργεια, εμπορικές ροές
Η Ηνωμένες Πολιτείες δεν χρειάζονται απαραίτητα την Ευρώπη για να πολεμήσουν.
Τη χρειάζονται για να μην φαίνονται μόνες.
ΤΟ ΤΕΛΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ
Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται μπροστά σε μια σκληρή επιλογή:
- Να εμπλακεί και να πληρώσει το κόστος
- Ή να μείνει εκτός και να χάσει ρόλο
Σε κάθε περίπτωση, η ουδετερότητα γίνεται όλο και πιο ακριβή.
Πηγή: Reuters ,BBC News, Al Jazeera