Πόσο αντέχουν τα αποθέματα πετρελαίου – Η «ασπίδα» των οικονομιών σε πόλεμο ενέργειας

Καθώς η κρίση στη Μέση Ανατολή κλιμακώνεται και τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν υπό πίεση, τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου επανέρχονται στο επίκεντρο ως η βασική γραμμή άμυνας των οικονομιών απέναντι σε ένα σοκ προσφοράς.

Η πρόσφατη απόφαση του International Energy Agency για αποδέσμευση 400 εκατ. βαρελιών – η μεγαλύτερη στην ιστορία – αποτυπώνει το μέγεθος της ανησυχίας.

Η «μαξιλαροθήκη» των 90 ημερών

Οι χώρες-μέλη του International Energy Agency υποχρεούνται να διατηρούν αποθέματα που καλύπτουν τουλάχιστον:

90 ημέρες καθαρών εισαγωγών πετρελαίου

Στην πράξη όμως, πολλές χώρες διατηρούν πολύ μεγαλύτερα αποθέματα, δημιουργώντας ένα πολυεπίπεδο σύστημα άμυνας:

• ~1,2 δισ. βαρέλια κρατικά αποθέματα
• ~600 εκατ. βαρέλια βιομηχανικά αποθέματα
• Σύνολο: ~1,8 δισ. βαρέλια «ασπίδα»

Ποιοι αντέχουν περισσότερο

Η αντοχή διαφέρει δραματικά ανά χώρα:

 Υψηλή ανθεκτικότητα

• Ιαπωνία→ ~200 ημέρες
• Βόρεια Κορέα → ~208 ημέρες

Εξήγηση: σχεδόν πλήρης εξάρτηση από εισαγωγές → ανάγκη για μεγάλα αποθέματα

 Μέτρια έως ισχυρή ανθεκτικότητα

• Ευρωπαϊκή Ένωση χώρες → ~100–200 ημέρες

Συνδυάζουν:

• κρατικά αποθέματα
• ιδιωτικά αποθέματα
• διαφοροποίηση προμηθευτών

 Χαμηλή ανθεκτικότητα

• Aυστραλία → ~49 ημέρες

Αδύναμο σημείο λόγω:

• περιορισμένων αποθηκευτικών υποδομών
• υψηλής εξάρτησης από εισαγωγές

 Η ειδική περίπτωση των ΗΠΑ

Οι ΗΠΑ δεν δεσμεύονται από τον κανόνα των 90 ημερών, καθώς είναι πλέον καθαρός εξαγωγέας πετρελαίου.

Ωστόσο διαθέτουν το μεγαλύτερο στρατηγικό απόθεμα παγκοσμίως:

•  ~415 εκατ. βαρέλια στο Strategic Petroleum Reserve

Ρόλος:

• σταθεροποίηση αγοράς
• γεωπολιτικό εργαλείο επιρροής

 Πόσο «κρατάνε» πραγματικά τα αποθέματα;

Παρά τους εντυπωσιακούς αριθμούς, υπάρχει μια κρίσιμη λεπτομέρεια:

Τα αποθέματα δεν είναι λύση – είναι χρόνος

Σε ένα σοβαρό σενάριο:

• Πλήρης διακοπή Ορμούζ → απώλεια ~20% παγκόσμιας προσφοράς
• Τα αποθέματα μπορούν να καλύψουν:
  • λίγους μήνες σταθερότητας
  • όχι μακροχρόνιο πόλεμο

Επιπλέον περιορισμοί:

• Δεν μπορούν να αντικαταστήσουν πλήρως τη ροή της αγοράς
• Η αποδέσμευση έχει πολιτικό κόστος
• Δημιουργείται φόβος εξάντλησης → νέα άνοδος τιμών

 Η αποδέσμευση των 400 εκατ. βαρελιών

Η απόφαση του International Energy Agency στοχεύει:

• Στη μείωση τιμών
• Στη σταθεροποίηση αγορών
• Στην αποτροπή πανικού

Ωστόσο:

• Η αγορά γνωρίζει ότι πρόκειται για προσωρινό μέτρο
•  Αν η κρίση συνεχιστεί, η επίδραση θα εξασθενήσει

 Γεωπολιτική διάσταση: το πραγματικό ρίσκο

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ποσοτικό αλλά και στρατηγικό:

• Το Iran ελέγχει κρίσιμα σημεία διέλευσης
• Οι εναλλακτικές διαδρομές είναι περιορισμένες
• Η ενεργειακή ασφάλεια μετατρέπεται σε ζήτημα εθνικής άμυνας

Τα αποθέματα λειτουργούν ως «buffer», όχι ως λύση σε γεωπολιτικό έλεγχο.

 Πόσο αντέχει ο κόσμος;

•  Βραχυπρόθεσμα: οι αγορές μπορούν να σταθεροποιηθούν
•  Μεσοπρόθεσμα: αυξάνεται η πίεση
•  Μακροπρόθεσμα: τα αποθέματα δεν επαρκούν

Σε έναν παρατεταμένο πόλεμο ενέργειας, το ερώτημα δεν είναι αν υπάρχουν αποθέματα.

Είναι ποιος ελέγχει τη ροή.

Πηγή: pagenews.gr