Pfizer vs Κράτη-Μέλη: Ουγγαρία, Πολωνία και Ρουμανία στο εδώλιο για συμβόλαια COVID

Μια νέα, κρίσιμη νομική διαμάχη έχει ανοίξει στην καρδιά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τα κράτη-μέλη Ουγγαρία, Πολωνία και Ρουμανία να βρίσκονται αντιμέτωπα με την Pfizer και τη BioNTech σχετικά με τις συμβάσεις εμβολίων κατά της COVID-19 που υπεγράφησαν στο αποκορύφωμα της πανδημίας.

Οι υποθέσεις εκδικάζονται ενώπιον του Πρωτοδικείου των Βρυξελλών και θεωρούνται test case για το αν τα κράτη-μέλη παραμένουν νομικά δεσμευμένα να πληρώσουν για δόσεις που τελικά δεν χρειάστηκαν. Οι αποφάσεις για Πολωνία και Ρουμανία αναμένονται μέχρι το τέλος Μαρτίου, ενώ η Ουγγαρία έχει ακροαματική διαδικασία στα μέσα Απριλίου.

Διαμάχη και διακύβευμα

Το ζήτημα ξεπερνά τα εμπορικά disputes. Αγγίζει τον πυρήνα του τρόπου λειτουργίας της ΕΕ σε κρίσιμες περιόδους. Το κοινό πρόγραμμα προμήθειας εμβολίων παρουσιάστηκε ως στρατηγική επιτυχία, εξασφαλίζοντας ισότιμη πρόσβαση σε δόσεις, αλλά σήμερα επιστρέφει ως νομικό και πολιτικό boomerang.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι οι συμβάσεις συνάφθηκαν σε περιβάλλον ακραίας αβεβαιότητας, με τις χώρες να έχουν τη δυνατότητα να αξιολογήσουν τους όρους πριν δεσμευθούν. Αντίθετα, οι επικριτές των συμβάσεων θεωρούν ότι οι όροι ήταν άκαμπτοι, οδηγώντας σε εκατομμύρια ανεπιθύμητες δόσεις και οικονομικές υποχρεώσεις για τα κράτη.

Οι υποθέσεις ανά χώρα

Πολωνία: Σταμάτησε την παραλαβή εμβολίων το 2022 λόγω πλεονάζοντος αποθέματος και επικαλέστηκε force majeure λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. Η Pfizer ζητά περίπου 1,4 δισ. ευρώ για 60 εκατ. δόσεις, συν τόκους.

Ρουμανία: Διαφορά για 28 εκατ. δόσεις αξίας ~615 εκατ. ευρώ. Το Βουκουρέστι υποστηρίζει ότι οι συμβάσεις πρέπει να ερμηνευθούν βάσει των πραγματικών υγειονομικών αναγκών, όχι μηχανιστικά όπως το 2021.

Ουγγαρία: Με παραγγελίες περίπου 2 εκατ. δόσεων στα 19,5 ευρώ ανά δόση, προσπάθησε να καθυστερήσει παραδόσεις και αρνήθηκε πληρωμή λόγω οικονομικών πιέσεων και του πολέμου στην Ουκρανία. Η Pfizer ζητά περίπου 60 εκατ. ευρώ συν τόκους.

Η γραμμή της Pfizer

Η εταιρεία υποστηρίζει ότι οι συμβάσεις είναι δεσμευτικές, και οι αποφάσεις που πάρθηκαν σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης δεν μπορούν να ακυρωθούν εκ των υστέρων λόγω αλλαγής του πολιτικού ή δημοσιονομικού περιβάλλοντος. Η Pfizer προβάλλει επίσης ότι ανέλαβε τεράστιες υποχρεώσεις παραγωγής και εφοδιαστικής για την ΕΕ σε μια κρίσιμη περίοδο.

Η υπόθεση δεν αφορά μόνο τα εμβόλια αλλά το μοντέλο κεντρικής προμήθειας της ΕΕ. Αν τα δικαστήρια δικαιώσουν πλήρως την Pfizer:

• Τα κράτη-μέλη θα δεσμεύονται αυστηρά από τις ευρωπαϊκές συμβάσεις, ακόμα και όταν οι συνθήκες αλλάξουν.

Αν, αντίθετα, βρεθεί χώρος υπέρ των κυβερνήσεων:

• Θα τεθεί θέμα ευελιξίας του ευρωπαϊκού πλαισίου κοινών προμηθειών σε κρίσεις.

Η υπόθεση αποτελεί επίσης political test case για το πόσο διαφανείς και λογοδοτικοί πρέπει να είναι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί στις αποφάσεις κρίσεων και στο πώς κατανέμονται τα οικονομικά βάρη.

Πηγή: pagenews.gr