ΕΕ: «Όχι» στη ρήτρα διαφυγής – Νέα δημοσιονομική πειθαρχία εν μέσω γεωπολιτικής έντασης

Γεωπολιτική οικονομία σε καθεστώς «ελεγχόμενης αντοχής»

Σε μια περίοδο αυξανόμενης γεωπολιτικής αστάθειας — από τη Μέση Ανατολή έως τις ενεργειακές αγορές — η Ευρωπαϊκή Ένωση επιλέγει να διατηρήσει σκληρή δημοσιονομική γραμμή, απορρίπτοντας την ενεργοποίηση της λεγόμενης «ρήτρας διαφυγής».

Σύμφωνα με έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς το Eurogroup, «η ενεργοποίηση της Γενικής Ρήτρας Διαφυγής δεν θεωρείται ενδεδειγμένη στο παρόν στάδιο», καθώς δεν συντρέχουν συνθήκες βαθιάς ύφεσης στην Ευρωζώνη.

Η θέση αυτή αποτελεί σαφές μήνυμα προς τις κυβερνήσεις: η εποχή των οριζόντιων δημοσιονομικών παρεμβάσεων τύπου πανδημίας έχει παρέλθει.

Η Κομισιόν υπογραμμίζει ότι:«Η ρήτρα μπορεί να ενεργοποιηθεί μόνο σε περίπτωση σοβαρής ύφεσης»

Παράλληλα, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ξεκαθαρίζουν πως η τρέχουσα κατάσταση χαρακτηρίζεται ως επιβράδυνση — όχι κρίση που να δικαιολογεί εκτροπή από τους δημοσιονομικούς κανόνες.

Την ίδια στιγμή, το Eurogroup υιοθετεί πιο συγκρατημένη προσέγγιση, προκρίνοντας:

• στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης
• εθνική ευθύνη αντί για πανευρωπαϊκές παρεμβάσεις
• συμμόρφωση με τις πορείες δαπανών που έχουν ήδη συμφωνηθεί

Η νέα «σχολή» δημοσιονομικής πολιτικής

Η ευρωπαϊκή στρατηγική μετατοπίζεται προς ένα μοντέλο ελεγχόμενης ευελιξίας, όπου:

• Δεν υπάρχει γενικευμένη χαλάρωση
• Τα κράτη καλούνται να δράσουν μόνα τους
• Η βιωσιμότητα χρέους τίθεται ως «κόκκινη γραμμή»

Η Επιτροπή τονίζει ότι ακόμη και προσωρινά μέτρα ενέχουν τον κίνδυνο μονιμοποίησης, κάτι που θα μπορούσε να εκτροχιάσει τη δημοσιονομική σταθερότητα.

Γεωπολιτική διάσταση: Ενέργεια, πόλεμος και πληθωρισμός

Η απόφαση δεν είναι μόνο οικονομική — είναι βαθιά γεωπολιτική.

Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με:

• ενεργειακή αστάθεια
• αυξημένο κόστος άμυνας
• πληθωριστικές πιέσεις
• αβεβαιότητα από διεθνείς συγκρούσεις

Παρά τις πιέσεις αυτές, η Κομισιόν αποφεύγει τη «χαλάρωση μέσω κρίσης», επιδιώκοντας να διατηρήσει την αξιοπιστία των ευρωπαϊκών κανόνων.

Τι σημαίνει για τα κράτη-μέλη

Η πρακτική συνέπεια είναι σαφής:

• Δεν θα υπάρξει «ευρωπαϊκή ομπρέλα» γενικευμένων ενισχύσεων
• Κάθε χώρα θα πρέπει να σχεδιάσει δικά της μέτρα
• Οι παρεμβάσεις θα είναι περιορισμένες και αυστηρά στοχευμένες

Όπως σημειώνεται, «ο δημοσιονομικός χώρος είναι περιορισμένος», ενώ οι αποφάσεις θα λαμβάνονται σε εθνικό επίπεδο.

 Το τέλος της «εύκολης» Ευρώπης

Η στάση της ΕΕ σηματοδοτεί μια βαθύτερη αλλαγή:

•  Από την εποχή της κρίσης (πανδημία, ενεργειακό σοκ)
•  Στην εποχή της πειθαρχίας και της στρατηγικής ανθεκτικότητας

Η επιλογή αυτή δείχνει ότι η Ευρώπη:

• φοβάται τον δημοσιονομικό εκτροχιασμό περισσότερο από την ύφεση
• επιδιώκει να «θωρακίσει» το ευρώ μακροπρόθεσμα
• μεταφέρει πολιτικό κόστος στα κράτη-μέλη

Ωστόσο, αυτό δημιουργεί και ρίσκα: κοινωνικές πιέσεις, ανισότητες μεταξύ χωρών και περιορισμένη δυνατότητα άμεσης αντίδρασης σε  κρίσεις

Πηγή: pagenews.gr