DBRS: Πώς επηρεάζουν οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή τις ελληνικές τράπεζες μέσω ναυτιλίας και τουρισμού

Οι εντάσεις και οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή δημιουργούν σημαντικές προκλήσεις για τις οικονομίες της Ελλάδας και της Κύπρου, με τις τράπεζες των δύο χωρών να βρίσκονται στο επίκεντρο των πιθανών επιπτώσεων. Σύμφωνα με έκθεση της Morningstar DBRS, οι ελληνικές και κυπριακές τράπεζες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις γεωπολιτικές αναταράξεις, κυρίως λόγω του εξαιρετικά σημαντικού ρόλου που διαδραματίζουν οι κλάδοι του τουρισμού και της ναυτιλίας στις οικονομίες τους.

Παρότι τόσο η Ελλάδα όσο και η Κύπρος έχουν επιδείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα τα τελευταία χρόνια, οι διαταραχές στη ναυτιλία και τις αερομεταφορές από την παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αυξάνουν το λειτουργικό κόστος και επιβαρύνουν τις τουριστικές ροές. Η Κύπρος θεωρείται πιο ευάλωτη λόγω της στενότερης γεωγραφικής της εγγύτητας με τις περιοχές των συγκρούσεων, ενώ και οι δύο χώρες αντιμετωπίζουν αυξημένους πιστωτικούς κινδύνους για τις τράπεζές τους.

Διαφορετική έκθεση Ελλάδας και Κύπρου

Η έκθεση της DBRS επισημαίνει ότι οι πιστωτικοί κίνδυνοι για τις τράπεζες αυξάνονται, αλλά υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο χωρών. Οι ελληνικές τράπεζες επωφελούνται από τα μέτρα που έχουν ληφθεί στον τομέα της χρηματοδότησης της ναυτιλίας, η οποία είναι κατά κύριο λόγο εξασφαλισμένη με περιουσιακά στοιχεία και έχει παγκόσμιο προσανατολισμό. Αυτό λειτουργεί ως «μαξιλάρι» απέναντι σε πιθανές διαταραχές.

Αντίθετα, οι κυπριακές τράπεζες αντιμετωπίζουν πιο άμεσους και έντονους κινδύνους αποσταθεροποίησης, λόγω της μεγαλύτερης συγκέντρωσης δανείων στον τουριστικό τομέα, ο οποίος επηρεάζεται πιο άμεσα από τις γεωπολιτικές εξελίξεις.

Ο κρίσιμος ρόλος τουρισμού και ναυτιλίας

Οι κλάδοι του τουρισμού και της ναυτιλίας διαδραματίζουν πολύ σημαντικότερο ρόλο στις οικονομίες της Ελλάδας και της Κύπρου σε σχέση με τις περισσότερες άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό αποτυπώνεται ξεκάθαρα στο συγκριτικά μεγάλο μερίδιο των ξενοδοχείων και εστιατορίων στη συνολική ακαθάριστη προστιθέμενη αξία (ΑΠΑ) και στις δύο οικονομίες.

Ο τουρισμός δεν περιορίζεται μόνο στα ξενοδοχεία και την εστίαση. Επηρεάζει έντονα και άλλους κλάδους υπηρεσιών, όπως οι μεταφορές και η ψυχαγωγία, ενώ έχει σημαντικές έμμεσες επιπτώσεις στην ιδιωτική κατανάλωση και την απασχόληση, καθώς απασχολεί μεγάλο ποσοστό του εγχώριου εργατικού δυναμικού.

Η ναυτιλία, αν και λιγότερο καθοριστική από τον τουρισμό, εξακολουθεί να έχει πολύ μεγαλύτερο βάρος στις δύο οικονομίες σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ.

Επιβράδυνση ανάπτυξης λόγω γεωπολιτικής αβεβαιότητας

Η παρατεταμένη αβεβαιότητα σχετικά με την εξέλιξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και τις παγκόσμιες προμήθειες ενέργειας ενδέχεται να επιβραδύνει σημαντικά τον τουρισμό, ο οποίος τα τελευταία χρόνια αποτέλεσε ισχυρό μοχλό ανάπτυξης και για τις δύο χώρες.

Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου μείωσε πρόσφατα την πρόβλεψή της για την αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ το 2026 κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες, τοποθετώντας τον ρυθμό ανάπτυξης στο 2,7%, βασιζόμενη στην εκτίμηση ότι η σύγκρουση θα διαρκέσει περίπου δύο μήνες και θα ακολουθήσει σταδιακή αποκλιμάκωση.

Παρόμοια προσαρμογή έκανε και η Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία τοποθετεί πλέον την αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ για το 2026 στο 1,9%, από 2,1% που είχε προβλέψει τον Ιανουάριο του 2026.

Υψηλότερα ναύλα και πιέσεις στη ναυτιλία

Σύμφωνα με την DBRS, το μπλόκο στα Στενά του Ορμούζ μετά τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν έχει επιδεινώσει τις διαταραχές στη ναυτιλία. Δεξαμενόπλοια και πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων αναγκάζονται να τροποποιούν τις διαδρομές τους, να αναστέλλουν κρατήσεις και να επιβαρύνονται με υψηλότερα έξοδα ασφάλειας και ασφάλισης.

Πολλά πλοία έχουν εκτραπεί ξανά γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδος, ανατρέποντας τις προσδοκίες για γρήγορη επιστροφή στις διαδρομές της Ερυθράς Θάλασσας. Οι αυξημένες αποστάσεις, η μεγαλύτερη κατανάλωση καυσίμων και τα υψηλότερα ασφάλιστρα κινδύνου πολέμου ασκούν ανοδική πίεση στους ναύλους.

Επιπλέον, σύμφωνα με πληροφορίες, το Ιράν έχει αρχίσει να επιβάλλει ανεπίσημα τέλη ύψους περίπου 2 εκατομμυρίων δολαρίων ανά πλοίο για τη διέλευση από το Στενό του Ορμούζ – ποσό που ισοδυναμεί με περίπου 1 επιπλέον δολάριο ανά βαρέλι πετρελαίου. Σημαντικό μερίδιο της κυκλοφορίας σε αυτόν τον διάδρομο ανήκει σε εταιρείες ελληνικών συμφερόντων, γεγονός που αυξάνει την έκθεση του κλάδου.

Εάν αυτά τα πρόσθετα κόστη παραμείνουν υψηλά, οι ναυτιλιακές εταιρείες ενδέχεται να αντιμετωπίσουν περαιτέρω πιέσεις στα κέρδη τους, οι οποίες θα μεταφραστούν σε υψηλότερα ναύλα και πιθανές δυσκολίες στην εξυπηρέτηση δανείων.

DBRS

Η Morningstar DBRS τονίζει ότι, παρά τις προκλήσεις, οι ελληνικές τράπεζες διατηρούν κάποια ανθεκτικότητα χάρη στον παγκόσμιο χαρακτήρα και την εξασφάλιση των ναυτιλιακών δανείων. Ωστόσο, η συνεχιζόμενη γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή παραμένει παράγοντας αβεβαιότητας που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τόσο την οικονομική ανάπτυξη όσο και την ποιότητα του δανειακού χαρτοφυλακίου των τραπεζών Ελλάδας και Κύπρου τα επόμενα χρόνια.

Πηγή: Pagenews.gr