Αδιέξοδο στον Πόλεμο με το Ιράν: Στρατηγικά λάθη, διχασμός ΗΠΑ–Ισραήλ και παγκόσμιο ρίσκο

Στρατηγική χωρίς πυξίδα

Η πολεμική στρατηγική που υιοθέτησαν οι Τραμπ και Νετανιάχου απέναντι στο Ιράν φαίνεται να έχει εισέλθει σε αδιέξοδο. Παρά τις αρχικές δηλώσεις περί «ταχείας και αποφασιστικής νίκης», η πραγματικότητα στο πεδίο δείχνει το αντίθετο: μια παρατεταμένη σύγκρουση χωρίς σαφές τέλος.

Δυτικά μέσα και αναλυτές επισημαίνουν ότι δεν υπήρξε ποτέ ξεκάθαρη στρατηγική εξόδου, ενώ οι στόχοι της επιχείρησης παραμένουν ασαφείς και μεταβαλλόμενοι.

Λάθος εκτίμηση της Τεχεράνης

Από την αρχή, η Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ φαίνεται να υποτίμησαν την ικανότητα του ιρανικού κράτους να απορροφήσει στρατιωτικά πλήγματα.

Η απάντηση της Τεχεράνης υπήρξε πολυεπίπεδη:

• Επιθέσεις σε αμερικανικές βάσεις στον Περσικό Κόλπο
• Πλήγματα σε ισραηλινούς στόχους
• Απειλές για διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ

«Η υπόθεση ότι η στρατιωτική υπεροχή θα έφερνε γρήγορη κατάρρευση του Ιράν αποδείχθηκε λανθασμένη», σημειώνουν διεθνείς αναλυτές.

 Η ανθεκτικότητα του ιρανικού συστήματος

Το ιρανικό καθεστώς δεν βασίζεται μόνο στη στρατιωτική ισχύ. Έχει οικοδομήσει ένα πολυεπίπεδο σύστημα επιβίωσης μετά το Ιρανοιρακινό πόλεμο , σχεδιασμένο να αντέχει κρίσεις.

Τα βασικά του χαρακτηριστικά:

• Ισχυροί μηχανισμοί ασφαλείας και πληροφοριών
• Ιδεολογική συνοχή σε κρίσιμες στιγμές
• Πολιτική συνέχεια ακόμη και υπό πίεση

Ακόμη και σε περιόδους εσωτερικής δυσαρέσκειας, η εξωτερική απειλή ενισχύει τη συνοχή.

Το φαινόμενο «συσπείρωσης γύρω από τη σημαία»

Παρά τις κοινωνικές εντάσεις στο εσωτερικό του Iran, η ξένη στρατιωτική επέμβαση ενεργοποίησε ένα γνώριμο μοτίβο:

«Όταν η χώρα δέχεται επίθεση, η εσωτερική αντιπολίτευση υποχωρεί μπροστά στον εθνικισμό»

Αυτό το φαινόμενο περιπλέκει σοβαρά τις εκτιμήσεις περί αποσταθεροποίησης ή κατάρρευσης του καθεστώτος.

 Ασύμμετρος πόλεμος: Η στρατηγική της αντοχής

Αντιμέτωπο με υπέρτερη στρατιωτική ισχύ, το Ιράν υιοθέτησε την τακτική της ασύμμετρης σύγκρουσης.

Η στρατηγική περιλαμβάνει:

• Αποκεντρωμένη διοίκηση («mosaic defense»)
• Επιλεκτικά πλήγματα υψηλού αντίκτυπου
• Διαταραχή ενεργειακών και εμπορικών ροών

Παράλληλα, σύμμαχες δυνάμεις όπως η Χεζμπολάχ και οι Χούθι διευρύνουν το πεδίο σύγκρουσης.

Από «αστραπιαίο πόλεμο» σε πόλεμο φθοράς

Αυτό που σχεδιάστηκε ως σύντομη επιχείρηση εξελίχθηκε σε πόλεμο αντοχής.

Το Ιράν δεν επιδιώκει απαραίτητα νίκη με την παραδοσιακή έννοια. Στόχος του είναι η άρνηση νίκης στον αντίπαλο.

Ο χρόνος μετατρέπεται σε όπλο.

Όσο παρατείνεται η σύγκρουση, αυξάνεται το πολιτικό και οικονομικό κόστος για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.

Ρήγμα ΗΠΑ–Ισραήλ

Σημαντική διάσταση του αδιεξόδου αποτελεί η απόκλιση στρατηγικών στόχων:

• Οι ΗΠΑ ενδέχεται να επιδιώξουν περιορισμένη συμφωνία (πυρηνικά, εμπορικές ροές)
• Το Ισραήλ επιμένει σε πλήρη αποδυνάμωση του ιρανικού καθεστώτος

Αυτή η διαφοροποίηση δυσχεραίνει τον συντονισμό και μειώνει τις πιθανότητες ενιαίας στρατηγικής εξόδου.

Παγκόσμιες συνέπειες

Οι επιπτώσεις της σύγκρουσης είναι ήδη εμφανείς:

• Αστάθεια στις αγορές ενέργειας
• Πίεση στις τιμές πετρελαίου
• Ανησυχία για παγκόσμια ύφεση

Η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών στον Περσικό Κόλπο αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την παγκόσμια οικονομία.

Διπλωματία: Η μόνη ρεαλιστική έξοδος

Με τη στρατιωτική νίκη να απομακρύνεται, η διπλωματία επανέρχεται ως η μοναδική βιώσιμη επιλογή.

«Δεν υπάρχει στρατιωτική λύση χωρίς πολιτικό κόστος που δεν μπορεί να διαχειριστεί», σημειώνουν διπλωματικές πηγές.

Ωστόσο, η επίτευξη συμφωνίας απαιτεί:

• Αναθεώρηση στρατηγικής από την Ουάσιγκτον
• Συντονισμό με το Ισραήλ
• Συμμετοχή διεθνών δυνάμεων

Η σύγκρουση με το Iran αναδεικνύει ένα κρίσιμο μάθημα της σύγχρονης γεωπολιτικής:

Η στρατιωτική υπεροχή δεν εγγυάται τη νίκη.

Αντίθετα, η αντοχή, η προσαρμοστικότητα και η στρατηγική υπομονή μπορούν να ανατρέψουν ακόμη και τα πιο ισχυρά σχέδια.

Το αποτέλεσμα είναι ένας πόλεμος που δεν τελειώνει εύκολα — και που ήδη αναδιαμορφώνει την παγκόσμια ισορροπία ισχύος.

Πηγή: pagenews.gr