Κόστα για Μέση Ανατολή: Μόνο η διπλωματία μπορεί να φέρει ειρήνη

Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη στιγμή για τη Μέση Ανατολή, με τη σύγκρουση να έχει ήδη συμπληρώσει πέντε εβδομάδες και τη διεθνή ανησυχία να εντείνεται, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, έστειλε σαφές μήνυμα υπέρ της αποκλιμάκωσης, τονίζοντας ότι μόνο η διπλωματία μπορεί να αντιμετωπίσει τις βαθύτερες αιτίες της κρίσης. Η παρέμβασή του έρχεται ενώ συνεχίζονται οι μάχες, οι επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές και η ασφυκτική πίεση στη διεθνή ναυσιπλοΐα, ιδιαίτερα στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ.

Ο Αντόνιο Κόστα ξεκαθάρισε ότι η περαιτέρω στρατιωτική ένταση δεν πρόκειται να οδηγήσει ούτε σε κατάπαυση του πυρός ούτε σε ειρήνη. Αντιθέτως, υπογράμμισε ότι μόνο οι διαπραγματεύσεις μπορούν να δώσουν διέξοδο, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνουν περιφερειακοί εταίροι για να δημιουργηθεί χώρος πολιτικής λύσης. Η τοποθέτησή του συνδέεται άμεσα και με τη διεθνή προσπάθεια για μια προσωρινή εκεχειρία 45 ημερών και για επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, πρόταση που έχει ήδη τεθεί σε Ιράν και ΗΠΑ.

Αυστηρό μήνυμα για τις επιθέσεις και τις ενεργειακές υποδομές

Στη δήλωσή του, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στάθηκε ιδιαίτερα και στο ζήτημα της στοχοποίησης πολιτικών υποδομών, επισημαίνοντας ότι κάθε επίθεση σε τέτοιου είδους εγκαταστάσεις, και ειδικά σε ενεργειακές μονάδες, είναι παράνομη και απαράδεκτη. Με αυτή την αναφορά, ο Κόστα επιχείρησε να τοποθετήσει την ευρωπαϊκή στάση σε μια πιο σταθερή βάση διεθνούς δικαίου, τονίζοντας ότι η ίδια αρχή ισχύει είτε πρόκειται για τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία είτε για οποιαδήποτε άλλη πολεμική σύγκρουση.

Η αναφορά αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει πλέον επηρεάσει όχι μόνο στρατιωτικές ισορροπίες αλλά και κρίσιμες ενεργειακές και εμπορικές υποδομές. Οι εξελίξεις γύρω από το Ορμούζ έχουν ήδη προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στο παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου, με τις τιμές να έχουν κινηθεί ανοδικά και τη διεθνή οικονομία να παρακολουθεί με ιδιαίτερη ανησυχία κάθε νέο επεισόδιο.

Κάλεσμα προς το Ιράν για άμεσο τερματισμό των επιθέσεων

Ο Αντόνιο Κόστα αποκάλυψε επίσης ότι στην πρόσφατη τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με τον πρόεδρο του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, μετέφερε ξεκάθαρα τη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης: το Ιράν πρέπει να τερματίσει άμεσα τις επιθέσεις του εναντίον χωρών της περιοχής και να επιτρέψει την πλήρη αποκατάσταση της ελευθερίας ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Η διατύπωση αυτή δείχνει ότι οι Βρυξέλλες επιχειρούν να συνδυάσουν την πίεση προς την Τεχεράνη με τη διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας.

Το Ορμούζ παραμένει το κεντρικό σημείο της διεθνούς αγωνίας. Το μερικό ή ευρύτερο μπλοκάρισμά του έχει προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις, ενώ περισσότερες από 40 χώρες συμμετείχαν ήδη σε διεθνείς συζητήσεις για συντονισμένα μέτρα πίεσης προς το Ιράν με στόχο την επαναφορά της ελεύθερης ναυσιπλοΐας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω Κόστα, δείχνει να επιμένει ότι αυτή η πίεση πρέπει να μεταφραστεί πρωτίστως σε διπλωματικό αποτέλεσμα και όχι σε νέα στρατιωτική αναμέτρηση.

After five weeks of war in the Middle East, it is clear that only a diplomatic solution will settle its root causes.

Any targeting of civilian infrastructure, namely energy facilities, is illegal and unacceptable. This applies to Russia’s war in Ukraine and it applies…

— António Costa (@eucopresident) April 6, 2026

Η ευρωπαϊκή γραμμή απέναντι στην κλιμάκωση

Η νέα δήλωση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δεν αποτελεί μεμονωμένη παρέμβαση. Εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή γραμμή που έχει διαμορφωθεί τις τελευταίες εβδομάδες, με την ΕΕ να ζητά αποκλιμάκωση, προστασία των θαλάσσιων οδών και επάνοδο σε διαπραγματεύσεις. Ήδη από τον Μάρτιο, ο Κόστα είχε συνομιλήσει με περιφερειακούς ηγέτες, μεταξύ των οποίων και ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, στο πλαίσιο των προσπαθειών να υπάρξει διπλωματική κινητοποίηση για τον τερματισμό της σύγκρουσης.

Η σημερινή του τοποθέτηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερο πολιτικό βάρος επειδή έρχεται σε μια φάση κατά την οποία ορισμένες δυνάμεις εξετάζουν ακόμη και πιο σκληρές επιλογές γύρω από το Ορμούζ, ενώ στο παρασκήνιο συνεχίζονται οι συζητήσεις στον ΟΗΕ για το εύρος των επιτρεπόμενων ενεργειών στην περιοχή. Ο Κόστα, ουσιαστικά, επιχειρεί να χαράξει ένα όριο: η ΕΕ δεν θεωρεί ότι η απάντηση στην κρίση μπορεί να είναι μια ανεξέλεγκτη στρατιωτική κλιμάκωση.

Το μήνυμα των Βρυξελλών για την επόμενη μέρα

Πέρα από τη συγκυρία, η παρέμβαση του Αντόνιο Κόστα έχει και σαφή στρατηγική διάσταση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να εμφανιστεί ως παράγοντας σταθερότητας και πολιτικής λύσης σε μια κρίση που έχει ήδη προκαλέσει ανθρώπινες απώλειες, διεθνή ενεργειακή αναταραχή και σοβαρό κίνδυνο γενικευμένης αποσταθεροποίησης. Η επιμονή του στη διπλωματία αντανακλά ακριβώς αυτή την ευρωπαϊκή επιδίωξη: να αποφευχθεί μια νέα, ανεξέλεγκτη φάση της σύγκρουσης και να δοθεί χώρος σε μια διαπραγματευτική διαδικασία που θα μπορούσε να οδηγήσει σε κατάπαυση του πυρός και σε σταδιακή επαναφορά της σταθερότητας.

Μέσα σε ένα σκηνικό όπου οι πιέσεις πολλαπλασιάζονται και οι επιλογές στενεύουν, το μήνυμα του Κόστα είναι ξεκάθαρο: η στρατιωτική ένταση δεν μπορεί να είναι η απάντηση. Για τις Βρυξέλλες, μόνο οι διαπραγματεύσεις, η πίεση για αποκλιμάκωση και η αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας μπορούν να ανοίξουν τον δρόμο για μια πραγματική πολιτική λύση στη Μέση Ανατολή.

Πηγή: Pagenews.gr