«Κόκκινες γραμμές» είπε ο Βανς: Κατέρρευσαν οι συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν – Στο όριο νέα κρίση

Η πιο κρίσιμη διπλωματική προσπάθεια των τελευταίων ετών μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν κατέρρευσε στο Ισλαμαμπάντ, επιβεβαιώνοντας ότι το χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών παραμένει αγεφύρωτο, ακόμη και υπό την πίεση ενός πολέμου που απειλεί να αποσταθεροποιήσει ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Μετά από 21 ώρες εξαντλητικών συνομιλιών – τις πρώτες άμεσες επαφές αυτού του επιπέδου εδώ και δεκαετίες – οι δύο αντιπροσωπείες αποχώρησαν χωρίς συμφωνία, θέτοντας σε κίνδυνο ακόμη και την εύθραυστη εκεχειρία που είχε προηγηθεί.

«Κάναμε σαφείς τις κόκκινες γραμμές» – είπε ο Βανς

Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς εμφανίστηκε σκληρός και ξεκάθαρος μετά το τέλος των συνομιλιών:
«Κάναμε πολύ σαφές ποιες είναι οι κόκκινες γραμμές μας», είπε ο Βανς, επιβεβαιώνοντας ότι η Ουάσιγκτον κατέθεσε την «τελική και καλύτερη πρόταση».

Παράλληλα, έστειλε μήνυμα πίεσης προς την Τεχεράνη:«Είναι κακό νέο για το Ιράν περισσότερο απ’ ό,τι για τις ΗΠΑ», ενώ τόνισε ότι η βασική απαίτηση παραμένει αμετακίνητη:«Χρειαζόμαστε επίσημη δέσμευση ότι δεν θα αποκτήσουν πυρηνικά όπλα».

Η αμερικανική πλευρά επιμένει σε μια συμφωνία με μακροπρόθεσμο χαρακτήρα, που θα αποκλείει οριστικά την ανάπτυξη πυρηνικού οπλοστασίου από το Ιράν – μια απαίτηση που αποτελεί στρατηγικό «κόκκινο πανί» για την Τεχεράνη.

«Παράλογες απαιτήσεις» – η απάντηση της Τεχεράνης

Η ιρανική πλευρά απάντησε με έντονη κριτική, χαρακτηρίζοντας τις αμερικανικές θέσεις υπερβολικές και μη ρεαλιστικές:
«Οι απαιτήσεις των ΗΠΑ ήταν παράλογες», ανέφεραν κρατικά μέσα, αποδίδοντας την αποτυχία στην αδιαλλαξία της Ουάσιγκτον.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η Τεχεράνη ζητούσε:

• άρση κυρώσεων,
• πρόσβαση σε παγωμένα κεφάλαια,
• διατήρηση δικαιώματος εμπλουτισμού ουρανίου,
• και ευρύτερη περιφερειακή συμφωνία ασφαλείας.

Οι απαιτήσεις αυτές συγκρούονται ευθέως με τη στρατηγική των ΗΠΑ για πλήρη περιορισμό των ιρανικών δυνατοτήτων.

Ορμούζ, ενέργεια και παγκόσμιο ρίσκο

Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία των συνομιλιών ήταν το Στενό του Ορμούζ – μια αρτηρία-κλειδί για την παγκόσμια ενέργεια.

Η επιμονή του Ιράν στον έλεγχο της περιοχής και η στρατιωτική κινητοποίηση των ΗΠΑ δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα:

• απειλές για τη ναυσιπλοΐα,
• κίνδυνος ενεργειακής κρίσης,
• και πιθανή διεθνής εμπλοκή.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι η αποτυχία των συνομιλιών μπορεί να τινάξει στον αέρα την παγκόσμια αγορά πετρελαίου και να προκαλέσει αλυσιδωτές οικονομικές επιπτώσεις.

Γιατί απέτυχαν οι συνομιλίες

Η αποτυχία δεν ήταν τυχαία αλλά αποτέλεσμα βαθιών στρατηγικών διαφορών:

• Πυρηνικό πρόγραμμα: Οι ΗΠΑ απαιτούν πλήρη εγκατάλειψη – το Ιράν επιμένει στο δικαίωμα εμπλουτισμού
• Κυρώσεις: Το Ιράν ζητά άμεση άρση – οι ΗΠΑ σταδιακή και υπό όρους
• Περιφερειακή ισχύς: Διαφωνία για ρόλο σε Λίβανο, Συρία και Κόλπο
• Δυσπιστία δεκαετιών: Καμία πλευρά δεν εμπιστεύεται τις δεσμεύσεις της άλλης

Η ιστορική αυτή δυσπιστία παραμένει ο βασικός «αόρατος παράγοντας» που μπλοκάρει κάθε συμφωνία.

Εύθραυστη εκεχειρία – κίνδυνος κλιμάκωσης

Οι συνομιλίες έγιναν στη σκιά ενός πολέμου που έχει ήδη προκαλέσει χιλιάδες θύματα και έχει εμπλέξει πολλαπλούς περιφερειακούς παίκτες.

Η αποτυχία τους:

• απειλεί την κατάπαυση πυρός,
• ενισχύει τα στρατιωτικά σενάρια,
• και αυξάνει τον κίνδυνο γενικευμένης σύγκρουσης.

Όπως επισημαίνουν διεθνή μέσα, η επόμενη φάση μπορεί να είναι ακόμη πιο επικίνδυνη, καθώς η διπλωματία εξαντλείται και η στρατιωτική επιλογή επιστρέφει στο προσκήνιο.

Το επόμενο βήμα: Παράθυρο ή αδιέξοδο;

Παρά το ναυάγιο, οι ΗΠΑ άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης των συνομιλιών, με τον Βανς να σημειώνει:
«Θα δούμε αν οι Ιρανοί θα αποδεχτούν την πρόταση».

Ωστόσο, με τις «κόκκινες γραμμές» πλέον ξεκάθαρες και τις θέσεις αμετακίνητες, το ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξει νέα διαπραγμάτευση – αλλά αν αυτή θα προλάβει μια νέα, πιο επικίνδυνη κλιμάκωση.

Πηγή: pagenews.gr